增加：2018年12月6日，第7155号法律第23条
(1) 相关法律规定已向调解员申请调解为起诉条件的，调解程序适用下列规定。
(2) 原告必须在起诉状中附具载明调解活动结束时未能达成协议的最终笔录原件或者经调解员认证的副本。未遵守该项要求的，法院应当向原告发出传票，警告其应当在一周的不变期间内向法院提交最终笔录，否则将以程序理由驳回起诉。未执行警告要求的，法院不将起诉状送达对方当事人，即裁定以程序理由驳回起诉。查明未向调解员申请即提起诉讼的，法院不再进行任何程序，以欠缺起诉条件为由裁定以程序理由驳回起诉。
(3) 调解处应当将登记簿中登记的、希望依照本条从事调解的调解员，按照其希望任职的普通司法系统初审法院司法委员会分别列入名单，有专业领域的一并注明，并将名单通知相关委员会主席处。委员会主席处应当将该名单送交其司法辖区内的调解办公室；未设立调解办公室的地方，送交其指定的治安民事法院书记科。
(4) 申请应当向依争议标的有管辖权的法院所在地的调解办公室提出；未设立调解办公室的地方，向被指定的书记科提出。
(5) 调解员由办公室从通知委员会主席处的名单中确定。但是，当事人就名单中的任一调解员达成一致的，指派该调解员。
(6) 申请方当事人应当向调解办公室提供其本人的各类联系信息，以及其掌握的对方当事人的各类联系信息。办公室亦有权查询官方记录中当事人的联系信息。相关机构和组织有义务提供办公室要求的信息和文件。
(7) 当事人的联系信息由办公室提供给被指派的调解员。调解员以该联系信息为依据，必要时也可以依职权自行查询。调解员应当根据所掌握的信息，利用各种通讯手段将指派事宜告知当事人，并邀请其参加首次会议。增加句：2023年3月28日，第7445号法律第36条即使当事人有律师，调解员亦应当告知当事人本人。调解员应当将告知和邀请的相关程序形成书面记录。
(8) 调解员不得依职权审查作出指派的办公室是否有管辖权。对方当事人最迟可以在首次会议上提交有关管辖的文件，对调解办公室的管辖提出异议。在此情形下，调解员应当立即将案卷交给办公室，以便送交相关治安民事法院。法院应当在不收取规费的情况下进行书面审查，最迟在一周内对有管辖权的办公室作出终局裁定，并将案卷退回办公室。法院裁定由办公室依照1959年2月11日第7201号《送达法》的规定送达当事人。管辖异议被驳回的，重新指派同一调解员，第(9)款规定的期限自新的指派之日起算。管辖异议被接受的，可以自裁定送达之日起一周内向有管辖权的办公室提出申请。在此情形下，向无管辖权的办公室提出申请之日视为向有管辖权的办公室提出申请之日。有管辖权的办公室应当依照第(5)款指派调解员。
(9) 调解员应当自被指派之日起三周内办结所提出的申请。在必要情形下，调解员可以将该期限延长，但最长不超过一周。
(10) 无法联系到当事人，或者因当事人未出席而无法进行会谈，或者当事人达成协议，或者当事人未能达成协议的，调解员应当终止调解活动，制作最终笔录，并立即将情况通知调解办公室。
(11) 因一方当事人无正当理由未出席首次会议而导致调解活动终止的，应当在最终笔录中注明未出席会议的当事人，即使该当事人在诉讼中部分或者全部胜诉，仍应承担对方当事人应付诉讼费用的一半。修订第二句：2024年11月7日，第7531号法律第25条此外，依照《律师最低收费标准》确定的律师费的一半判给该当事人。因双方当事人均未出席首次会议而终止调解活动后提起的诉讼中，当事人各自承担其所支出的诉讼费用。
(12) 当事人在调解活动结束时达成协议的，除另有约定外，调解费依照《调解最低收费标准》附件《调解收费标准》第二部分由当事人平均负担。在此情形下，费用不得低于收费标准第一部分规定的两小时费用金额。
(13) 调解活动结束时无法联系到当事人、因当事人未出席而无法进行会谈，或者经不足两小时的会谈后当事人未能达成协议的，两小时的费用金额依照收费标准第一部分从司法部预算中支付。经超过两小时的会谈后当事人未能达成协议的，超过两小时部分的费用，除另有约定外，考虑争议标的，依照收费标准第一部分由当事人平均负担。从司法部预算中支付的以及由当事人负担的调解费，计入诉讼费用。
(14) 调解办公室依照本条须支出的必要费用，从司法部预算中垫付；调解活动结束时达成协议的，由当事人依照协议支付；未能达成协议的，日后向败诉方收取。
(15) 自向调解办公室提出申请之日起至制作最终笔录之日止的期间内，时效中止，除斥期间不进行。
(16) 在提起诉讼前作出保全措施裁定的，第6100号法律第397条第1款规定的起诉期限，以及作出财产保全查封裁定的，1932年6月9日第2004号《执行和破产法》第264条第1款规定的起诉期限，自向调解办公室提出申请之日起至制作最终笔录之日止不进行。增加句：2023年3月28日，第7445号法律第36条向调解办公室提出申请后，针对申请方当事人就争议标的相关事项启动执行程序的，申请方当事人自制作最终笔录之日起两周内依照第2004号法律第72条针对该执行程序提起消极确认之诉并提出请求的，适用第2004号法律第72条第2款的规定。
