Added: 18/6/2010, Law No. 5999, Art. 1; Amended: 24/5/2013, Law No. 6487, Art. 21
Claims arising from the right of ownership by reason of the de facto seizure, without the owner's consent, wholly or partially or by way of establishing a right of easement, of immovables or resources which, although expropriation procedures have not been completed or no expropriation has been carried out at all, were actually allocated to public service between 9/10/1956 and 4/11/1983, or were allocated to a need relating to the public interest and on which facilities were built, and, where payment of the price is claimed, the determination of the price and other procedures shall be carried out in accordance with the provisions of this article. In procedures to be carried out under this article, the prior application of the settlement procedure is a precondition for bringing an action.
Upon the invitation of the administration or the application of the owner, the estimated value of the de facto seized immovable, or of the easement right established thereon, as at the date of the administration's invitation or the owner's application shall be determined by the valuation commission formed under the second paragraph of Article 8 of this Law, on the basis of the characteristics of the immovable at the date of seizure and by calculation in accordance with Articles 11 and 12 of this Law. After the determination, the claimant shall be invited to settlement negotiations by the settlement commission formed under the third paragraph of Article 8 of this Law, by a letter served in accordance with the provisions of Law No. 7201 within six months at the latest from the date of the administration's invitation or the owner's application, without the estimated value being disclosed.
Settlement may be made by way of exchange of an immovable belonging to the administration, the grant of a limited right in rem over an immovable belonging to the administration, or allowing the use of development rights at another location within the framework of zoning legislation, or, where these are not possible, on the basis of a cash price.
Settlement negotiations shall be concluded within six months at the latest from the date of response to the invitation, unless there is a legal or factual impediment, and whether or not a settlement has been reached shall be recorded in minutes signed by the owner or his or her representative and the commission members. These minutes and the information and documents relating to the settlement negotiations shall not constitute evidence against the parties in actions to be brought. Where a settlement is reached, a contract shall be concluded containing the type of right agreed upon, the conditions and procedures for its grant, the amount and payment terms if a cash payment is to be made, and also the consent to the registration or deregistration of the immovables in the land register; procedures shall be carried out within the framework of this contract, and the immovables subject to the settlement shall be registered in or deleted from the land register ex officio.
The agreed price may also be paid in instalments extending into subsequent years within the limits of budgetary means. During the instalment payment period, statutory interest shall additionally be paid in accordance with Law No. 3095 on Statutory Interest and Default Interest dated 4/12/1984.
Where no settlement can be reached between the administration and the owner, an action for determination of the price may be brought by the owner or the administration within three months from the date on which the minutes of non-settlement are drawn up. Where an action is brought, the value of the de facto seized immovable, or of the easement right established thereon, as at the date of the action shall be determined by the court in accordance with the principles in the first sentence of the second paragraph, through an expert examination carried out under Article 15 of this Law, and the court shall order the registration of the immovable or right in the name of the administration or its deregistration. The price so determined shall be paid by the administration in accordance with the eighth paragraph of this article. The judgment on registration or deregistration is final; the parties' right of appeal in respect of the price awarded is reserved.
In actions brought under this article, court and enforcement fees and all kinds of attorney's fees shall be determined as fixed amounts in the manner provided for actions for determination of the price.
For use in payments under this article based on finalised court decisions, where needed, a share shall be set aside in the annual budgets of administrations included in the central government budget at the rate of two percent of the appropriations allocated for capital expenditure (in the case of the budgets of the Ministry of National Defence, the General Command of Gendarmerie and the Coast Guard Command, of the appropriations allocated for procurement of goods and services and construction expenditure relating to security and defence), and in the annual budgets of municipalities, special provincial administrations and their affiliated administrations at a rate of at least two percent of the total of their most recently finalised budget revenues, and of other administrations at a rate of at least two percent of the total of their most recently finalised budget expenditures. Where the total amount of finalised receivables exceeds the total amount of the appropriation set aside, payments shall be made pro rata and in instalments extending into subsequent years. In determining the instalments, budgetary means and the amounts of the receivables shall be taken into account. During the instalment payment period, statutory interest shall additionally be paid in accordance with Law No. 3095. Instead of the cash payment required by the court decision, the administration may also offer the other means of settlement set out in the third paragraph, and procedures may be carried out in accordance with the provisions of this article relating to settlement.
The provisions of this article relating to the price shall also apply to persons whose actions for compensation brought on account of seizure without expropriation which, as at the date of its occurrence, falls within the scope of this article were dismissed on the ground that the right of action had lapsed by reason of the time limit. The provisions of this article shall not apply to persons who became entitled to receive compensation as a result of actions they previously brought, or whose actions were dismissed for reasons other than the time limit. However, to persons to whom the compensation they became entitled to as a result of actions previously brought, whether under domestic law or under international law, has not yet been paid, the administration may offer, instead of a cash payment, the other means of settlement set out in the third paragraph, and procedures may be carried out in accordance with the provisions of this article relating to settlement.
Persons who, before the entry into force of this article, brought an action claiming compensation on account of seizure without expropriation which, as at the date of its occurrence, falls within the scope of this article may notify, by petitions to be submitted to the administration and the court within three months from the entry into force of this article, whether or not they wish to resort to settlement under the provisions of this article. Upon a request for settlement, the action shall be stayed until the outcome of the settlement negotiations; where no settlement is reached, the action shall continue after the minutes of non-settlement are submitted to the court. Repealed third sentence: 20/8/2016, Law No. 6745, Art. 34 The provisions of this article shall apply to all actions that have not been decided or whose decisions have not become final. To actions whose decisions have become final, only the provisions of the eighth paragraph of this article shall apply.
The property, rights and receivables of administrations may not be attached for the collection of the price payable under this article.
Annulled twelfth paragraph: by Constitutional Court decision of 13/11/2014, E. 2013/95, K. 2014/176
Annulled thirteenth paragraph: by Constitutional Court decision of 13/11/2014, E. 2013/95, K. 2014/176
Added paragraph: 3/11/2016, Law No. 6754, Art. 40 In actions to be brought under this article, the provisions on expert witnesses set out in Article 15 shall apply.
Original Turkish text
GEÇİCİ MADDE 6 · Kamulaştırılmaksızın kamu hizmetine ayrılan taşınmazların bedel tespiti
(Ek: 18/6/2010-5999/1 md.; Değişik: 24/5/2013-6487/ 21 md.)
Kamulaştırma işlemleri tamamlanmamış veya kamulaştırması hiç yapılmamış olmasına rağmen 9/10/1956 tarihi ile 4/11/1983 tarihi arasında fiilen kamu hizmetine ayrılan veya kamu yararına ilişkin bir ihtiyaca tahsis edilerek üzerinde tesis yapılan taşınmazlara veya kaynaklara kısmen veya tamamen veyahut irtifak hakkı tesis etmek suretiyle malikin rızası olmaksızın fiili olarak el konulması sebebiyle, mülkiyet hakkından doğan talepler, bedel talep edilmesi hâlinde bedel tespiti ve diğer işlemler bu madde hükümlerine göre yapılır. Bu maddeye göre yapılacak işlemlerde öncelikle uzlaşma usulünün uygulanması dava şartıdır.
İdarenin daveti veya malikin müracaatı üzerine, fiilen el konulan taşınmazın veya üzerinde tesis edilen irtifak hakkının idarenin daveti veya malikin müracaat ettiği tarihteki tahmini değeri; bu Kanunun 8 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre teşkil edilen kıymet takdir komisyonu marifetiyle, taşınmazın el koyma tarihindeki nitelikleri esas alınmak ve bu Kanunun 11 inci ve 12 nci maddelerine göre hesaplanmak suretiyle tespit edilir. Tespitten sonra, bu Kanunun 8 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre teşkil olunan uzlaşma komisyonunca, idarenin daveti veya malikin müracaat tarihinden itibaren en geç altı ay içinde 7201 sayılı Kanun hükümlerine göre tebliğ edilen bir yazı ile, tahmini değer bildirilmeksizin, talep sahibi uzlaşma görüşmelerine davet edilir.
Uzlaşma; idareye ait taşınmazın trampası, idareye ait taşınmaz üzerinde sınırlı ayni hak tanınması veya imar mevzuatı çerçevesinde başka bir yerde imar hakkı kullandırılması suretiyle veya bunların mümkün olmaması hâlinde nakdi bedel üzerinden yapılabilir.
Uzlaşma görüşmeleri, hukuki veya fiili engel bulunmadığı takdirde davete icabet tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırılır ve uzlaşmaya varılıp varılmadığı, malik veya temsilcisi ile komisyon üyeleri tarafından imzalanan bir tutanağa bağlanır. Bu tutanak ile uzlaşma görüşmelerine ilişkin bilgi ve belgeler, açılacak davalarda taraflar aleyhine delil teşkil etmez. Uzlaşmaya varılması hâlinde, üzerinde uzlaşılan hakkın türünü, tanınma şart ve usullerini, nakdi ödemede bulunulacak ise miktarını ve ödeme şartları ile taşınmazların tesciline veya terkinine dair muvafakati de ihtiva eden bir sözleşme akdedilerek bu sözleşme çerçevesinde işlem yapılır ve uzlaşma konusu taşınmazlar resen tapuya tescil veya terkin edilir.
Uzlaşılan bedel, bütçe imkanları dâhilinde sonraki yıllara sâri olacak şekilde taksitli olarak da ödenebilir. Taksitli ödeme süresince, 4/12/1984 tarihli ve 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanuna göre ayrıca kanuni faiz ödenir.
İdare ve malik arasında uzlaşma sağlanamadığı takdirde, uzlaşmazlık tutanağının tanzim edildiği tarihten itibaren üç ay içinde malik veya idare tarafından bedel tespiti davası açılabilir. Dava açılması hâlinde, fiilen el konulan taşınmazın veya üzerinde tesis edilen irtifak hakkının dava tarihindeki değeri, ikinci fıkranın birinci cümlesindeki esaslara göre mahkemece bu Kanunun 15 inci maddesine göre bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle tespit ve taşınmazın veya hakkın idare adına tesciline veya terkinine hükmedilir. Tespit edilen bedel, bu maddenin sekizinci fıkrasına göre idarece ödenir. Tescile veya terkine ilişkin hüküm kesin olup tarafların hükmedilen bedele ilişkin temyiz hakkı saklıdır.
Bu madde kapsamında açılan davalarda mahkeme ve icra harçları ile her türlü vekalet ücretleri bedel tespiti davalarında öngörülen şekilde maktu olarak belirlenir.
Kesinleşen mahkeme kararlarına istinaden bu madde uyarınca ödemelerde kullanılmak üzere, ihtiyaç olması hâlinde, merkezi yönetim bütçesine dâhil idarelerin yılı bütçelerinde sermaye giderleri için öngörülen ödeneklerinin (Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı bütçelerinin güvenlik ve savunmaya yönelik mal ve hizmet alımları ile yapım giderleri için ayrılan ödeneklerin) yüzde ikisi, belediye ve il özel idareleri ile bağlı idareleri için en son kesinleşmiş bütçe gelirleri toplamının, diğer idareler için en son kesinleşmiş bütçe giderleri toplamının en az yüzde ikisi oranında yılı bütçelerinde pay ayrılır. Kesinleşen alacakların toplam tutarının ayrılan ödeneğin toplam tutarını aşması hâlinde, ödemeler, sonraki yıllara sâri olacak şekilde, garameten ve taksitlerle gerçekleştirilir. Taksitlendirmede, bütçe imkanları ile alacakların tutarları dikkate alınır. Taksitli ödeme süresince, 3095 sayılı Kanuna göre ayrıca kanuni faiz ödenir. İdare tarafından, mahkeme kararı gereğince nakdi ödeme yerine, üçüncü fıkrada belirtilen diğer uzlaşma yolları da teklif edilebilir ve bu maddenin uzlaşmaya ilişkin hükümlerine göre işlem yapılabilir.
Bu maddenin bedele ilişkin hükümleri, vuku bulduğu tarih itibarı ile bu maddenin kapsamında olan kamulaştırmasız el koymadan dolayı açtıkları tazminat davası süre bakımından dava hakkının düştüğü gerekçesiyle reddedilmiş olanlar hakkında da uygulanır. Evvelce açtıkları davalar sonunda tazminat almaya hak kazanmış veya süre dışındaki sebeplerden dolayı davaları reddedilmiş olanlar hakkında bu madde hükümleri uygulanmaz. Ancak, gerek iç hukuka ve gerekse milletlerarası hukuka göre evvelce açtıkları davalar sonunda hak kazanmış oldukları tazminat henüz ödenmemiş olanlara, idare tarafından nakdi ödeme yerine, üçüncü fıkrada belirtilen diğer uzlaşma yolları teklif edilebilir ve bu maddenin uzlaşmaya ilişkin hükümlerine göre işlem yapılabilir.
Vuku bulduğu tarih itibarı ile bu maddenin kapsamında olan kamulaştırmasız el koymadan dolayı bu maddenin yürürlüğe girmesinden önce tazmin talebiyle dava açmış olanlar; bu madde hükümlerine göre uzlaşma yoluna gitmeyi isteyip istemediklerini bu maddenin yürürlüğe girmesinden itibaren üç ay içinde idareye ve mahkemeye verecekleri dilekçeler ile bildirebilirler. Uzlaşma talebi üzerine, uzlaşma görüşmelerinin neticesine kadar dava bekletilir; uzlaşılamaması hâlinde, uzlaşmazlık tutanağının mahkemeye sunulmasından sonra davaya devam edilir. (Mülga üçüncü cümle: 20/8/2016-6745/34 md.) Bu madde hükümleri karara bağlanmamış veya kararı kesinleşmemiş tüm davalara uygulanır. Kararı kesinleşen davalara ise, bu maddenin yalnızca sekizinci fıkra hükümleri uygulanır.
Bu madde uyarınca ödenecek olan bedelin tahsili sebebiyle idarelerin mal, hak ve alacakları haczedilemez.
(İptal onikinci fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 13/11/2014 tarihli ve E.: 2013/95, K.: 2014/176 sayılı Kararı ile.)
(İptal onüçüncü fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 13/11/2014 tarihli ve E.: 2013/95, K.: 2014/176 sayılı Kararı ile.)
(Ek fıkra: 3/11/2016-6754/40 md.) Bu madde uyarınca açılacak davalarda 15 inci maddede düzenlenen bilirkişiliğe ilişkin hükümler uygulanır.