القانون التركي بالعربيةتركيا
قانون التنظيم العمراني (القانون رقم 3194)

المادة المؤقتة 16

الفصل السادس: الأحكام المتعلقة بقانون البوسفور رقم 2960

مضافة: 11/5/2018، القانون رقم 7143، المادة 16

بغرض تسجيل المباني غير المرخصة أو المخالفة للترخيص وملحقاته في إطار الاستعداد لمخاطر الكوارث وتحقيق السلم العمراني، يجوز منح شهادة تسجيل المبنى للمباني المشيدة قبل 31/12/2017، في حال تقديم طلب إلى وزارة البيئة والتحضر والمؤسسات والهيئات التي تفوضها حتى 31/10/2018، واستيفاء الشروط الواردة في هذه المادة، ودفع رسم التسجيل حتى 31/12/2018. ويُسجل وضع ملكية المبنى موضوع الطلب وقطعة أرضه، وصنف المبنى وفئته وسائر المسائل في نظام تسجيل المباني الذي أعدته الوزارة بناءً على تصريح مالك المبنى.

يودع مقدم الطلب رسم التسجيل، الذي يُستوفى بنسبة ثلاثة في المائة للمساكن وخمسة في المائة للاستخدامات التجارية على مجموع قيمة ضريبة العقار لقطعة الأرض التي يقع عليها المبنى المحددة وفقاً لقانون ضريبة العقار رقم 1319 المؤرخ 29/7/1970 والتكلفة التقريبية للمبنى التي تحددها وزارة البيئة والتحضر، في حساب وحدة المحاسبة المركزية لقيده إيراداً في الجدول (B) من الموازنة العامة. ويختص وزير المالية بإضافة اعتمادات إلى موازنة الوزارة مقابل الإيرادات المقيدة لاستخدامها في نطاق القانون رقم 6306. ويُستخدم هذا الاعتماد بتحويله إلى الحساب الخاص لمشاريع التحول. ويختص مجلس الوزراء بزيادة نسبة رسم التسجيل حتى ضعفيها، وتخفيضها حتى نصفها، وتدريجها بحسب طبيعة المبنى والمناطق، وكذلك تمديد مدة تقديم الطلب والدفع حتى سنة واحدة.

تتعلق شهادة تسجيل المبنى بغرض استخدام المبنى. ويجوز، عند الطلب، توصيل المياه والكهرباء والغاز الطبيعي بصورة مؤقتة إلى المباني الحاصلة على شهادة تسجيل المبنى، مع مراعاة فئة المشتركين التي تنتمي إليها وفق تعريفها في التشريعات ذات الصلة.

تُلغى قرارات الهدم المتخذة وفقاً لهذا القانون عبارة ألغتها المحكمة الدستورية بقرارها المؤرخ 24/9/2020، E. 2019/21، K. 2020/51 (…) والغرامات الإدارية التي لم تُحصّل، المتعلقة بالمباني الممنوحة شهادة تسجيل المبنى.

في المباني التي حصلت على رخصة بناء ولم تحصل على شهادة إذن استخدام المبنى أو التي لا تملك رخصة بناء، يجوز إجراء تغيير نوع العقار وإنشاء ملكية الطوابق دون اشتراط شهادة إذن استخدام المبنى، في حال وجود شهادة تسجيل المبنى وموافقة جميع المالكين، والتنازل عن المساحات المقابلة لمناطق الخدمات العامة في مخططات التنظيم العمراني. وفي هذه الحالة، يُدفع ضعف الرسم المبين في الفقرة الثانية.

لا يشكل الانتقال إلى ملكية الطوابق وفقاً للفقرة الخامسة مانعاً من تطبيق المادة الإضافية 1 من القانون رقم 6306.

في حال تشييد المباني الحاصلة على شهادة تسجيل المبنى على عقارات عائدة للخزينة، تُخصص هذه العقارات للوزارة. وبناءً على طلبات الشراء التي يقدمها أصحاب شهادات تسجيل المباني وخلفاؤهم القانونيون أو التعاقديون حتى 31/12/2022، تبيع الوزارة العقارات مباشرة بالقيمة السوقية. جمل مضافة: 8/4/2022، القانون رقم 7394، المادة 13 ويُطبق خصم بنسبة عشرين في المائة في حال دفع ثمن البيع كاملاً مقدماً، وبنسبة عشرة في المائة في حال دفع نصفه على الأقل. وفي البيوع بالتقسيط، يُدفع عشرة في المائة على الأقل من ثمن البيع مقدماً، ويُقسط الباقي على مدة تصل إلى خمس سنوات. ويُطبق نصف سعر الفائدة القانونية على مبالغ الأقساط. ويُقيد خمسة وعشرون في المائة من الإيرادات المحصلة إيراداً في الحساب الخاص لمشاريع التحول التابع للوزارة. ويُقيد الباقي إيراداً في الموازنة العامة وفقاً للفقرة الثانية من هذه المادة. كما لا تُطبق على هذه الإيرادات الفقرة الخامسة من المادة 5 من القانون رقم 4706 المؤرخ 29/6/2001 بشأن تقييم العقارات العائدة للخزينة وتعديل قانون ضريبة القيمة المضافة، ولا يُطبق حكم فقرتها الحادية عشرة على المباني والمنشآت. جمل مضافة: 4/7/2019، القانون رقم 7181، المادة 14 وفي حال الحصول على شهادة تخصيص سند الملكية للعقار موضوع شهادة تسجيل المبنى وفقاً لأحكام القانون رقم 2981 المؤرخ 24/2/1984 بشأن بعض الإجراءات التي تطبق على المباني المخالفة لتشريعات التنظيم العمراني والمساكن العشوائية وتعديل مادة من قانون التنظيم العمراني رقم 6785، ودفع أثمان الأراضي التي تستند إليها هذه الشهادة، لا يُستوفى ثمن بيع إضافي وفقاً لهذه المادة. ولا يُستوفى تعويض الإشغال دون سند (ecrimisil) عن الأجزاء المعروضة للبيع من العقارات الحاصلة على شهادة تسجيل المبنى عن الفترة الممتدة بين تاريخ شهادة تسجيل المبنى وتاريخ البيع، ويُشطب ما رُبط من تعويضات الإشغال دون سند، ويُخصم مبلغ تعويض الإشغال دون سند المحصّل حتى تاريخ البيع من ثمن البيع، ولا يُرد ما يزيد على هذا المبلغ.

في حال تشييد المباني الحاصلة على شهادة تسجيل المبنى على عقارات عائدة للبلديات، تبيع البلديات العقارات مباشرة بالقيمة السوقية بناءً على طلبات أصحاب شهادات تسجيل المباني وخلفائهم القانونيين أو التعاقديين، بشرط دفع الثمن إلى البلدية المعنية.

لا تستفيد من أحكام هذه المادة المباني الواقعة على عقارات خاضعة للملكية الخاصة عائدة لأشخاص ثالثين، ولا المباني الواقعة على أراضٍ عائدة للخزينة مخصصة للمرافق الاجتماعية.

تسري شهادة تسجيل المبنى إلى حين إعادة بناء المبنى أو تطبيق التحول الحضري. وفي حال تجديد المباني الصادرة لها شهادة تسجيل المبنى، تُطبق أحكام تشريعات التنظيم العمراني النافذة. جملة ألغتها المحكمة الدستورية بقرارها المؤرخ 23/7/2024، E. 2023/74، K. 2024/141

لا تُطبق أحكام هذه المادة في المنطقة المبينة حدودها وإحداثياتها في الكروكي والقائمة المرفقين ضمن شريط ساحل البوسفور ومنطقة الواجهة الأمامية المعرّفين في قانون البوسفور رقم 2960 المؤرخ 18/11/1983، ولا في المناطق المبينة حدودها وإحداثياتها في الكروكي والقائمة المرفقين ضمن شبه الجزيرة التاريخية في إسطنبول، ولا كذلك في المنطقة التاريخية المحددة في البند (e) من الفقرة 1 من المادة 2 من القانون رقم 6546 المؤرخ 19/6/2014 بشأن إنشاء رئاسة منطقة غاليبولي التاريخية لحروب جناق قلعة.

تحدد الوزارة ووزارة المالية بصورة مشتركة الإجراءات والأسس المتعلقة بتطبيق هذه المادة.

النص التركي الأصلي

GEÇİCİ MADDE 16

(Ek: 11/5/2018-7143/16 md.)

Afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara 31/10/2018 tarihine kadar başvurulması, bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve 31/12/2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi halinde Yapı Kayıt Belgesi verilebilir. Başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer hususlar Bakanlık tarafından hazırlanan Yapı Kayıt Sistemine yapı sahibinin beyanına göre kaydedilir.

Yapının bulunduğu arsanın 29/7/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununa göre belirlenen emlak vergi değeri ile yapının Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca belirlenen yaklaşık maliyet bedelinin toplamı üzerinden konutlarda yüzde üç, ticari kullanımlarda yüzde beş oranında alınacak kayıt bedeli başvuru sahibi tarafından genel bütçenin (B) işaretli cetveline gelir kaydedilmek üzere merkez muhasebe birimi hesabına yatırılır. 6306 sayılı Kanun kapsamında kullanılmak üzere kaydedilen gelirler karşılığı Bakanlık bütçesine ödenek eklemeye Maliye Bakanı yetkilidir. Bu ödenek, dönüşüm projeleri özel hesabına aktarılarak kullanılır. Kayıt bedeline ilişkin oranı iki katına kadar artırmaya, yarısına kadar azaltmaya, yapının niteliğine ve bölgelere göre kademelendirmeye, ayrıca başvuru ve ödeme süresini bir yıla kadar uzatmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.

Yapı Kayıt Belgesi yapının kullanım amacına yöneliktir. Yapı Kayıt Belgesi alan yapılara, talep halinde ilgili mevzuatta tanımlanan ait olduğu abone grubu dikkate alınarak geçici olarak su, elektrik ve doğalgaz bağlanabilir.

Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili bu Kanun (İptal ibare: Anayasa Mahkemesinin 24/9/2020 tarihli ve E.:2019/21; K.:2020/51 sayılı Kararı ile) (…) uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezaları iptal edilir.

Yapı ruhsatı alıp da yapı kullanma izin belgesi almamış veya yapı ruhsatı bulunmayan yapılarda, Yapı Kayıt Belgesi ile maliklerin tamamının muvafakatinin bulunması ve imar planlarında umumi hizmet alanlarına denk gelen alanların terk edilmesi halinde yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesis edilebilir. Bu durumda, ikinci fıkrada belirtilen bedelin iki katı ödenir.

Beşinci fıkra uyarınca kat mülkiyetine geçilmiş olması 6306 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesinin uygulanmasına engel teşkil etmez.

Yapı Kayıt Belgesi alınan yapıların, Hazineye ait taşınmazlar üzerine inşa edilmiş olması halinde, bu taşınmazlar Bakanlığa tahsis edilir. Yapı Kayıt Belgesi sahipleri ile bunların kanuni veya akdi haleflerinin 31/12/2022 tarihine kadar yapacakları satın alma talepleri üzerine taşınmazlar Bakanlıkça rayiç bedel üzerinden doğrudan satılır. (Ek cümleler:8/4/2022-7394/13 md.) Satış bedelinin tamamının peşin ödenmesi hâlinde yüzde yirmi, en az yarısının ödenmesi hâlinde yüzde on indirim uygulanır. Taksitli satışlarda satış bedelinin en az yüzde onu peşin ödenir, kalan bedel ise beş yıla kadar taksitlendirilir. Taksit tutarlarına kanunî faiz oranının yarısı uygulanır. Elde edilen gelirlerin yüzde yirmibeşi Bakanlığın dönüşüm projeleri özel hesabına gelir olarak kaydedilir. Kalanı ise bu maddenin ikinci fıkrasına göre genel bütçeye gelir kaydedilir. Ayrıca bu gelirler hakkında 29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 5 inci maddesinin beşinci fıkrası, yapı ve tesisler hakkında ise onbirinci fıkrası hükmü uygulanmaz. (Ek cümleler:4/7/2019-7181/14 md.) Yapı kayıt belgesine konu taşınmaz için 24/2/1984 tarihli ve 2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun hükümlerine göre tapu tahsis belgesi alınması ve bu belgeye esas arsa bedellerinin ödenmiş olması hâlinde bu madde uyarınca ayrıca satış bedeli alınmaz. Yapı kayıt belgesi alınan taşınmazların satışa konu edilen kısımlarından yapı kayıt belgesi tarihi ile satış tarihi arasındaki dönem için ecrimisil alınmaz, tahakkuk ettirilen ecrimisiller terkin edilir, satış tarihi itibarıyla tahsil edilen ecrimisil tutarı satış bedelinden mahsup edilir, bu tutardan fazlası iade edilmez.

Yapı Kayıt Belgesi alınan yapıların belediyelere ait taşınmazlar üzerine inşa edilmiş olması halinde, Yapı Kayıt Belgesi sahipleri ile bunların kanuni veya akdi haleflerinin talepleri üzerine bedeli ilgili belediyesine ödenmek kaydıyla taşınmazlar rayiç bedel üzerinden belediyelerce doğrudan satılır.

Üçüncü kişilere ait özel mülkiyete konu taşınmazlarda bulunan yapılar ile Hazineye ait sosyal donatı için tahsisli araziler üzerinde bulunan yapılar bu madde hükümlerinden yararlandırılmaz.

Yapı Kayıt Belgesi, yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar geçerlidir. Yapı Kayıt Belgesi düzenlenen yapıların yenilenmesi durumunda yürürlükte olan imar mevzuatı hükümleri uygulanır. (İptal cümle: Anayasa Mahkemesinin 23/7/2024 tarihli ve E.: 2023/74; K.: 2024/141 sayılı Kararı ile)

Bu madde hükümleri, 18/11/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanununda tanımlanan Boğaziçi sahil şeridi ve öngörünüm bölgesi içinde ekli kroki ile listede sınır ve koordinatları gösterilen alan ile İstanbul tarihi yarımada içinde ekli kroki ile listede sınır ve koordinatları gösterilen alanlarda ve ayrıca 19/6/2014 tarihli ve 6546 sayılı Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı Kurulması Hakkında Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde belirlenmiş Tarihi Alanda uygulanmaz.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlık ve Maliye Bakanlığı tarafından müştereken belirlenir.

النص محدَّث حتى 1 أكتوبر 2026 · المصدر الرسمي (بالتركية): mevzuat.gov.tr ↗

ترجمة غير رسمية لأغراض المعلومات فقط. النص التركي المنشور في الجريدة الرسمية هو النسخة الوحيدة المعتمدة. لا تُعد هذه الصفحة استشارة قانونية.