修订：1965年2月18日，第538号法律第43条
债务人可以在执行程序开始之前或进行之中，为证明其不负债务而提起消极确认之诉。
审理在执行程序开始之前提起的消极确认之诉的法院，可以根据请求，在提供不低于债权百分之十五的担保的情况下，作出中止执行程序的临时措施裁定。
在执行程序开始之后提起的消极确认之诉中，不得以临时措施的方式裁定中止执行程序。但是，债务人可以在提供用于弥补迟延所致损害且不低于债权百分之十五的担保的情况下，请求法院以临时措施的方式，不将执行处出纳处中的款项交付债权人。
修订：1988年11月9日，第3494号法律第6条诉讼结果有利于债权人的，临时措施裁定予以撤销。相关判决确定后，债权人从所提供的担保中受偿因临时措施而迟延取得其债权所遭受的损害。债权人所受损害应在同一诉讼中评定并作出裁判。该损害在任何情况下不得低于百分之二十。
修订：1988年11月9日，第3494号法律第6条诉讼判决有利于债务人的，执行程序立即停止。判决确定后，无须另行判决，即依照判决内容将执行全部或部分恢复原状。查明迫使债务人提起消极确认之诉的执行程序不当且出于恶意的，根据债务人的请求，判令债权人同时赔偿债务人因诉讼所受的损害。所评定的损害不得低于被认定为不当的执行程序所涉债权的百分之二十。
债务人未就消极确认之诉取得临时措施裁定且债务已经清偿的，该诉讼作为返还之诉继续进行。
因未对执行程序提出异议或其异议被撤销而被迫全额支付其并不负有的款项的人，可以自支付之日起一年内，依照一般规定向法院起诉，请求返还该款项。
消极确认之诉和返还之诉，既可以向进行执行程序的执行处所在地法院提起，也可以向被告住所地法院提起。在返还之诉中，原告仅须证明该款项本不应支付。
特别规定：
土耳其语原文
MADDE 72
(Değişik: 18/2/1965-538/43 md.)
Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir.
İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.
İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir.
(Değişik: 9/11/1988-3494/6 md.) Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez.
(Değişik: 9/11/1988-3494/6 md.) Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur. İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırşa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz.
Borçlu, menfi tesbit davası zımmında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa, davaya istirdat davası olarak devam edilir.
Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını istiyebilir.
Menfi tesbit ve istirdat davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir. Davacı istirdat davasında yalnız paranın verilmesi lazımgelmediğini ispata mecburdur.
Hususi hükümler: