(1) 不公平条款,是指未经与消费者协商而纳入合同,违反诚实信用原则,致使双方基于合同所享有的权利和承担的义务出现不利于消费者的失衡的合同条款。
(2) 与消费者订立的合同中所含的不公平条款绝对无效。合同中不公平条款以外的其他条款继续有效。在此情形下,合同制作方不得主张若无被视为绝对无效的条款,其不会以其他条款订立合同。
(3) 合同条款系事先拟定,且因载于格式合同中而使消费者无法影响其内容的,该合同条款视为未经与消费者协商。合同制作方主张某一格式条款已经单独协商的,应当承担举证责任。对合同进行整体评估后认定其为格式合同的,该合同中某一条款的特定要素或某一单项规定已经协商的事实,不妨碍本条对合同其余部分的适用。
(4) 合同条款为书面形式的,应当使用消费者能够理解的清楚易懂的语言。合同中的某项规定不清楚、不易懂或者具有多种含义的,应当作有利于消费者的解释。
(5) 依照法律或经主管机关许可开展活动的个人或机构所拟定的合同,无论其性质如何,亦适用本条规定。
(6) 合同条款是否不公平,应当以合同订立时为准,并考虑作为合同标的的商品或服务的性质、合同订立时存在的情况,以及合同的其他条款或者与该不公平条款相关的另一合同的条款予以确定。
(7) 在判断合同条款是否不公平时,只要该等条款以清楚易懂的语言书写,即不得就合同产生的主给付义务之间的平衡,或者商品或服务的市场价值与合同确定的价格之间的平衡进行评估。
(8) 部应当采取必要措施,将为普遍使用而拟定的合同中所含的不公平条款从合同文本中删除或者防止其被使用。
(9) 认定和监督不公平条款的程序和原则,以及被视为不公平条款的合同条款(非穷尽性列举),由条例规定。
土耳其语原文
MADDE 5 · Tüketici sözleşmelerindeki haksız şartlar
(1) Haksız şart; tüketiciyle müzakere edilmeden sözleşmeye dâhil edilen ve tarafların sözleşmeden doğan hak ve yükümlülüklerinde dürüstlük kuralına aykırı düşecek biçimde tüketici aleyhine dengesizliğe neden olan sözleşme şartlarıdır.
(2) Tüketiciyle akdedilen sözleşmelerde yer alan haksız şartlar kesin olarak hükümsüzdür. Sözleşmenin haksız şartlar dışındaki hükümleri geçerliliğini korur. Bu durumda sözleşmeyi düzenleyen, kesin olarak hükümsüz sayılan şartlar olmasaydı diğer hükümlerle sözleşmeyi yapmayacak olduğunu ileri süremez.
(3) Bir sözleşme şartı önceden hazırlanmış ve standart sözleşmede yer alması nedeniyle tüketici içeriğine etki edememişse, o sözleşme şartının tüketiciyle müzakere edilmediği kabul edilir. Sözleşmeyi düzenleyen, bir standart şartın münferiden müzakere edildiğini iddia ediyorsa bunu ispatla yükümlüdür. Sözleşmenin bütün olarak değerlendirilmesinden standart sözleşme olduğu sonucuna varılırsa, bu sözleşmedeki bir şartın belirli unsurlarının veya münferit bir hükmünün müzakere edilmiş olması, sözleşmenin kalan kısmına bu maddenin uygulanmasını engellemez.
(4) Sözleşme şartlarının yazılı olması hâlinde, tüketicinin anlayabileceği açık ve anlaşılır bir dilin kullanılmış olması gerekir. Sözleşmede yer alan bir hükmün açık ve anlaşılır olmaması veya birden çok anlama gelmesi hâlinde; bu hüküm, tüketicinin lehine yorumlanır.
(5) Faaliyetlerini, kanun veya yetkili makamlar tarafından verilen izinle yürütmekte olan kişi veya kuruluşların hazırladıkları sözleşmelere de niteliklerine bakılmaksızın bu madde hükümleri uygulanır.
(6) Bir sözleşme şartının haksızlığı; sözleşme konusu olan mal veya hizmetin niteliği, sözleşmenin kuruluşunda var olan şartlar ve sözleşmenin diğer hükümleri veya haksız şartın ilgili olduğu diğer bir sözleşmenin hükümleri dikkate alınmak suretiyle sözleşmenin kuruluş anına göre belirlenir.
(7) Sözleşme şartlarının haksızlığının takdirinde, bu şartlar açık ve anlaşılır bir dille yazılmış olmak koşuluyla, hem sözleşmeden doğan asli edim yükümlülükleri arasındaki hem de mal veya hizmetin piyasa değeri ile sözleşmede belirlenen fiyat arasındaki dengeye ilişkin bir değerlendirme yapılamaz.
(8) Bakanlık, genel olarak kullanılmak üzere hazırlanmış sözleşmelerde yer alan haksız şartların, sözleşme metinlerinden çıkarılması veya kullanılmasının önlenmesi için gerekli tedbirleri alır.
(9) Haksız şartların tespit edilmesi ve denetlenmesine ilişkin usul ve esaslar ile sınırlayıcı olmamak üzere haksız şart olduğu kabul edilen sözleşme şartları yönetmelikle belirlenir.