1. Exemptions for Cultural and Educational Purposes:
Of general and annexed budget administrations, special provincial administrations, municipalities, villages, unions formed by them, universities, revolving fund institutions, public institutions and organisations established by law and by Presidential decree, professional organisations having the nature of public institutions, political parties and trade unions, pension and aid funds established by law or having legal personality, associations serving the public interest, agricultural cooperatives and foundations granted tax exemption by the President of the Republic;
a) Deliveries and services made for the purpose of disseminating, improving and promoting science, technology, fine arts and agriculture,
b) Deliveries and services relating to cultural and educational activities performed by operating or managing theatres, concert halls, libraries, exhibitions, reading and conference halls and sports facilities,
2. Exemptions for Social Purposes:
a) Deliveries and services in conformity with their founding purposes performed by the institutions and organisations listed above through operating or managing establishments such as hospitals, convalescent homes, clinics, dispensaries, preventoria, sanatoria, blood banks and banks dedicated to organ transplantation, monuments, botanical and zoological gardens, parks, and veterinary, bacteriology, serology and distofajin laboratories, student or upbringing dormitories, care homes and rest homes for the elderly and persons with disabilities, free soup kitchens for the poor, almshouses and orphanages, as well as deliveries and services for diagnosis and treatment made to one another by those of them providing health services,
b) Amended: 16/7/2004, Law No. 5228, Art. 15 Free education and training services provided without exceeding 10% of their capacity in the relevant period in free education and training services provided by private schools subject to the provisions of Law No. 5580 dated 8/2/2007, 10% of their capacity in the relevant period in free dormitory services provided by student dormitories established under the provisions of the Law No. 5661 dated 24/3/1950 Supplementary to the Law on Higher Education Student Dormitories and Soup Kitchens and the Law No. 3797 dated 30/4/1992 on the Organisation and Duties of the Ministry of National Education, and 50% at universities and higher schools; deliveries of goods and performance of services made free of charge as required by laws; all kinds of deliveries of goods and performance of services made free of charge to the institutions and organisations listed in the first paragraph; and deliveries of food, cleaning, clothing and heating materials donated, within the framework of the procedures and principles determined by the Ministry of Finance, to the Darülaceze (public almshouse) and to associations and foundations engaged in food banking activities for the purpose of aiding the poor,
c) Added: 23/11/2000, Law No. 4605, Art. 6 Deliveries and services made to diplomatic missions and consulates of foreign states in Türkiye and to foreign charitable and aid organisations in connection with the deliveries and services they will make free of charge to the institutions and organisations listed in paragraph 1 of this Article.
The Ministry of Finance is authorised to determine the goods and services to fall within the scope of the exemption and their minimum amounts, as well as the procedures and principles for the application of this subparagraph.
d) Added: 14/7/2004, Law No. 5226, Art. 19 Architectural services provided to those benefiting from such project work, limited exclusively to survey (rölöve), restoration and restitution projects of registered immovable cultural property within the scope of the Law No. 2863 on the Protection of Cultural and Natural Property, and deliveries to be made within the scope of the implementation of the projects.
The goods and services to fall within the scope of the exemption, their minimum standards and the procedures and principles for the application of this subparagraph shall be determined by the Ministry of Finance.
e) Added: 16/7/2004, Law No. 5228, Art. 15 Licence, permit, approval and similar services of professional organisations having the nature of public institutions, rendered as required by the duties assigned to them by law and in conformity with their founding purposes, and deliveries by these organisations of printed papers to be used in connection with these services (excluding deliveries of motor vehicle registration plates),
3. Exemptions for Military Purposes:
a) Amended: 11/2/2014, Law No. 6519, Art. 45 Deliveries and services made in conformity with their founding purposes by military factories, shipyards and workshops, officers' clubs and their affiliated branches, military casinos, barracks casinos, shift dormitories and their annexes, special, local and winter training centres, military canteens and military museums, as well as leasing transactions of goods and rights specified in Article 70 of the Income Tax Law to be carried out by these institutions and organisations,
b) Repealed: 3/6/1986, Law No. 3297, Art. 18
c) Repealed: 6/12/1984, Law No. 3099, Provisional Art.
4. Other Exemptions:
a) Amended: 9/4/2003, Law No. 4842, Art. 23 Deliveries and services made by tradesmen exempt from tax under the Income Tax Law and by taxpayers whose earnings are determined by the simplified method, and deliveries and services giving rise to earnings taxed within the scope of Article 20/B bis and Provisional Article 94 of the same Law,
b) Amended: 3/6/1986, Law No. 3297, Art. 6 Deliveries and services made by farmers not subject to tax under the actual method under the Income Tax Law and by self-employed professionals exempt from tax under Article 66 of the same Law,
c) Amended: 20/6/2001, Law No. 4684, Art. 19 Transactions specified in Article 81 of the Income Tax Law, transactions of conversion of ordinary partnerships into capital companies under the conditions set out in subparagraph (2) of the first paragraph of the same Article, and transfer and division transactions carried out under the Corporate Tax Law (With respect to transactions exempted from tax within this scope, the provision of subparagraph (a) of Article 30 of the Value Added Tax Law shall not apply. Taxes borne and not deductible by taxpayers that cease their activities, are divided or are dissolved at the end of the transaction shall be deducted by taxpayers that commence activity or that take over the assets of the transferred or divided entities after the transfer and division, in a manner that does not lead to double deduction, according to the result of a tax inspection to be carried out without being bound by the limitation periods set out in the Tax Procedure Law.),
ç) Added: 28/11/2017, Law No. 7061, Art. 42 Roaming services received from abroad within the framework of international roaming agreements and the passing on of these services to customers in Türkiye,
d) Leasing transactions of immovable property not included in economic enterprises, transactions of leasing by school-parent associations of areas designated as canteens in schools affiliated with the Ministry of National Education, and leasing transactions of goods and rights specified in Article 70 of the Income Tax Law to be carried out by institutions and organisations such as hospitals, clinics, dispensaries and sanatoria affiliated with the Ministry of Health,
e) Amended: 9/4/2003, Law No. 4842, Art. 23 Transactions falling within the scope of the banking and insurance transactions tax, transactions of insurance intermediaries relating to insurance transactions made for insurance companies, and credit guarantee transactions of the institutions specified in subparagraphs (1) and (p) of the first paragraph of Article 4 of Law No. 5520,
f) Amended: 14/3/2007, Law No. 5602, Art. 10 Deliveries and services made by the Mint and Stamp Printing House,
g) Amended: 16/7/2004, Law No. 5228, Art. 15 Deliveries of gold bullion and silver bullion; importation of precious stones (diamond, brilliant, ruby, emerald, topaz, sapphire, zebercet (peridot), pearl) for trading on exchanges established in Türkiye under the Capital Markets Law No. 6362 dated 6/12/2012, their delivery to the exchange and their change of hands among exchange members; and deliveries of foreign currency, money, revenue stamps, valuable papers, shares, bonds, (including financing services provided by purchasing bonds, limited to the interest income obtained) lease certificates issued by asset leasing companies, capital market instruments traded on exchanges established in Türkiye, and metal, plastic, rubber, caoutchouc, paper and glass scrap and waste and garment clippings,
ğ) Added: 2/4/2026, Law No. 7577, Art. 3 Transfer of immovable property to the State and public legal persons carrying out the expropriation within the scope of the Expropriation Law No. 2942 dated 4/11/1983,
h) Deliveries of water for agricultural purposes and non-commercial retail deliveries of drinking water made by village legal entities to persons residing in the village, and land improvement services performed by public institutions, agricultural cooperatives and farmers' unions,
ı) Added: 6/12/1984, Law No. 3099, Art. 1; Amended: 16/7/2004, Law No. 5228, Art. 15 Services rendered in free zones and freight transportation for export purposes made to free zones or from these zones,
i) Added: 19/8/2016, Law No. 6741, Art. 9 Transfer of assets and rights to the Türkiye Wealth Fund and sub-funds, and deliveries and services made through the management of these assets and rights by the Türkiye Wealth Fund Management Joint-Stock Company,
With respect to transactions exempted within the scope of this subparagraph, the provision of subparagraph (a) of the first paragraph of Article 30 shall not apply.
j) Added: 3/6/1986, Law No. 3297, Art. 6 Services of transporting foreign crude oil, gas and their products by pipeline.
k) Added: 22/7/1998, Law No. 4369, Art. 60 Deliveries of land and workplaces by economic enterprises formed for the purpose of establishing organised industrial zones and small industrial estates (…).
l) Added: 9/4/2003, Law No. 4842, Art. 23 Deliveries of goods and rights constituting the collateral of receivables (including sale at auction premises) for the purpose of collecting the receivables taken over from banks, special finance institutions and other financial institutions by asset management companies established under the provisions of Law No. 4743 dated 30.1.2002, and deliveries of goods and rights constituting the collateral of debts (including sale at auction premises) due to non-payment of debts restructured within the scope of the provisions of financial restructuring framework agreements under the same Law,
m) Added: 9/4/2003, Law No. 4842, Art. 23; Amended: 16/7/2004, Law No. 5228, Art. 15 Pursuant to the Banking Law; deliveries of goods and rights to the Savings Deposit Insurance Fund and their delivery by the Savings Deposit Insurance Fund (including sale at auction premises), deliveries of goods and rights constituting the collateral of receivables taken over by this Fund (including sale at auction premises) for the purpose of collecting such receivables, and deliveries (including sales made at auction premises) of the assets of companies whose shareholder rights, other than dividends, and whose management and supervision have been taken over, for the purpose of collecting the Fund's receivables,
This exemption shall be applied in proportion to the amount of the transaction price that passes to the Fund.
n) Added: 25/12/2003, Law No. 5035, Art. 8 News services provided to the Directorate General of Press, Publication and Information.
o) Added: 16/7/2004, Law No. 5228, Art. 15 Leasing of workplaces making tax-free sales (…) in customs warehouses, temporary storage places and customs areas where customs services are provided, and of independent units such as depots and storehouses belonging to these workplaces,
ö) Added: 29/3/2018, Law No. 7104, Art. 5 Storage, warehousing and terminal services provided in customs warehouses, temporary storage places and customs areas where customs services are provided, for goods subject to import and export transactions and goods processed under the transit regime,
p) Added: 16/7/2004, Law No. 5228, Art. 15; Amended: 24/7/2008, Law No. 5793, Art. 13 Deliveries and leasing of immovable property, establishment of easement rights, and granting of use permits and preliminary permits by the Treasury; deliveries of plots and land by the Presidency of Urban Transformation and the Presidency of the Housing Development Administration; and transfers and deliveries realised through the sale of immovable property owned by municipalities, special provincial administrations and investment monitoring and coordination presidencies and of immovable property owned by annexed foundations (mazbut vakıflar) managed and represented by the Directorate General of Foundations,
r) Added: 30/12/2004, Law No. 5281, Art. 33; Amended: 28/3/2007, Law No. 5615, Art. 13 Transfers and deliveries realised through the sale of participation shares held among the assets of entities (…) for at least two full years; transfers and deliveries to banks, financial leasing and financing companies of immovable property and participation shares (including sales made at auction premises) by persons indebted to banks, financial leasing and financing companies and by their guarantors, against their debts; and transfers and deliveries of such immovable property and participation shares by financial leasing and financing companies.
Deliveries of (…) participation shares held among their assets for this purpose by entities trading in the assets covered by the exemption are outside the scope of the exemption.
Value added tax borne in the acquisition of assets delivered within the scope of the exemption and not offset by way of deduction up to the period in which the delivery is made shall be taken into account as an expense in determining the income or corporate tax base for the accounting period in which the delivery is made.
Added paragraph: 15/7/2016, Law No. 6728, Art. 43 In calculating the period of at least two full years of holding among assets that applies to the sale to third parties, by the originator and the lessee, of (…) participation shares transferred to asset leasing companies within the scope of subparagraph (u) of this paragraph and to financial leasing companies, participation banks and development and investment banks within the scope of subparagraph (y), the periods during which these (…) participation shares were held among the assets of asset leasing companies, financial leasing companies, participation banks and development and investment banks shall also be taken into account.
s) Added: 1/7/2005, Law No. 5378, Art. 32 All kinds of tools and equipment and special computer software produced specifically for the education, professions and daily lives of persons with disabilities.
ş) Added: 21/2/2007, Law No. 5582, Art. 35 Delivery of a dwelling pledged as collateral or mortgaged for the purpose of housing finance as defined in Article 38/A of the Capital Markets Law No. 2499 to housing finance institutions, the Presidency of the Housing Development Administration, mortgage finance institutions or third parties (including sales made at auction premises), and delivery of a dwelling so acquired by housing finance institutions, the Presidency of the Housing Development Administration or mortgage finance institutions (including sale made at auction premises).
t) Added: 16/6/2009, Law No. 5904, Art. 14 Deliveries of product certificates issued within the scope of the Agricultural Products Licensed Warehousing Law No. 5300 through product specialised exchanges and commodity exchanges authorised by the Ministry of Industry and Trade to trade in product certificates, excluding the transactions specified in sub-subparagraph (d) of subparagraph (3) of the first paragraph of Article 1 and in subparagraph (ğ) of the first paragraph of Article 13 (With respect to transactions exempted from tax within this scope, the provision of subparagraph (a) of the first paragraph of Article 30 shall not apply.).
u) Added: 13/2/2011, Law No. 6111, Art. 85; Amended: 15/7/2016, Law No. 6728, Art. 43 Transfer of all kinds of assets and rights by originators to asset leasing companies for the purpose of issuing lease certificates and on condition that they be taken back at the end of the contract term, and the leasing of these assets and rights by asset leasing companies and their transfer to the entity from which they were taken over.
Value added tax borne in the acquisition of assets and rights transferred to asset leasing companies within the scope of the exemption and not offset by way of deduction up to the period in which the transfer is made shall be taken into account as an expense in determining the income or corporate tax base for the accounting period in which the transfer is made.
v) Added: 13/6/2012, Law No. 6327, Art. 12 Services provided by the Insurance Arbitration Commission established pursuant to the Insurance Law No. 5684 dated 3/6/2007, exclusively in relation to the resolution of disputes.
y) Added: 12/7/2013, Law No. 6495, Art. 29; Amended: 15/7/2016, Law No. 6728, Art. 43 Within the scope of the Law No. 6361 dated 21/11/2012 on Financial Leasing, Factoring and Financing Companies; the sale to the lessor of movable and immovable property subject to the lease, its lease to the sellers and its transfer, applicable to all kinds of movable and immovable property purchased directly from the lessee and leased back by financial leasing companies, participation banks and development and investment banks, on condition that ownership of the leased asset is to be transferred to the lessee at the end of the contract term.
Value added tax borne in the acquisition of all kinds of movable and immovable property transferred to financial leasing companies, participation banks and development and investment banks within the scope of the exemption and not offset by way of deduction up to the period in which the transfer is made shall be taken into account as an expense in determining the income or corporate tax base for the accounting period in which the transfer is made.
z) Added: 6/2/2014, Law No. 6518, Art. 32 Leasing, transfer or sale of intangible rights relating to an invention with a patent or utility model certificate resulting from research and development, innovation and software activities within the scope of Article 5/B of the Corporate Tax Law No. 5520 dated 13/6/2006 (With respect to transactions exempted from tax within this scope, the provision of subparagraph (a) of the first paragraph of Article 30 of this Law shall not apply.).
Chapter Seven
Waiver of Exemption and Limits of Exemptions
Waiver of exemption:
Original Turkish text
MADDE 17
1. Kültür ve Eğitim Amacı Taşıyan İstisnalar:
Genel ve katma bütçeli daireler, il özel idareleri, belediyeler, köyler, bunların teşkil ettikleri birlikler, üniversiteler, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla ve Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulan kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, siyasi partiler ve sendikalar, kanunla kurulan veya tüzelkişiliği haiz emekli ve yardım sandıkları, kamu menfaatine yararlı dernekler, tarımsal amaçlı kooperatifler ve Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıfların;
a) İlim, fen ve güzel sanatları, tarımı yaymak, islah ve teşvik etmek amacıyla yaptıkları teslim ve hizmetleri,
b) Tiyatro, konser salonu, kütüphane, sergi, okuma ve konferans salonları ile spor tesisleri işletmek veya yönetmek suretiyle ifa ettikleri kültür ve eğitim faaliyetlerine ilişkin teslim ve hizmetleri,
2. Sosyal Amaç Taşıyan İstisnalar:
a) Yukarıda sayılan kurum ve kuruluşların hastane, nekahathane, klinik, dispanser, prevantoryum, sanatoryum, kan bankası ve organ nakline mahsus bankalar, anıtlar, botanik ve zooloji bahçeleri, parklar ile veteriner, bakteriyoloji, seroloji ve distofajin laboratuvarları gibi kuruluşlar, öğrenci veya yetiştirme yurtları, yaşlı ve engelli bakım ve huzurevleri, parasız fukara aşevleri, düşkünevleri ve yetimhaneleri işletmek veya yönetmek suretiyle ifa ettikleri kuruluş amaçlarına uygun teslim ve hizmetleri ile bunlardan sağlık hizmeti sunanların teşhis ve tedaviye yönelik olarak birbirlerine yapacakları teslim ve hizmetler,
b) (Değişik: 16/7/2004-5228/15 md.) 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Kanun hükümlerine tâbi özel okullarca bedelsiz verilen eğitim, öğretim hizmetlerinde ilgili dönemdeki kapasitelerinin % 10’unu, 24/3/1950 tarihli ve 5661 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanun ile 30/4/1992 tarihli ve 3797 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun hükümlerine göre kurulan öğrenci yurtları tarafından bedelsiz verilen yurt hizmetlerinde ilgili dönemdeki kapasitelerinin % 10’unu, üniversite ve yüksekokullarda ise % 50’sini geçmemek üzere verilen bedelsiz eğitim ve öğretim hizmetleri, kanunların gösterdiği gerek üzerine bedelsiz olarak yapılan mal teslimi ve hizmet ifaları, birinci fıkrada sayılan kurum ve kuruluşlara bedelsiz olarak yapılan her türlü mal teslimi ve hizmet ifaları ile fakirlere yardım amacıyla gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan Darülacezeye, dernek ve vakıflara Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde bağışlanan gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddelerinin teslimi,
c) (Ek: 23/11/2000-4605/6 md.) Yabancı devletlerin Türkiye’deki diplomatik temsilcilik ve konsoloslukları ile yabancı hayır ve yardım kurumlarına, bu maddenin 1 numaralı fıkrasında sayılan kurum ve kuruluşlara bedelsiz olarak yapacakları teslim ve hizmetlere ilişkin olarak yapılan teslim ve hizmetler.
Maliye Bakanlığı, istisna kapsamına girecek mal ve hizmetler ile bunların asgari tutarlarını ve bu bendin uygulamasına ilişkin usul ve esasları tespit etmeye yetkilidir.
d) (Ek: 14/7/2004-5226/19md.) 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki tescilli taşınmaz kültür varlıklarının rölöve, restorasyon ve restitüsyon projelerine münhasır olmak üzere, bu projelendirmelerden yararlananlara verilen mimarlık hizmetleri ile projelerin uygulanması kapsamında yapılacak teslimler.
İstisna kapsamına girecek mal ve hizmetler ile bunların asgarî standartları ve bu bendin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenir.28
e) (Ek: 16/7/2004-5228/15 md.) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, kanunlarla kendilerine verilen görev gereği ve kuruluş amaçlarına uygun ruhsat, izin, onay ve benzeri hizmetleri ile bu hizmetlerle ilgili olarak kullanılacak basılı kâğıtların bu kuruluşlar tarafından teslimi (motorlu taşıtlar tescil plaka teslimleri hariç),
3. Askeri Amaç Taşıyan İstisnalar:
a) (Değişik: 11/2/2014-6519/45 md.) Askerî fabrika, tersane ve atölyeler, orduevi ve bağlı şubeleri, askerî gazinolar, kışla gazinoları, vardiya yatakhaneleri ve bunların müştemilatı, özel, yerel ve kış eğitim merkezleri, askerî kantinler ve askerî müzelerin kuruluş amaçlarına uygun olarak yaptıkları teslim ve hizmetler ile bu kurum ve kuruluşların yapacağı Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması işlemleri,
b) (Mülga: 3/6/1986-3297/18 md.)
c) (Mülga: 6/12/1984-3099/geçici md.)
4. Diğer İstisnalar:
a) (Değişik: 9/4/2003-4842/23 md.) Gelir Vergisi Kanununa göre vergiden muaf esnaf ile kazançları basit usulde tespit edilen mükellefler tarafından yapılan teslim ve hizmetler, aynı Kanunun mükerrer 20/B ve geçici 94 üncü maddeleri kapsamında vergilendirilen kazançlara konu teslim ve hizmetler,
b) (Değişik: 3/6/1986-3297/6 md.) Gelir Vergisi Kanununa göre gerçek usulde vergiye tabi olmayan çiftçiler ile aynı Kanunun 66 ncı maddesine göre vergiden muaf olan serbest meslek erbabı, tarafından yapılan teslim ve hizmetler,
c) (Değişik: 20/6/2001-4684/19 md.) Gelir Vergisi Kanununun 81 inci maddesinde belirtilen işlemler ile aynı maddenin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde yazılı şartlar dahilinde adi ortaklıkların sermaye şirketine dönüşmesi işlemleri ve Kurumlar Vergisi Kanununa göre yapılan devir ve bölünme işlemleri (Bu kapsamda vergiden istisna edilen işlemler bakımından Katma Değer Vergisi Kanununun 30 uncu maddesinin (a) bendi hükmü uygulanmaz. İşlem sonunda faaliyetini bırakan, bölünen veya infisah eden mükelleflerce yüklenilen ve indirilemeyen vergiler, faaliyete başlayan veya devir ve bölünme sonrasında devredilen veya bölünen kurumların varlıklarını devralan mükellefeler tarafından mükerrer indirime yol açmayacak şekilde, Vergi Usul Kanununda düzenlenen zamanaşımı süreleri ile bağlı olmaksızın yapılacak vergi incelemesi sonucuna göre indirim konusu yapılır.),
ç) (Ek: 28/11/2017-7061/42 md.) Uluslararası roaming anlaşmaları çerçevesinde yurt dışından alınan roaming hizmetleri ile bu hizmetlerin Türkiye’deki müşterilere yansıtılması,
d) İktisadi işletmelere dahil olmayan gayrimenkullerin kiralanması işlemleri, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda kantin olarak belirlenen alanların okul aile birlikleri tarafından kiraya verilmesi işlemleri ile Sağlık Bakanlığına bağlı hastane, klinik, dispanser, sanatoryum gibi kurum ve kuruluşların yapacağı Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması işlemleri,
e) (Değişik: 9/4/2003-4842/23 md.) Banka ve sigorta muameleleri vergisi kapsamına giren işlemler ve sigorta aracılarının sigorta şirketlerine yaptığı sigorta muamelelerine ilişkin işlemleri ile 5520 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (1) ve (p) bentlerinde belirtilen kurumların kredi teminatı sağlama işlemleri,
f) (Değişik: 14/3/2007-5602/10 md.) Darphane ve Damga Matbaası tarafından yapılan teslim ve hizmetler,
g) (Değişik: 16/7/2004-5228/15 md.) Külçe altın ve külçe gümüş teslimleri ile kıymetli taşların (elmas, pırlanta, yakut, zümrüt, topaz, safir, zebercet, inci) 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa göre Türkiye’de kurulu borsalarda işlem görmek üzere ithali, borsaya teslimi ve borsa üyeleri arasında el değiştirmesi, döviz, para, damga pulu, değerli kâğıtlar, hisse senedi, tahvil, (elde edilen faiz gelirleri ile sınırlı olmak üzere tahvil satın almak suretiyle verilen finansman hizmetleri dâhil) varlık kiralama şirketleri tarafından ihraç edilen kira sertifikaları, Türkiye’de kurulu borsalarda işlem gören sermaye piyasası araçları ile metal, plastik, lastik, kauçuk, kâğıt, cam hurda ve atıkları ile konfeksiyon kırpıntılarının teslimi,
ğ) (Ek:2/4/2026-7577/3 md.) 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu kapsamında taşınmazların kamulaştırmayı yapan Devlet ve kamu tüzel kişilerine devri,
h) Zirai amaçlı su teslimleri ile köy tüzel kişiliklerince köyde ikamet edenlere yapılan ticari amaçlı olmayan perakende içme suyu teslimleri, kamu kuruluşları, tarımsal kooperatifler ve çiftçi birliklerince yapılan arazi ıslahına ait hizmetler,
ı) (Ek:6/12/1984-3099/1 md.;Değişik: 16/7/2004-5228/15 md.) Serbest bölgelerde verilen hizmetler ile serbest bölgelere veya bu bölgelerden yapılan ihraç amaçlı yük taşıma işleri,
i) (Ek: 19/8/2016-6741/9 md.) Varlık ve hakların, Türkiye Varlık Fonu ve alt fonlara devri ile bu varlık ve hakların Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketi tarafından yönetilmesi suretiyle yapılan teslim ve hizmetler,
Bu bent kapsamında istisna edilen işlemler bakımından, 30 uncu maddenin birinci fıkrasının (a) bendi hükmü uygulanmaz.
j) (Ek : 3/6/1986 - 3297/6 md.) Boru hattı ile yapılan yabancı ham petrol, gaz ve bunların ürünlerinin taşınması hizmetleri.
k) (Ek : 22/7/1998 - 4369/60 md.) Organize sanayi bölgeleri ile küçük sanayi sitelerinin kurulması amacıyla oluşturulan iktisadi işletmelerin arsa ve işyeri teslimleri(…).
l) (Ek: 9/4/2003-4842/23 md.) 30.1.2002 tarihli ve 4743 sayılı Kanun hükümlerine göre kurulan varlık yönetim şirketlerinin bankalar, özel finans kurumları ve diğer mali kurumlardan devraldığı alacakların tahsili amacıyla bu alacakların teminatını oluşturan mal ve hakların (müzayede mahallinde satışı dahil) teslimi ile aynı Kanuna göre finansal yeniden yapılandırma çerçeve anlaşmaları hükümleri kapsamında yeniden yapılandırılan borçların ödenmemesi nedeniyle bu borçların teminatını oluşturan mal ve hakların (müzayede mahallinde satışı dahil) teslimi,
m) (Ek: 9/4/2003-4842/23 md.; Değişik: 16/7/2004-5228/15 md.) Bankalar Kanunu uyarınca; mal ve hakların Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna teslimi ile bunların Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından (müzayede mahallinde satışı dahil) teslimi, bu Fonun devraldığı alacakların tahsili amacıyla, bunların teminatını oluşturan mal ve hakların (müzayede mahallinde satışı dahil) teslimi ve temettü hariç ortaklık haklarıyla yönetim ve denetimleri devralınan şirketlerin aktiflerinin Fon alacaklarının tahsili amacıyla (müzayede mahallerinde yapılan satışlar dahil) teslimi,
Bu istisna işlem bedelinden Fona intikal eden tutarla orantılı uygulanır.
n) (Ek:25/12/2003-5035/8 md.) Basın, Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğüne verilen haber hizmetleri.
o) (Ek: 16/7/2004-5228/15 md.) Gümrük antrepoları ve geçici depolama yerleri ile gümrük hizmetlerinin verildiği gümrüklü sahalarda (…)54 vergisiz satış yapılan işyerlerinin ve bu işyerlerine ait depo ve ardiye gibi bağımsız birimlerin kiralanması,
ö) (Ek: 29/3/2018-7104/5 md.) Gümrük antrepoları ve geçici depolama yerleri ile gümrük hizmetlerinin verildiği gümrüklü sahalarda, ithalat ve ihracat işlemlerine konu mallar ile transit rejim kapsamında işlem gören mallar için verilen ardiye, depolama ve terminal hizmetleri,
p) (Ek: 16/7/2004-5228/15 md.; Değişik: 24/7/2008-5793/13 md.) Hazinece yapılan taşınmaz teslimi ve kiralamaları, irtifak hakkı tesisi, kullanma izni ve ön izin verilmesi işlemleri ile Kentsel Dönüşüm Başkanlığı ve Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca yapılan arsa ve arazi teslimleri, belediyeler, il özel idareleri ve yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarının mülkiyetindeki taşınmazların ve Vakıflar Genel Müdürlüğünün yönettiği ve temsil ettiği mazbut vakıfların mülkiyetinde bulunan taşınmazların satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimler,
r) (Ek: 30/12/2004-5281/33 md.; Değişik: 28/3/2007-5615/13 md.) Kurumların aktifinde (…) en az iki tam yıl süreyle bulunan iştirak hisselerinin satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimler ile bankalara, finansal kiralama ve finansman şirketlerine borçlu olanların ve kefillerinin borçlarına karşılık taşınmaz ve iştirak hisselerinin (müzayede mahallerinde yapılan satışlar dahil) bankalara, finansal kiralama ve finansman şirketlerine devir ve teslimleri ile bu taşınmaz ve iştirak hisselerinin finansal kiralama ve finansman şirketlerince devir ve teslimi.
İstisna kapsamındaki kıymetlerin ticaretini yapan kurumların, bu amaçla aktiflerinde bulundurdukları (…)62 iştirak hisselerinin teslimleri istisna kapsamı dışındadır.
İstisna kapsamında teslim edilen kıymetlerin iktisabında yüklenilen ve teslimin yapıldığı döneme kadar indirim yoluyla giderilemeyen katma değer vergisi, teslimin yapıldığı hesap dönemine ilişkin gelir veya kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak dikkate alınır.
(Ek paragraf: 15/7/2016-6728/43 md.) Bu fıkranın (u) bendi kapsamında varlık kiralama şirketlerine ve (y) bendi kapsamında finansal kiralama şirketleri, katılım bankaları ile kalkınma ve yatırım bankalarına devredilen (…)62 iştirak hisselerinin, kaynak kuruluş ve kiracı tarafından üçüncü kişilere satışına ilişkin en az iki tam yıl aktifte bulundurma süresinin hesabında, bu (…)62 iştirak hisselerinin varlık kiralama şirketleri, finansal kiralama şirketleri, katılım bankaları ile kalkınma ve yatırım bankalarının aktifinde bulunduğu süreler de dikkate alınır.
s) (Ek: 1/7/2005-5378/32 md.) Engellilerin eğitimleri, meslekleri, günlük yaşamları için özel olarak üretilmiş her türlü araç-gereç ve özel bilgisayar programları.
ş) (Ek: 21/2/2007-5582/35 md.) 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 38/A maddesinde tanımlanan konut finansmanı amacıyla teminat gösterilen veya ipotek konulan konutun, konut finansman kuruluşları, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı, ipotek finansmanı kuruluşları ya da üçüncü kişilere teslimi (müzayede mahallinde yapılan satışlar dahil) ile bu şekilde alınan konutun, konut finansman kuruluşları, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı veya ipotek finansmanı kuruluşları tarafından teslimi (müzayede mahallinde yapılan satışı dahil).
t) (Ek: 16/6/2009-5904/14 md.) 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu kapsamında düzenlenen ürün senetlerinin, 1 inci maddenin birinci fıkrasının (3) numaralı bendinin (d) alt bendi ile 13 üncü maddenin birinci fıkrasının (ğ) bendinde belirtilen işlemler hariç olmak üzere, ürün ihtisas borsaları ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığından ürün senedi alım-satımı konusunda izin alan ticaret borsaları aracılığıyla teslimleri (Bu kapsamda vergiden istisna edilen işlemler bakımından 30 uncu maddenin birinci fıkrasının (a) bendi hükmü uygulanmaz.).
u) (Ek: 13/2/2011-6111/85 md.; Değişik: 15/7/2016-6728/43 md.) Her türlü varlık ve hakkın, kaynak kuruluşlarca, kira sertifikası ihracı amacıyla ve sözleşme süresi sonunda geri alınması şartıyla varlık kiralama şirketlerine devri ile bu varlık ve hakların varlık kiralama şirketlerince kiralanması ve devralınan kuruma devri.
İstisna kapsamında, varlık kiralama şirketlerine devredilen varlık ve hakların iktisabında yüklenilen ve devrin yapıldığı döneme kadar indirim yoluyla giderilemeyen katma değer vergisi, devrin yapıldığı hesap dönemine ilişkin gelir veya kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak dikkate alınır.
v) (Ek: 13/6/2012-6327/12 md.) 3/6/2007 tarihli ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu uyarınca oluşturulan Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından münhasıran uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin olarak verilen hizmetler.
y) (Ek: 12/7/2013-6495/29 md.; Değişik: 15/7/2016-6728/43 md.) 21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu kapsamında; finansal kiralama şirketleri, katılım bankaları ile kalkınma ve yatırım bankalarınca bizzat kiracıdan satın alınıp geriye kiralanan her türlü taşınır ve taşınmazlara uygulanmak üzere ve kiralamaya konu kıymetin mülkiyetinin sözleşme süresi sonunda kiracıya devredilecek olması koşulu ile kiralamaya konu taşınır ve taşınmazın kiralayana satılması, satan kişilere kiralanması ve devri.
İstisna kapsamında, finansal kiralama şirketleri, katılım bankaları ile kalkınma ve yatırım bankalarına devredilen her türlü taşınır ve taşınmaz malların iktisabında yüklenilen ve devrin yapıldığı döneme kadar indirim yoluyla giderilemeyen katma değer vergisi, devrin yapıldığı hesap dönemine ilişkin gelir veya kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak dikkate alınır.
z) (Ek: 6/2/2014-6518/32 md.) 13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 5/B maddesi kapsamındaki araştırma ve geliştirme, yenilik ile yazılım faaliyetleri neticesinde ortaya çıkan patentli veya faydalı model belgeli buluşa ilişkin gayri maddi hakların kiralanması, devri veya satışı (Bu kapsamda vergiden istisna edilen işlemler bakımından bu Kanunun 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi hükmü uygulanmaz.).
YEDİNCİ BÖLÜM
İstisnadan Vazgeçme ve İstisnaların Sınırı
İstisnadan vazgeçme: