(1) 非讼管辖,是指法院依据下列三项标准中的一项或者数项,将法律适用于属于本管辖范围的事项:
a) 利害关系人之间不存在争议的情形。
b) 利害关系人不享有任何可主张之权利的情形。
c) 法官依职权采取行动的情形。
(2) 下列事项视为非讼事项:
a) 人法中的非讼事项:
1) 宣告成年。
2) 变更姓名。
3) 确认因死亡推定(经有关地方民政行政长官命令)而在户籍登记簿中被登记为死亡的人仍然生存。
4) 宣告失踪。
5) 更正个人身份登记簿中的登记事项。
b) 家庭法中的非讼事项:
1) 准许尚未达到结婚年龄的人结婚。
2) 因失踪而解除婚姻。
3) 对婚姻登记员驳回结婚申请的决定提出的异议。
4) 由法官取消再婚等待期。
5) 催告离家的配偶返回共同住所。
6) 授权配偶一方单独代表婚姻共同体。
7) 在就家庭住宅相关法律行为无法取得配偶另一方同意的情形下,请求法官介入。
8) 应配偶一方或者债权人的请求,将现行夫妻财产制转换为分别财产制,以及在原因消除时由分别财产制恢复为原财产制。
9) 在分享型分别财产制下离婚或者婚姻被撤销时,就由哪一方配偶继续使用家庭住宅和家庭用品作出决定。
10) 赋予生存配偶对家庭住宅及家庭用品的所有权或者用益权。
11) 在共同财产制下准许配偶一方放弃继承。
12) 准许父母将子女的部分财产用于子女的抚养和教育。
13) 撤销亲权、将亲权从配偶一方移转给另一方,以及恢复已被撤销的亲权。
14) 法官介入子女财产的管理,以及将子女财产的管理移交给财产管理人。
15) 婚姻终止时保留亲权的配偶向法官提交子女财产清单。
16) 准许设立家庭宅基(家庭住所),对设立进行送达和公告,在其撤销时准许涂销土地登记簿中的注记,以及对不动产须由所有人本人或者其家庭使用的条件给予临时例外。
17) 家事法院法官依据1998年1月14日第4320号《家庭保护法》决定的措施。
18) 少年法官应子女的母亲、父亲、监护人、负责其照料和监督的人、社会服务与儿童保护机构或者共和国检察官的请求,或者依职权,对儿童作出保护性和支持性措施的决定。
19) 监护事项。
c) 继承法中的非讼事项:
1) 由治安法官制作公证遗嘱;由治安法官保管亲笔遗嘱;将口头遗嘱笔录交存治安法院或者初审法院。
2) 将其职责通知遗嘱执行人。
3) 准许遗嘱执行人处分遗产。
4) 将失踪人应得的继承份额交付给失踪人的继承人。
5) 采取措施保全遗产并确保其归属于权利人。
6) 签发继承证明书。
7) 将遗产清册编制完毕一事通知继承人,对放弃继承的声明予以确认和登记;将放弃继承一事通知顺序在放弃继承人之后的继承人;延长放弃继承的期间。
8) 编制遗产正式清册。
9) 治安法官决定将具有特殊性质的物品分配给继承人之一或者予以出售。
ç) 物权法中的非讼事项:
1) 对不动产作出不会产生当事方、也不会导致权利受侵害的更正。
2) 在不动产抵押中为债权人指定财产管理人。
d) 债法中的非讼事项:
1) 代理权已终止的代理人向法院交还代理证书。
2) 给予债务人履行或者提供担保的期限。
3) 确定提存地点或者出售不能提存的物品。
4) 将债权人存在争议的债务提存于法院。
5) 由鉴定人检验有瑕疵的动物。
6) 在远程销售中确认瑕疵或者准许出售有瑕疵的货物。
7) 在约定劳动者分享利润的劳动合同中,由法院指定一人审查雇主的账目。
8) 在承揽合同中,由鉴定人确认工作成果是否存在瑕疵。
9) 确认为出售而发送给行纪人的货物所受的损害。
10) 准许以公开拍卖方式出售行纪人所持有的货物。
e) 商法中的非讼事项:
1) 商业账簿灭失时出具证明。
2) 依据《债法》出售代理商为委托人收受的货物。
3) 在普通合伙公司清算中指定清算人。
4) 应有限合伙人的请求,指定专家审查公司账目。
5) 股份公司以实物出资、自登记之日起两年内以超过资本十分之一的金额受让营业以及减少资本时,取得鉴定人报告和法院许可。
6) 有价证券的宣告无效。
7) 在货物运输中确认货物的损坏和短少;在无法交付时依据《债法》的规定决定出售货物;通过法院检验所发送的货物。
8) 在船舶抵押中,于无法找到所有人时指定财产管理人。
9) 制作海事报告(海事声明)。
10) 在杂货(班轮)运输合同中由法院确定船舶的开航日期。
11) 在租船运输合同中,由专家确认货物在卸货港的状况、尺寸、数量和重量。
12) 在共同海损中指定海损理算人,并由法院批准理算书。
13) 在海上风险保险中,指定鉴定人确定损失及其范围。
14) 在合作社中指定鉴定人对实物出资进行估价。
f) 执行与破产法中的非讼事项:
1) 在抵押担保债权中,债权人失踪或者拒绝受领债权时,于债务金额提存至执行处后,由执行法院决定解除抵押。
2) 直接破产。
3) 撤销破产。
4) 决定终结破产。
5) 应继承人之一接受继承的请求,由法院中止对被放弃遗产的清算。
6) 给予和解(重整协议)宽限期并指定监督人。
7) 批准和解。
8) 在以和解方式重组资合公司和合作社时,公告方案并指定过渡期审计人。
9) 在非常情况下,给予无过错而不能清偿债务的债务人宽限期。
g) 其他各项法律中的非讼事项:
1) 由初审民事法院在户籍登记簿的页面接合处加盖印章。
2) 公证人就职时在法院宣誓。
3) 由法院认证从公证文书和簿册中摘取并寄往他处的副本。
4) 法律规定公职人员须在法院面前宣誓的其他情形。
土耳其语原文
MADDE 382 · Çekişmesiz yargı işleri
(1) Çekişmesiz yargı, hukukun, mahkemelerce, aşağıdaki üç ölçütten birine veya birkaçına göre bu yargıya giren işlere uygulanmasıdır:
a) İlgililer arasında uyuşmazlık olmayan hâller.
b) İlgililerin, ileri sürülebileceği herhangi bir hakkının bulunmadığı hâller.
c) Hâkimin resen harekete geçtiği hâller.
(2) Aşağıdaki işler çekişmesiz yargı işlerinden sayılır:
a) Kişiler hukukundaki çekişmesiz yargı işleri:
1) Ergin kılınma.
2) Ad ve soyadın değiştirilmesi.
3) Ölüm karinesi sebebiyle (ilgili yerin mülkî amirinin emriyle) nüfus kütüğüne ölü kaydı düşülen kişinin sağ olduğunun tespiti.
4) Gaiplik kararı.
5) Kişisel durum sicilindeki kaydın düzeltilmesi.
b) Aile hukukundaki çekişmesiz yargı işleri:
1) Henüz evlenme yaşında olmayanların evlenmesine izin verme.
2) Gaiplik nedeniyle evliliğin feshi.
3) Evlendirme memurunun, evlenme başvurusunu ret kararına karşı yapılan itiraz.
4) Yeniden evlenmede bekleme süresinin hâkim tarafından kaldırılması.
5) Terk eden eşin ortak konuta davet edilmesi.
6) Eşlerden birinin, evlilik birliğini tek başına temsil etmek konusunda yetkili kılınması.
7) Aile konutu ile ilgili işlemler için diğer eşin rızasının sağlanamadığı hâllerde hâkimin müdahalesinin istenmesi.
8) Mevcut mal rejiminin eşlerden birinin veya alacaklıların talebiyle mal ayrılığına dönüştürülmesi ve sebeplerin ortadan kalkması hâlinde mal ayrılığından eski rejime geri dönülmesi.
9) Paylaşmalı mal ayrılığında boşanma veya evliliğin iptali hâlinde, aile konutu ve ev eşyasını hangi eşin kullanmaya devam edeceği hakkında karar verilmesi.
10) Sağ kalan eşe aile konutu üzerinde ve ev eşyası üzerinde mülkiyet veya intifa hakkı tanınması.
11) Mal ortaklığında eşlerden birinin mirası reddine izin verilmesi.
12) Ana babaya çocuğun mallarından bir kısmını çocuğun bakım ve eğitimi için sarf etme izninin verilmesi.
13) Velayetin kaldırılması, velayetin eşlerden birinden alınarak diğerine verilmesi ve kaldırılan velayetin geri verilmesi.
14) Hâkimin çocuğun mallarının yönetimine müdahale etmesi ve çocuğun mallarının yönetiminin kayyıma devri.
15) Evlilik sona erince velayet kendisinde kalan eşin, hâkime çocuğun malları hakkında defter sunması.
16) Aile yurdunun kurulmasına izin verilmesi, kuruluşun tebliğ ve ilanı, kapatılması hâlinde tapu sicilindeki şerhin silinmesine izin verilmesi, taşınmazın bizzat malik veya ailesi tarafından kullanılması şartına geçici olarak istisna tanınması.
17) 14/1/1998 tarihli ve 4320 sayılı Ailenin Korunmasına Dair Kanuna göre aile mahkemesi hâkimi tarafından karar verilecek tedbirler.
18) Çocuk hâkimi tarafından, çocuğun anası, babası, vasisi, bakım ve gözetiminden sorumlu kimse, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu ve Cumhuriyet savcısının istemi üzerine veya resen çocuklar hakkında koruyucu ve destekleyici tedbir kararı alınması.
19) Vesayet işleri.
c) Miras hukukundaki çekişmesiz yargı işleri:
1) Sulh hâkimi tarafından resmî vasiyetname düzenlenmesi; el yazısı ile vasiyetnamenin sulh hâkimi tarafından saklanması; sözlü vasiyetname tutanağının sulh veya asliye mahkemesine tevdiî.
2) Vasiyeti yerine getirme görevlisine görevinin bildirilmesi.
3) Vasiyeti yerine getirme görevlisinin tereke malları üzerinde tasarruf etmesine izin verilmesi.
4) Gaibin mirasçılarına, gaibe düşen miras payının teslim edilmesi.
5) Tereke mallarının korunması ve hak sahiplerine ulaşmasını sağlamak için önlem alınması.
6) Mirasçılık belgesi verilmesi.
7) Terekenin yazımı işleminin sona erdiğinin mirasçılara bildirilmesi, mirasın reddi beyanının tespiti ve tescili; mirasın reddinin, mirası reddeden kişiden sonra gelen mirasçılara bildirilmesi; mirasın reddi süresinin uzatılması.
8) Terekenin resmî defterinin tutulması.
9) Sulh hâkiminin özellikleri olan eşyanın mirasçılardan birine tahsis edilmesi veya satılmasına karar vermesi.
ç) Eşya hukukundaki çekişmesiz yargı işleri:
1) Taşınmaz üzerinde taraf oluşturulmasına ve hak ihlaline sebebiyet vermeyecek düzeltmelerin yapılması.
2) Taşınmaz rehninde alacaklı için kayyım tayini.
d) Borçlar hukukundaki çekişmesiz yargı işleri:
1) Yetkisi sona eren temsilcinin temsil belgesini mahkemeye teslimi.
2) Borçluya ifa veya teminat göstermesi için süre verilmesi.
3) Tevdi mahalli belirlenmesi veya tevdi edilemeyecek eşyanın satılması.
4) Alacaklısı ihtilaflı olan borcun mahkemeye tevdiî.
5) Ayıplı hayvanın bilirkişi tarafından muayenesi.
6) Mesafeli satımlarda ayıbın tespiti veya ayıplı malın satılmasına izin verilmesi.
7) İşçiye kârdan hisse verilmesini öngören iş sözleşmesinde, mahkemenin işverenin hesaplarını inceleyecek bir kişi tayin etmesi.
8) Eser sözleşmesinde eserin ayıplı olup olmadığının bilirkişiye tespit ettirilmesi.
9) Satılmak için komisyoncuya gönderilen eşyanın hasarının tespiti.
10) Komisyoncu elindeki malın açık artırma ile satışına izin verilmesi.
e) Ticaret hukukundaki çekişmesiz yargı işleri:
1) Ticari defterlerin zıyaı hâlinde belge verilmesi.
2) Acentenin müvekkili hesabına teslim aldığı malın Borçlar Kanununa göre satılması.
3) Kollektif şirketin tasfiyesinde tasfiye memuru tayini.
4) Komanditer ortağın talebiyle şirket hesaplarını incelemek için eksper tayini.
5) Anonim şirkette ayni sermaye konulması, tescilden itibaren iki yıl içinde sermayenin onda birini aşan tutarda işletme devralınması ve sermaye azaltılmasında bilirkişi raporu alınması ve mahkemenin izni.
6) Kıymetli evrakın iptali.
7) Eşya taşımada eşyanın hasar ve eksiğinin tespit edilmesi; teslim edilememesi hâlinde Borçlar Kanunu hükümlerine göre satılmasına karar verilmesi; gönderilen eşyanın mahkeme marifetiyle muayenesi.
8) Gemi ipoteğinde, malikin bulunamadığı hâllerde kayyım tayini.
9) Deniz raporu tanzimi.
10) Kırkambar sözleşmesinde geminin hareket gününün mahkeme tarafından tayini.
11) Navlun sözleşmesinde, boşaltma limanında malların hâl ve vaziyetinin, ölçü, sayı ve tartısının ekspere tespit ettirilmesi.
12) Müşterek avaryalarda dispeççi tayini ve dispecin mahkemece tasdiki.
13) Denizcilik rizikolarına karşı sigortalarda zararın ve kapsamının belirlenmesi için bilirkişi tayini.
14) Kooperatiflerde ayni sermayeye değer biçilmesi için bilirkişi tayini.
f) İcra ve iflas hukukundaki çekişmesiz yargı işleri:
1) İpotekli alacakta alacaklının gaipliği veya alacağı almaktan kaçınması hâlinde, borç tutarının icra dairesine tevdi edilmesi üzerine icra mahkemesi tarafından ipoteğin fekkine karar verilmesi.
2) Doğrudan doğruya iflas.
3) İflasın kaldırılması.
4) İflasın kapanmasına karar verilmesi.
5) Reddolunmuş mirasın tasfiyesinin, mirasçılardan birinin mirası kabul talebi üzerine mahkeme tarafından durdurulması.
6) Konkordato mühleti verilmesi ve komiserin atanması.
7) Konkordatonun tasdiki.
8) Sermaye şirketleri ve kooperatiflerin uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırılmasında projenin ilanı ve ara dönem denetçisinin atanması.
9) Fevkalade hâllerde, kusuru olmaksızın borçlarını yerine getiremeyen borçluya mühlet verilmesi.
g) Çeşitli kanunlardaki çekişmesiz yargı işleri:
1) Nüfus kütüklerinin sayfa birleşim yerlerinin asliye hukuk mahkemesince mühürlenmesi.
2) Noterlerin göreve başlarken mahkemede yemin ettirilmeleri.
3) Noter evrak ve defterlerinden alınarak başka yere gönderilecek örneklerin mahkeme tarafından tasdiki.
4) Kamu görevlilerinin mahkeme huzurunda kanunen yemin etme zorunluluğunun öngörüldüğü diğer durumlar.