(17) 除当事人另有约定外，调解会谈在指派调解员的办公室所隶属的普通司法系统初审法院司法委员会的管辖区域内进行。
(18) 特别法规定必须诉诸仲裁或者其他替代性争议解决方式，或者存在仲裁协议的，不适用关于调解作为起诉条件的规定。
(19) 相关法律中关于调解作为起诉条件的特别规定，不受影响。
(20) 本章未作规定的情形，在与其性质相符的范围内适用本法其他规定。
土耳其语原文
MADDE 18/A · Dava şartı olarak arabuluculuk
(Ek:6/12/2018-7155/23 md.)
(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.
(2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir.
(3) Daire Başkanlığı, sicile kayıtlı arabuluculardan bu madde uyarınca arabuluculuk yapmak isteyenleri, varsa uzmanlık alanlarını da belirterek, görev yapmak istedikleri adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonlarına göre listeler ve listeleri ilgili komisyon başkanlıklarına bildirir. Komisyon başkanlıkları, bu listeleri kendi yargı çevrelerindeki arabuluculuk bürolarına, arabuluculuk bürosu kurulmayan yerlerde ise görevlendirecekleri sulh hukuk mahkemesi yazı işleri müdürlüğüne gönderir.
(4) Başvuru, uyuşmazlığın konusuna göre yetkili mahkemenin bulunduğu yer arabuluculuk bürosuna, arabuluculuk bürosu kurulmayan yerlerde ise görevlendirilen yazı işleri müdürlüğüne yapılır.
(5) Arabulucu, komisyon başkanlıklarına bildirilen listeden büro tarafından belirlenir. Ancak tarafların listede yer alan herhangi bir arabulucu üzerinde anlaşmaları hâlinde bu arabulucu görevlendirilir.
(6) Başvuran taraf, kendisine ve elinde bulunması hâlinde karşı tarafa ait her türlü iletişim bilgisini arabuluculuk bürosuna verir. Büro, tarafların resmî kayıtlarda yer alan iletişim bilgilerini araştırmaya da yetkilidir. İlgili kurum ve kuruluşlar, büro tarafından talep edilen bilgi ve belgeleri vermekle yükümlüdür.
(7) Taraflara ait iletişim bilgileri, görevlendirilen arabulucuya büro tarafından verilir. Arabulucu bu iletişim bilgilerini esas alır, ihtiyaç duyduğunda kendiliğinden araştırma da yapabilir. Elindeki bilgiler itibarıyla her türlü iletişim vasıtasını kullanarak görevlendirme konusunda tarafları bilgilendirir ve ilk toplantıya davet eder. (Ek cümle:28/3/2023-7445/36 md.) Avukatı bulunsa bile asıl tarafı da bilgilendirir. Bilgilendirme ve davete ilişkin işlemlerini belgeye bağlar.
(8) Arabulucu, görevlendirmeyi yapan büronun yetkili olup olmadığını kendiliğinden dikkate alamaz. Karşı taraf en geç ilk toplantıda, yetkiye ilişkin belgeleri sunmak suretiyle arabuluculuk bürosunun yetkisine itiraz edebilir. Bu durumda arabulucu, dosyayı derhâl ilgili sulh hukuk mahkemesine gönderilmek üzere büroya teslim eder. Mahkeme, harç alınmaksızın dosya üzerinden yapacağı inceleme sonunda en geç bir hafta içinde yetkili büroyu kesin olarak karara bağlar ve dosyayı büroya iade eder. Mahkeme kararı büro tarafından 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uyarınca taraflara tebliğ edilir. Yetki itirazının reddi durumunda aynı arabulucu yeniden görevlendirilir ve dokuzuncu fıkrada belirtilen süreler yeni görevlendirme tarihinden başlar. Yetki itirazının kabulü durumunda ise kararın tebliğinden itibaren bir hafta içinde yetkili büroya başvurulabilir. Bu takdirde yetkisiz büroya başvurma tarihi yetkili büroya başvurma tarihi olarak kabul edilir. Yetkili büro, beşinci fıkra uyarınca arabulucu görevlendirir.
(9) Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla bir hafta uzatılabilir.
(10) Arabulucu; taraflara ulaşılamaması veya taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması ya da tarafların anlaşması yahut tarafların anlaşamaması hâllerinde arabuluculuk faaliyetini sona erdirir ve son tutanağı düzenleyerek durumu derhâl arabuluculuk bürosuna bildirir.
(11) Taraflardan birinin geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmaması sebebiyle arabuluculuk faaliyetinin sona ermesi durumunda toplantıya katılmayan taraf, son tutanakta belirtilir ve bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile karşı tarafın ödemekle yükümlü olduğu yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur. (Değişik ikinci cümle:7/11/2024-7531/25 md.) Ayrıca bu taraf lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen vekâlet ücretinin yarısına hükmedilir. Her iki tarafın da ilk toplantıya katılmaması sebebiyle sona eren arabuluculuk faaliyeti üzerine açılacak davalarda tarafların yaptıkları yargılama giderleri kendi üzerlerinde bırakılır.
(12) Tarafların arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaları hâlinde, arabuluculuk ücreti, Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesinin eki Arabuluculuk Ücret Tarifesinin İkinci Kısmına göre aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde karşılanır. Bu durumda ücret, Tarifenin Birinci Kısmında belirlenen iki saatlik ücret tutarından az olamaz.
(13) Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır.
(14) Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır.
(15) Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez.
(16) Dava açılmadan önce ihtiyati tedbir kararı verilmesi hâlinde 6100 sayılı Kanunun 397 nci maddesinin birinci fıkrasında, ihtiyati haciz kararı verilmesi hâlinde ise 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 264 üncü maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen dava açma süresi, arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar işlemez. (Ek cümle:28/3/2023-7445/36 md.) Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından sonra, başvuran taraf aleyhine uyuşmazlık konusuyla ilgili olarak icra takibi yapılması durumunda, başvuran tarafın bu takibe karşı son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde 2004 sayılı Kanunun 72 nci maddesi uyarınca menfi tespit davası açması ve talep etmesi halinde 2004 sayılı Kanunun 72 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uygulanır.
(17) Arabuluculuk görüşmeleri, taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, arabulucuyu görevlendiren büronun bağlı bulunduğu adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonunun yetki alanı içinde yürütülür.
(18) Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz.
(19) İlgili kanunlarda dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin kabul edilen özel hükümler saklıdır.
(20) Bu bölümde hüküm bulunmayan hâllerde niteliğine uygun düştüğü ölçüde bu Kanunun diğer hükümleri uygulanır.