Amended: 18/2/1965, Law No. 538, Art. 43
The debtor may, before or during the enforcement proceedings, bring an action for negative declaration to prove that he is not indebted.
The court hearing an action for negative declaration brought before the enforcement proceedings may, upon request, issue an interim injunction staying the enforcement proceedings in return for security to be provided of not less than fifteen percent of the claim.
In an action for negative declaration brought after the enforcement proceedings, a stay of the proceedings may not be ordered by way of interim injunction. However, the debtor may, in return for security which he shall provide to cover the damage arising from delay and of not less than fifteen percent of the claim, request the court, by way of interim injunction, that the money in the cash desk of the enforcement office not be paid to the creditor.
Amended: 9/11/1988, Law No. 3494, Art. 6 If the action concludes in favour of the creditor, the interim injunction shall be lifted. Upon the judgment to that effect becoming final, the creditor shall recover from the security provided the damage arising from having received his claim late because of the interim injunction. The damage suffered by the creditor shall be assessed and decided in the same action. This damage may in no case be set at less than twenty percent.
Amended: 9/11/1988, Law No. 3494, Art. 6 If the action is decided in favour of the debtor, the enforcement proceedings shall stop immediately. Upon the judgment becoming final, the enforcement shall be restored to its former state, in whole or in part, in accordance with its contents and without need for a separate judgment. If it is established that the enforcement proceedings which compelled the debtor to bring the action for negative declaration were unjustified and in bad faith, it shall be decided, upon the debtor's request, that the damage suffered by the debtor because of the action also be collected from the creditor. The damage to be assessed may not be less than twenty percent of the claim subject to the enforcement proceedings found to be unjustified.
If the debtor has not obtained an injunction in connection with the action for negative declaration and the debt has also been paid, the action shall continue as an action for restitution.
A person who has been compelled to pay in full a sum which he did not owe, because he did not object to the enforcement proceedings or because his objection was removed, may, within one year from the date of payment, apply to the court in accordance with the general provisions and request the recovery of the money.
Actions for negative declaration and restitution may be brought before the court of the place where the enforcement office conducting the proceedings is located, or before the court of the defendant's domicile. In an action for restitution, the claimant is obliged to prove only that the money was not owed.
Special provisions:
Original Turkish text
MADDE 72
(Değişik: 18/2/1965-538/43 md.)
Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir.
İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.
İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir.
(Değişik: 9/11/1988-3494/6 md.) Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez.
(Değişik: 9/11/1988-3494/6 md.) Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur. İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırşa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz.
Borçlu, menfi tesbit davası zımmında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa, davaya istirdat davası olarak devam edilir.
Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını istiyebilir.
Menfi tesbit ve istirdat davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir. Davacı istirdat davasında yalnız paranın verilmesi lazımgelmediğini ispata mecburdur.
Hususi hükümler: