معدَّلة: 21/1/2017، القانون رقم 6771، المادة 8
رئيس الجمهورية هو رئيس الدولة. وتعود السلطة التنفيذية إلى رئيس الجمهورية.
يمثل رئيس الجمهورية، بصفته رئيسًا للدولة، الجمهورية التركية ووحدة الأمة التركية؛ ويكفل تطبيق الدستور وعمل أجهزة الدولة بانتظام وانسجام.
يُلقي، إذا رأى ذلك ضروريًا، خطاب الافتتاح في الجمعية الوطنية الكبرى التركية في اليوم الأول من السنة التشريعية.
يوجه رسائل إلى المجلس بشأن السياسة الداخلية والخارجية للبلاد.
يُصدر القوانين.
يعيد القوانين إلى الجمعية الوطنية الكبرى التركية لإعادة النظر فيها.
يرفع أمام المحكمة الدستورية دعوى إلغاء القوانين، أو النظام الداخلي للجمعية الوطنية الكبرى التركية كليًا أو أحكام معينة منه، بدعوى مخالفتها للدستور من حيث الشكل أو الموضوع.
يعيِّن نواب رئيس الجمهورية والوزراء وينهي مهامهم.
يعيِّن كبار المديرين العموميين وينهي مهامهم، ويُنظِّم بمرسوم رئاسي الإجراءات والأسس المتعلقة بتعيينهم.
يوفد ممثلي الجمهورية التركية إلى الدول الأجنبية، ويستقبل ممثلي الدول الأجنبية الموفدين إلى الجمهورية التركية.
يصدِّق على المعاهدات الدولية وينشرها.
يعرض القوانين المتعلقة بتعديل الدستور على الاستفتاء الشعبي إذا رأى ذلك ضروريًا.
يحدد سياسات الأمن الوطني ويتخذ التدابير اللازمة.
يمثل القيادة العامة للقوات المسلحة التركية باسم الجمعية الوطنية الكبرى التركية.
يقرر استخدام القوات المسلحة التركية.
يخفف العقوبات عن الأشخاص أو يسقطها بسبب المرض المزمن أو العجز أو الشيخوخة.
يجوز لرئيس الجمهورية إصدار مراسيم رئاسية في المسائل المتعلقة بالسلطة التنفيذية. ولا يجوز أن تُنظَّم بمرسوم رئاسي الحقوقُ الأساسية والحقوق والواجبات الشخصية الواردة في الفصلين الأول والثاني من القسم الثاني من الدستور، والحقوقُ والواجبات السياسية الواردة في الفصل الرابع. ولا يجوز إصدار مرسوم رئاسي في المسائل التي ينص الدستور على تنظيمها بقانون حصرًا. ولا يجوز إصدار مرسوم رئاسي في المسائل التي نظمها القانون صراحةً. وفي حالة وجود أحكام مختلفة بين المرسوم الرئاسي والقوانين، تُطبَّق أحكام القانون. وإذا أصدرت الجمعية الوطنية الكبرى التركية قانونًا في الموضوع ذاته، يصبح المرسوم الرئاسي عديم الأثر.
يجوز لرئيس الجمهورية إصدار لوائح لضمان تطبيق القوانين، بشرط ألا تخالفها.
تدخل المراسيم واللوائح حيز النفاذ في يوم نشرها في الجريدة الرسمية، ما لم يُحدَّد تاريخ لاحق للنشر.
ويؤدي رئيس الجمهورية فضلًا عن ذلك مهام الاختيار والتعيين وسائر المهام المسندة إليه في الدستور والقوانين، ويمارس الصلاحيات المخولة له فيها.
النص التركي الأصلي
MADDE 104 · D. Görev ve yetkileri
(Değişik: 21/1/2017-6771/8 md.)
Cumhurbaşkanı Devletin başıdır. Yürütme yetkisi Cumhurbaşkanına aittir.
Cumhurbaşkanı, Devlet başkanı sıfatıyla Türkiye Cumhuriyetini ve Türk Milletinin birliğini temsil eder; Anayasanın uygulanmasını, Devlet organlarının düzenli ve uyumlu çalışmasını temin eder.
Gerekli gördüğü takdirde, yasama yılının ilk günü Türkiye Büyük Millet Meclisinde açılış konuşmasını yapar.
Ülkenin iç ve dış siyaseti hakkında Meclise mesaj verir.
Kanunları yayımlar.
Kanunları tekrar görüşülmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisine geri gönderir.
Kanunların, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün tümünün veya belirli hükümlerinin Anayasaya şekil veya esas bakımından aykırı oldukları gerekçesiyle Anayasa Mahkemesinde iptal davası açar.
Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanları atar ve görevlerine son verir.
Üst kademe kamu yöneticilerini atar, görevlerine son verir ve bunların atanmalarına ilişkin usul ve esasları Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenler.
Yabancı devletlere Türkiye Cumhuriyetinin temsilcilerini gönderir, Türkiye Cumhuriyetine gönderilecek yabancı devlet temsilcilerini kabul eder.
Milletlerarası andlaşmaları onaylar ve yayımlar.
Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunları gerekli gördüğü takdirde halkoyuna sunar.
Milli güvenlik politikalarını belirler ve gerekli tedbirleri alır.
Türkiye Büyük Millet Meclisi adına Türk Silahlı Kuvvetlerinin Başkomutanlığını temsil eder.
Türk Silahlı Kuvvetlerinin kullanılmasına karar verir.
Sürekli hastalık, sakatlık ve kocama sebebiyle kişilerin cezalarını hafifletir veya kaldırır.
Cumhurbaşkanı, yürütme yetkisine ilişkin konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarabilir. Anayasanın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleriyle dördüncü bölümde yer alan siyasi haklar ve ödevler Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenemez. Anayasada münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz. Kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz. Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde, kanun hükümleri uygulanır. Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir.
Cumhurbaşkanı, kanunların uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilir.
Kararnameler ve yönetmelikler, yayımdan sonraki bir tarih belirlenmemişse, Resmî Gazetede yayımlandıkları gün yürürlüğe girer.
Cumhurbaşkanı, ayrıca Anayasada ve kanunlarda verilen seçme ve atama görevleri ile diğer görevleri yerine getirir ve yetkileri kullanır.