القانون التركي بالعربيةتركيا
قانون العمل رقم 4857

المادة 7: علاقة العمل المؤقت

الفصل الأول: أحكام عامة

معدَّلة: 6/5/2016، القانون رقم 6715، المادة 1

يجوز إنشاء علاقة العمل المؤقت عن طريق مكتب توظيف خاص، أو عن طريق الانتداب إلى مكان عمل آخر ضمن هيكل الشركة القابضة أو تابع لمجموعة الشركات ذاتها.

علاقة العمل المؤقت عن طريق مكتب توظيف خاص، المتمثلة في قيام مكتب توظيف خاص مرخَّص له من مؤسسة التوظيف التركية بإبرام عقد توفير عمال مؤقتين مع صاحب عمل ونقل أحد عماله مؤقتًا إلى صاحب العمل هذا؛

a) في الحالات المنصوص عليها في الفقرة الخامسة من المادة 13 وفي المادة 74 من هذا القانون، وفي حالة أداء العامل الخدمة العسكرية، وفي الحالات الأخرى التي يكون فيها عقد العمل موقوفًا،

b) في الأعمال الزراعية الموسمية،

c) في الخدمات المنزلية،

d) في الأعمال التي لا تُعدّ من الأعمال اليومية للمنشأة والتي تُنجز على فترات متقطعة،

e) في الأعمال العاجلة من حيث الصحة والسلامة المهنيتين أو في حالة ظهور أسباب قاهرة تؤثر تأثيرًا كبيرًا في الإنتاج،

f) في حالة ازدياد متوسط الطاقة الإنتاجية للمنشأة من السلع والخدمات بصورة غير متوقعة وبقدر يستلزم إنشاء علاقة عمل مؤقت،

g) في حالات الزيادة الدورية في العمل باستثناء الأعمال الموسمية،

يجوز إنشاؤها في هذه الحالات.

يجوز إبرام عقد توفير عمال مؤقتين طوال مدة استمرار الحالات المذكورة في البند (a) من الفقرة الثانية، ودون حد زمني في الحالات المذكورة في البندين (b) و(c)، ولمدة أقصاها أربعة أشهر في الحالات المذكورة في البنود الأخرى. ويجوز تجديد هذا العقد مرتين على الأكثر بشرط ألا تتجاوز مدته الإجمالية ثمانية أشهر، باستثناء البند (g) من الفقرة الثانية. ولا يجوز لصاحب العمل الذي يستخدم عمالًا مؤقتين أن يستخدم عمالًا مؤقتين مجددًا للعمل ذاته في نهاية المدة المذكورة ما لم تنقضِ ستة أشهر.

لا يجوز إنشاء علاقة عمل مؤقت في نطاق الفقرة الثانية من هذه المادة في أماكن العمل التي جرى فيها فصل جماعي للعمال في نطاق المادة 29 من هذا القانون طوال ثمانية أشهر، ولا في المؤسسات والهيئات العامة، ولا في أماكن العمل التي تُستخرج فيها المعادن تحت الأرض.

لا يجوز لصاحب العمل الذي يستخدم عمالًا مؤقتين أن يستخدم عمالًا عن طريق علاقة العمل المؤقت أثناء تنفيذ الإضراب أو الإغلاق، مع عدم الإخلال بأحكام المادة 65 من قانون النقابات وعقود العمل الجماعية رقم 6356 المؤرخ في 18/10/2012.

لا يجوز أن يتجاوز عدد العمال المستخدمين عن طريق علاقة العمل المؤقت في نطاق البند (f) من الفقرة الثانية ربع عدد العمال المستخدمين في مكان العمل. غير أنه يجوز في أماكن العمل التي يُستخدم فيها عشرة عمال أو أقل إنشاء علاقة عمل مؤقت لعدد يصل إلى خمسة عمال. وعند تحديد عدد العمال، يُحوَّل العاملون بعقد عمل بدوام جزئي إلى ما يعادل الدوام الكامل مع مراعاة مدد عملهم. ولا يُحتسب العامل الذي يعمل بموجب عقد توفير عمال مؤقتين ضمن عدد عمال مكتب التوظيف الخاص وصاحب العمل الذي يستخدم عمالًا مؤقتين لأغراض تطبيق المادة 30.

لا يجوز لصاحب العمل الذي يستخدم عمالًا مؤقتين أن يستخدم في نطاق علاقة العمل المؤقت عاملًا لديه فُسخ عقد عمله قبل انقضاء ستة أشهر من تاريخ الفسخ.

لا يجوز للعامل المؤقت أن يحصل من صاحب العمل الذي يستخدم عمالًا مؤقتين على سلفة أو قرض يُخصم من بدل خدمة مكتب التوظيف الخاص.

صاحب العمل الذي يستخدم عمالًا مؤقتين؛

a) يملك صلاحية إصدار التعليمات إلى العامل المؤقت وفقًا لمقتضيات العمل وعقد توفير عمال مؤقتين.

b) يلتزم بإبلاغ العامل المؤقت بالوظائف الشاغرة في مكان العمل، وبحفظ الوثائق التي تطلبها مؤسسة التوظيف التركية للمدد المحددة.

c) يلتزم بإخطار مكتب التوظيف الخاص فورًا بحالات إصابة العمل والأمراض المهنية للعامل المؤقت، وإخطار الجهات المعنية وفقًا للمادتين 13 و14 من قانون التأمينات الاجتماعية والتأمين الصحي العام رقم 5510 المؤرخ في 31/5/2006.

d) يُمكّن العمال المؤقتين خلال فترات عملهم من الاستفادة من الخدمات الاجتماعية في مكان العمل وفقًا لمبدأ المساواة في المعاملة. ويُمكَّن العمال المؤقتون خلال الفترات التي لا يعملون فيها من الاستفادة من خدمات التدريب ورعاية الأطفال لدى مكتب التوظيف الخاص.

e) يلتزم بإبلاغ ممثل النقابة في مكان العمل، إن وُجد، بالمعلومات المتعلقة بوضع تشغيل العمال المؤقتين في مكان العمل.

f) يلتزم بتقديم التدريبات المنصوص عليها في الفقرة السادسة من المادة 17 من قانون الصحة والسلامة المهنيتين رقم 6331 المؤرخ في 20/6/2012 واتخاذ التدابير اللازمة من حيث الصحة والسلامة المهنيتين، ويلتزم العامل المؤقت بحضور هذه التدريبات.

لا يجوز أن تقل شروط العمل الأساسية للعامل المؤقت طوال مدة عمله في مكان عمل صاحب العمل الذي يستخدمه عن الشروط التي كانت ستُوفَّر لو استخدم صاحب العمل ذاته هؤلاء العمال مباشرةً للعمل ذاته.

صاحب العمل في علاقة العمل المؤقت هو مكتب التوظيف الخاص. وتُنشأ علاقة العمل المؤقت عن طريق مكتب توظيف خاص كتابةً بإبرام عقد عمل مع العامل المؤقت وعقد توفير عمال مؤقتين مع صاحب العمل الذي يستخدم عمالًا مؤقتين. ويتضمن عقد توفير عمال مؤقتين المبرم بين مكتب التوظيف الخاص وصاحب العمل الذي يستخدم عمالًا مؤقتين تاريخ بدء العقد وانتهائه، وطبيعة العمل، وبدل خدمة مكتب التوظيف الخاص، والالتزامات الخاصة لصاحب العمل الذي يستخدم عمالًا مؤقتين ولمكتب التوظيف الخاص إن وُجدت. ولا يجوز إدراج أحكام تمنع العامل المؤقت من الحصول على خدمات من مؤسسة التوظيف التركية أو من مكتب توظيف خاص آخر، أو من العمل، بعد أداء العمل، في مكان عمل صاحب العمل الذي عمل لديه بوصفه عاملًا مؤقتًا أو لدى صاحب عمل مختلف. ويُبيَّن في عقد العمل المبرم مع العامل المؤقت المدة التي يجوز للعامل إذا لم يُستدعَ للعمل خلالها أن يفسخ عقد العمل لسبب مشروع. ولا يجوز أن تتجاوز هذه المدة ثلاثة أشهر.

في علاقة العمل المؤقت المنشأة في نطاق البند (f) من الفقرة الثانية، يلتزم صاحب العمل الذي يستخدم عمالًا مؤقتين بأن يتحقق كل شهر طوال مدة عملهم مما إذا كانت أجور العمال المؤقتين العاملين في مكان العمل لأكثر من شهر قد دُفعت أم لا، ويلتزم مكتب التوظيف الخاص بأن يقدّم شهريًا إلى صاحب العمل الذي يستخدم عمالًا مؤقتين الوثائق التي تثبت دفع الأجور. وإذا وُجدت أجور غير مدفوعة، يمتنع صاحب العمل الذي يستخدم عمالًا مؤقتين عن دفع مستحقات مكتب التوظيف الخاص حتى تُدفع، ويودع أجور العمال المؤقتين لمدة أقصاها ثلاثة أشهر مباشرةً في الحسابات المصرفية للعمال على أن تُخصم من مستحقات مكتب التوظيف الخاص. ويُخطر صاحب العمل الذي يستخدم عمالًا مؤقتين مديرية العمل ومؤسسة التوظيف في المحافظة بالعمال الذين لم تُدفع أجورهم وبمبالغ الأجور غير المدفوعة.

إذا استمرت علاقة العمل المؤقت رغم انقضاء المدة المحددة في العقد، يُعدّ عقد عمل غير محدد المدة قد أُبرم بين صاحب العمل الذي يستخدم عمالًا مؤقتين والعامل اعتبارًا من تاريخ انتهاء العقد. وفي هذه الحالة يكون مكتب التوظيف الخاص مسؤولًا، في حدود مدة العقد، عن أجر العامل الناشئ عن علاقة العمل المؤقت وعن واجب رعاية العامل وعن أقساط التأمينات الاجتماعية.

يكون العامل المؤقت مسؤولًا تجاه صاحب العمل الذي يستخدمه عن الضرر الذي تسبب فيه بخطئه، بشرط أن يتعلق بمكان العمل والعمل.

تُعدّ علاقة العمل المؤقت قائمة أيضًا إذا نقل صاحب العمل، بعد الحصول على موافقة العامل الكتابية وقت النقل، أحد عماله مؤقتًا إلى مكان عمل آخر ضمن هيكل الشركة القابضة أو تابع لمجموعة الشركات ذاتها لأداء العمل. ويجوز إنشاء علاقة العمل المؤقت في نطاق هذه الفقرة كتابةً لمدة لا تتجاوز ستة أشهر، ويجوز تجديدها مرتين على الأكثر. ويستمر التزام صاحب العمل الذي نقل عامله مؤقتًا بدفع الأجر. ويكون صاحب العمل الذي أُنشئت معه علاقة العمل المؤقت مسؤولًا بالتضامن مع صاحب العمل الناقل عن أجر العامل غير المدفوع عن المدة التي عمل فيها لديه وعن واجب رعاية العامل وعن أقساط التأمينات الاجتماعية. وتُطبَّق الحقوق والالتزامات المنظَّمة في الفقرات الرابعة والخامسة والعاشرة والرابعة عشرة، وفي البندين (a) و(f) والجملة الأولى من البند (d) من الفقرة التاسعة، على علاقة العمل المؤقت المنشأة وفقًا لهذه الفقرة أيضًا.

النص التركي الأصلي

MADDE 7 · Geçici iş ilişkisi

(Değişik: 6/5/2016-6715/1 md.)

Geçici iş ilişkisi, özel istihdam bürosu aracılığıyla ya da holding bünyesi içinde veya aynı şirketler topluluğuna bağlı başka bir işyerinde görevlendirme yapılmak suretiyle kurulabilir.

Özel istihdam bürosu aracılığıyla geçici iş ilişkisi, Türkiye İş Kurumunca izin verilen özel istihdam bürosunun bir işverenle geçici işçi sağlama sözleşmesi yaparak bir işçisini geçici olarak bu işverene devri ile;

a) Bu Kanunun 13 üncü maddesinin beşinci fıkrası ile 74 üncü maddesinde belirtilen hâllerde, işçinin askerlik hizmeti hâlinde ve iş sözleşmesinin askıda kaldığı diğer hâllerde,

b) Mevsimlik tarım işlerinde,

c) Ev hizmetlerinde,

d) İşletmenin günlük işlerinden sayılmayan ve aralıklı olarak gördürülen işlerde,

e) İş sağlığı ve güvenliği bakımından acil olan işlerde veya üretimi önemli ölçüde etkileyen zorlayıcı nedenlerin ortaya çıkması hâlinde,

f) İşletmenin ortalama mal ve hizmet üretim kapasitesinin geçici iş ilişkisi kurulmasını gerektirecek ölçüde ve öngörülemeyen şekilde artması hâlinde,

g) Mevsimlik işler hariç dönemsellik arz eden iş artışları hâlinde,

kurulabilir.

Geçici işçi sağlama sözleşmesi ikinci fıkranın (a) bendinde sayılan hâllerin devamı süresince, (b) ve (c) bentlerinde sayılan hâllerde süre sınırı olmaksızın, diğer bentlerde sayılan hâllerde ise en fazla dört ay süreyle kurulabilir. Yapılan bu sözleşme ikinci fıkranın (g) bendi hariç toplam sekiz ayı geçmemek üzere en fazla iki defa yenilenebilir. Geçici işçi çalıştıran işveren, belirtilen sürenin sonunda aynı iş için altı ay geçmedikçe yeniden geçici işçi çalıştıramaz.

Bu Kanunun 29 uncu maddesi kapsamında toplu işçi çıkarılan işyerlerinde sekiz ay süresince, kamu kurum ve kuruluşlarında ve yer altında maden çıkarılan işyerlerinde bu maddenin ikinci fıkrası kapsamında geçici iş ilişkisi kurulamaz.

Geçici işçi çalıştıran işveren, grev ve lokavtın uygulanması sırasında 18/10/2012 tarihli ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 65 inci maddesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla geçici iş ilişkisiyle işçi çalıştıramaz.

İkinci fıkranın (f) bendi kapsamında geçici iş ilişkisi ile çalıştırılan işçi sayısı, işyerinde çalıştırılan işçi sayısının dörtte birini geçemez. Ancak, on ve daha az işçi çalıştırılan işyerlerinde beş işçiye kadar geçici iş ilişkisi kurulabilir. İşçi sayısının tespitinde, kısmi süreli iş sözleşmesine göre çalışanlar, çalışma süreleri dikkate alınarak tam süreli çalışmaya dönüştürülür. Geçici işçi sağlama sözleşmesi ile çalışan işçi, 30 uncu maddenin uygulanmasında özel istihdam bürosu ve geçici işçi çalıştıran işverenin işçi sayısına dâhil edilmez.

Geçici işçi çalıştıran işveren, iş sözleşmesi feshedilen işçisini fesih tarihinden itibaren altı ay geçmeden geçici iş ilişkisi kapsamında çalıştıramaz.

Geçici işçi, geçici işçi çalıştıran işverenden özel istihdam bürosunun hizmet bedeline mahsup edilmek üzere avans veya borç alamaz.

Geçici işçi çalıştıran işveren;

a) İşin gereği ve geçici işçi sağlama sözleşmesine uygun olarak geçici işçisine talimat verme yetkisine sahiptir.

b) İşyerindeki açık iş pozisyonlarını geçici işçisine bildirmek ve Türkiye İş Kurumu tarafından istenecek belgeleri belirlenen sürelerle saklamakla yükümlüdür.

c) Geçici işçinin iş kazası ve meslek hastalığı hâllerini özel istihdam bürosuna derhâl, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 13 üncü ve 14 üncü maddelerine göre ilgili mercilere bildirmekle yükümlüdür.

d) Geçici işçileri çalıştıkları dönemlerde, işyerindeki sosyal hizmetlerden eşit muamele ilkesince yararlandırır. Geçici işçiler, çalışmadıkları dönemlerde ise özel istihdam bürosundaki eğitim ve çocuk bakım hizmetlerinden yararlandırılır.

e) İşyerindeki geçici işçilerin istihdam durumuna ilişkin bilgileri varsa işyeri sendika temsilcisine bildirmekle yükümlüdür.

f) 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 17 nci maddesinin altıncı fıkrasında öngörülen eğitimleri vermekle ve iş sağlığı ve güvenliği açısından gereken tedbirleri almakla, geçici işçi de bu eğitimlere katılmakla yükümlüdür.

Geçici işçinin, geçici işçiyi çalıştıran işverenin işyerindeki çalışma süresince temel çalışma koşulları, bu işçilerin aynı işveren tarafından aynı iş için doğrudan istihdamı hâlinde sağlanacak koşulların altında olamaz.

Geçici iş ilişkisinde işveren özel istihdam bürosudur. Özel istihdam bürosu aracılığıyla geçici iş ilişkisi, geçici işçi ile iş sözleşmesi, geçici işçi çalıştıran işveren ile geçici işçi sağlama sözleşmesi yapmak suretiyle yazılı olarak kurulur. Özel istihdam bürosu ile geçici işçi çalıştıran işveren arasında yapılacak geçici işçi sağlama sözleşmesinde; sözleşmenin başlangıç ve bitiş tarihi, işin niteliği, özel istihdam bürosunun hizmet bedeli, varsa geçici işçi çalıştıran işverenin ve özel istihdam bürosunun özel yükümlülükleri yer alır. Geçici işçinin, Türkiye İş Kurumundan veya bir başka özel istihdam bürosundan hizmet almasını ya da iş görme edimini yerine getirdikten sonra geçici işçi olarak çalıştığı işveren veya farklı bir işverenin işyerinde çalışmasını engelleyen hükümler konulamaz. Geçici işçi ile yapılacak iş sözleşmesinde, işçinin ne kadar süre içerisinde işe çağrılmazsa haklı nedenle iş sözleşmesini feshedebileceği belirtilir. Bu süre üç ayı geçemez.

İkinci fıkranın (f) bendi kapsamında kurulan geçici iş ilişkisinde, geçici işçi çalıştıran işveren işyerinde bir ayın üzerinde çalışan geçici işçilerin ücretlerinin ödenip ödenmediğini çalıştığı süre boyunca her ay kontrol etmekle, özel istihdam bürosu ise ücretin ödendiğini gösteren belgeleri aylık olarak geçici işçi çalıştıran işverene ibraz etmekle yükümlüdür. Geçici işçi çalıştıran işveren, ödenmeyen ücretler mevcut ise bunlar ödenene kadar özel istihdam bürosunun alacağını ödemeyerek, özel istihdam bürosunun alacağından mahsup etmek kaydıyla geçici işçilerin en çok üç aya kadar olan ücretlerini doğrudan işçilerin banka hesabına yatırır. Ücreti ödenmeyen işçiler ve ödenmeyen ücret tutarları geçici işçi çalıştıran işveren tarafından çalışma ve iş kurumu il müdürlüğüne bildirilir.

Sözleşmede belirtilen sürenin dolmasına rağmen geçici iş ilişkisinin devam etmesi hâlinde, geçici işçi çalıştıran işveren ile işçi arasında sözleşmenin sona erme tarihinden itibaren belirsiz süreli iş sözleşmesi kurulmuş sayılır. Bu durumda özel istihdam bürosu işçinin geçici iş ilişkisinden kaynaklanan ücretinden, işçiyi gözetme borcundan ve sosyal sigorta primlerinden sözleşme süresiyle sınırlı olmak üzere sorumludur.

Geçici işçi, işyerine ve işe ilişkin olmak kaydıyla kusuru ile neden olduğu zarardan, geçici işçi çalıştıran işverene karşı sorumludur.

İşverenin, devir sırasında yazılı rızasını almak suretiyle bir işçisini, holding bünyesi içinde veya aynı şirketler topluluğuna bağlı başka bir işyerinde iş görme edimini yerine getirmek üzere geçici olarak devretmesi hâlinde de geçici iş ilişkisi kurulmuş olur. Bu fıkra kapsamında geçici iş ilişkisi, yazılı olarak altı ayı geçmemek üzere kurulabilir ve en fazla iki defa yenilenebilir. İşçisini geçici olarak devreden işverenin ücret ödeme yükümlülüğü devam eder. Geçici iş ilişkisi kurulan işveren, işçinin kendisinde çalıştığı sürede ödenmeyen ücretinden, işçiyi gözetme borcundan ve sosyal sigorta primlerinden, devreden işveren ile birlikte sorumludur. Dördüncü, beşinci, onuncu ve on dördüncü fıkralar ve dokuzuncu fıkranın (a) ve (f) bentleri ile (d) bendinin birinci cümlesinde düzenlenen hak ve yükümlülükler bu fıkraya göre kurulan geçici iş ilişkisinde de uygulanır.

النص محدَّث حتى 1 أكتوبر 2026 · المصدر الرسمي (بالتركية): mevzuat.gov.tr ↗

ترجمة غير رسمية لأغراض المعلومات فقط. النص التركي المنشور في الجريدة الرسمية هو النسخة الوحيدة المعتمدة. لا تُعد هذه الصفحة استشارة قانونية.