编制规划和使规划生效，应当遵守下列原则。
a) 区域规划：为确定社会经济发展趋势、居民点发展潜力、行业目标以及活动和基础设施的分布而编制的区域规划，由国家计划组织在其认为必要时编制或者委托编制。
b) 分区规划：由总体分区规划和实施分区规划构成。市政区边界内地方的总体分区规划和实施分区规划，由有关市政府在确保符合区域规划和环境布局规划（如有）决定的前提下编制或者委托编制。增加句：2020年2月14日，第7221号法律第6条规划、规划修改和规划修订必须上传至部为登记和存档而建立的电子平台，并通过同一系统取得规划处理编号。规划经市议会批准后生效。第四句重新规定：2013年7月12日，第6495号法律第73条上述规划自批准之日起，在市长办公室确定的公告地点和有关行政机关网站上同时公告一个月。在一个月公告期内，可以对规划提出异议。市议会应当在十五日内审查市长办公室提交的异议和规划，并作出终局决定。
市政区和毗邻区域以外地方的规划，由省政府或者有关方面编制或者委托编制。经省政府认为适当予以批准后生效。第三句重新规定：2013年7月12日，第6495号法律第73条自批准之日起，在省政府确定的公告地点和有关行政机关网站上同时公告一个月。在一个月公告期内，可以对规划提出异议。异议向省政府提出，省政府应当在十五日内审查异议和规划，并作出终局决定。
增加款：2020年2月14日，第7221号法律第6条关于分区规划及其修改公示地点的告知公告，应当在公示期内同时在有关村长办公室公告栏上公布。此外，对于规划修改，应当在修改所涉区域内以明显可见的方式设置至少2块告示牌，告知30日。
增加款：2020年2月14日，第7221号法律第6条城市设计项目可以与实施分区规划一并编制。上述城市设计项目实施的程序和原则由部确定。
对已批准规划的修改，同样适用上述程序。
已确定的分区规划的一份副本，由有关行政机关通过部建立的电子平台中的国家地理信息系统基础设施送交部存档。
分区规划是公开的。确保公开是有关行政机关的职责。市长办公室和地方行政长官将分区规划的全部或者部分复制或者汇编成册复印，按确定的费用提供给申请人。
增加款：2020年2月14日，第7221号法律第6条对已确定的分区规划或者地块划分规划，在任何情况下均可以自确定之日起五年内提起诉讼。
增加款：2020年2月14日，第7221号法律第6条除工业区、深度污水处理设施、宗教场所用地和农业用途筒仓建筑外，分区规划中的建筑高度不得规定为“最大高度：不限”（yençok: serbest）。
增加款：2020年2月14日，第7221号法律第6条除工业区、宗教场所用地和农业用途筒仓建筑外，现行分区规划中规定为“最大高度：不限”的高度，在不改变容积率的情况下，考虑周边现有建筑形态和天际轮廓线，通过分区规划修改和修订，以有关行政机关议会决定予以确定。有关行政机关未按此方式确定的高度，由部确定，其费用由周转基金企业收入支付。由有关行政机关收取所产生费用加计100%的金额。无法以此方式收取的，从依照2008年7月2日第5779号《关于从一般预算税收中向省特别行政机关和市政府拨付份额的法律》拨付给有关行政机关的份额中扣收。收取的款项作为收入记入部的周转基金企业账户。
c) 增加：2005年7月3日，第5403号法律第25条修订：2019年7月4日，第7181号法律第6条
未取得2005年7月3日第5403号《土壤保护和土地使用法》规定的许可，农业用地不得用于非农业目的，不得进行规划，不得被确定为村庄和/或小村落的已建成区及其周边或者已建成区。
ç) 增加：2013年7月12日，第6495号法律第73条修订：2020年2月14日，第7221号法律第6条依照部确定的定义和原则编制和批准的规划、规划修改和修订、地块划分规划、建筑许可证和建筑使用许可证书、分区立法所涉的正射影像以及其他地理数据和信息，有关行政机关以及公共机构和组织必须依照总统确定的程序、原则和有关标准以数字形式制作，在电子平台上公布，确保与国家地理信息系统基础设施整合，并无偿送交部，通过部建立的电子平台进行共享、存档和更新。有关建筑许可证的事务以上述数据为依据。
d) 增加：2013年7月12日，第6495号法律第73条土地使用和建设仅遵守空间战略规划、环境布局规划和分区规划的决定。废止第二句：2015年3月27日，第6637号法律第23条（…）增加句：2017年6月18日，第7033号法律第29条在空间战略规划、环境布局规划和1/25.000比例总体分区规划中，作出有关有组织工业区、工业区、小型工业园和技术开发区的决定以及修改上述决定，须经科学、工业和技术部同意。有关行政机关必须自上级规划确定之日起最迟一年内使下级规划符合上级规划。否则，批准上级规划的机构和组织应当最迟在六个月内使下级规划符合上级规划，并依职权予以批准。在此期间，许可事务依照现行实施分区规划办理。依照本项办理的事务，应当遵守本条第（c）项的规定。
e) 增加：2013年7月12日，第6495号法律第73条公共机构和组织或者规划编制人应当就规划征求有关公共机构和组织的意见。机构和组织必须最迟在三十日内提出意见。提出意见需要进行勘察和分析等长期工作的，经有关公共机构和组织请求，给予不超过三十日的额外期限。在此期限内未提出意见的，视为对规划无否定意见。
f) 增加：2013年7月12日，第6495号法律第73条城市最低标准可以依照部确定的原则以环境布局规划确定。有关实施的决定，应当考虑当地条件、地块所在区域的一般特征、建筑物的性质和需要、无障碍性、可持续性以及对环境的影响，依照部确定的原则，在实施分区规划中连同尺寸一并确定。
g) 增加：2013年7月12日，第6495号法律第73条对于有关行政机关、公共机构和组织以及自然人和法人从事的有关空间规划、测绘和地块划分、勘察和项目设计、签发建筑许可证和建筑使用许可、编制能源身份证书的工作和事务，以及建筑材料，部有权进行检查，对违规情况采取措施，为消除违规并使其符合立法而作出修改并予以批准，制作停工笔录，查封，作出拆除决定并实施拆除，对有关人员作出行政处罚决定。上述职责中，有关制作停工笔录、查封和拆除决定的报告编写工作以及有关检查的职责，由部中央和地方机构中持有检查员证书的人员执行。有关人员必须在要求的期限内提供部检查员要求的一切信息和文件。部检查员的选拔、培训、职责、权限和责任以及工作程序和原则，由部确定。
ğ) 增加：2013年7月12日，第6495号法律第73条修订句：2020年2月14日，第7221号法律第6条因大城市市政府边界即为省界而转为街区、人口不足5.000人的地方是否仍保持农村居民点特征，由大城市市议会决定。增加句：2020年2月14日，第7221号法律第6条除大城市市议会另有决定外，在编制实施分区规划之前，上述区域内的实施依照第27条的规定进行。第27条规定的项目，由区市政府批准并通知村长办公室。在农村地区，对于自古遗留的建筑物或者依照建造之日现行立法未临道路而建造的建筑物以及位于村庄已建成区内的建筑物，依据农村建筑证书签发营业场所开业和经营许可；对于已建成区边界以外的其他建筑物，依据建筑使用许可证书签发营业场所开业和经营许可。在村庄的住宅中，取得营业场所开业和经营许可后可以经营家庭民宿。未临公共人行道或者车行道的，不得建造建筑物，不得形成地块。在居住和建设特征、建筑肌理和特色、发展水平和潜力方面具有重要意义的村庄，有关行政机关可以在村长办公室参与下编制村庄设计指南，以保护、发展和延续上述特征。村庄设计指南经有关行政机关议会决定批准后实施。
h) 增加：2013年7月12日，第6495号法律第73条在村庄和其他具有农村特征的居民点，建筑物的勘察和项目可以由有关行政机关或者部地方机构的建筑师和工程师编制。部可以编制或者委托编制有关本法范围内居民点的节能、气候敏感和具有生态特征的规划和项目，可以建造具有此类性质的建筑物，或者以长期贷款方式予以支持。
ı) 增加：2013年7月12日，第6495号法律第73条地图、规划、勘察和项目，不得由除行政机关和有关法律明确规定的有权机构以外的包括职业公会在内的任何其他机构或者组织签证或者批准，也不得要求进行此类签证或者批准。不得以未办理签证或者批准等理由撤销编制人或者其所属机构的事务所登记，也不得以任何方式拖延其更新。不得以使本规定失效的方式要求编制人出具承诺书。
i) 增加：2013年7月12日，第6495号法律第73条对经行政机关批准的表明现状的现状图、地块划分规划以及包含技术和行政安排的本法范围内规划进行修改和修订的，无需征求原编制人的意见或者许可。
j) 增加：2013年7月12日，第6495号法律第73条有关行政机关依照部确定的原则设立建筑美学委员会。委员会有权决定建筑物和经批准的建筑设计项目是否表达独创构思。对不表达独创构思者进行修改的，无需征求原编制人的意见。在表达独创构思的建筑作品和项目中，（…）经决定不破坏作品完整性、不改变其美学外观、并因技术、管理目的和使用目的而必需的修改，可以不经其编制人许可而进行。在此情况下，原编制人可以主张的著作权报酬，对于已竣工的建筑物不得超过有关职业公会确定的建筑设计项目最低服务费的百分之二十，对于在建建筑物不得超过百分之十五。
部在分区规划方面的权限：
土耳其语原文
MADDE 8
Planların hazırlanmasında ve yürürlüğe konulmasında aşağıda belirtilen esaslara uyulur.
a) Bölge planları; sosyo - ekonomik gelişme eğilimlerini, yerleşmelerin gelişme potansiyelini, sektörel hedefleri, faaliyetlerin ve alt yapıların dağılımını belirlemek üzere hazırlanacak bölge planlarını, gerekli gördüğü hallerde Devlet Planlama Teşkilatı yapar veya yaptırır.
b) İmar Planları; Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır. (Ek cümle:14/2/2020-7221/6 md.) Planlar, plan değişiklikleri ve plan revizyonları; kayıt altına alınmak ve arşivlenmek üzere Bakanlıkça oluşturulan elektronik ortama yüklenmek ve aynı sistem üzerinden Plan İşlem Numarası almak zorundadır. Planlar, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. (Yeniden düzenleme dördüncü cümle: 12/7/2013-6495/73 md.) Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar.
Belediye ve mücavir alan dışında kalan yerlerde yapılacak planlar valilik veya ilgilisince yapılır veya yaptırılır. Valilikçe uygun görüldüğü takdirde onaylanarak yürürlüğe girer. (Yeniden düzenleme üçüncü cümle: 12/7/2013-6495/73 md.) Onay tarihinden itibaren valilikçe tespit edilen ilan yerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. İtirazlar valiliğe yapılır, valilik itirazları ve planları onbeş gün içerisinde inceleyerek kesin karara bağlar.
(Ek paragraf:14/2/2020-7221/6 md.) İmar planları ve bu planlardaki değişikliklerin nerede askıya çıktığına dair bilgilendirme ilanı, askı süresi ile eş zamanlı olarak ilgili muhtarlıkların panosunda duyurulur. Ayrıca plan değişikliği hakkında, değişikliğe konu alanda görülebilir bir şekilde en az 2 adet tabela ile 30 gün süreyle bilgilendirme yapılır.
(Ek paragraf:14/2/2020-7221/6 md.) Kentsel tasarım projeleri uygulama imar planlarıyla birlikte hazırlanabilir. Bu kentsel tasarım projelerinin uygulamasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.
Onaylanmış planlarda yapılacak değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir.
Kesinleşen imar planlarının bir kopyası, Bakanlıkça oluşturulan elektronik ortamdaki Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi Altyapısı üzerinden, ilgili idaresi tarafından, arşivlenmek üzere Bakanlığa gönderilir.
İmar planları alenidir. Bu aleniyeti sağlamak ilgili idarelerin görevidir. Belediye Başkanlığı ve mülki amirlikler, imar planının tamamını veya bir kısmını kopyalar veya kitapçıklar haline getirip çoğaltarak tespit edilecek ücret karşılığında isteyenlere verir.
(Ek paragraf:14/2/2020-7221/6 md.) Kesinleşen imar planları veya parselasyon planlarına karşı kesinleşme tarihinden itibaren her halde beş yıl içinde dava açılabilir.
(Ek paragraf:14/2/2020-7221/6 md.) Sanayi alanları, ileri atıksu arıtma tesisleri, ibadethane alanları ve tarımsal amaçlı silo yapıları hariç olmak üzere imar planlarında bina yükseklikleri yençok: serbest olarak belirlenemez.
(Ek paragraf:14/2/2020-7221/6 md.) Sanayi alanları, ibadethane alanları ve tarımsal amaçlı silo yapıları hariç olmak üzere mer’i imar planlarında yençok: serbest olarak belirlenmiş yükseklikler; emsal değerde değişiklik yapılmaksızın çevredeki mevcut teşekküller ve siluet dikkate alınarak, imar planı değişiklikleri ve revizyonları yapılmak suretiyle ilgili idare meclis kararı ile belirlenir. Bu şekilde ilgili idare tarafından belirlenmeyen yükseklikler, maliyetleri döner sermaye işletmesi gelirlerinden karşılanmak üzere Bakanlıkça belirlenir. Oluşacak maliyetlerin %100 fazlası ilgili idaresinden tahsil edilir. Bu şekilde tahsil edilememesi halinde ilgili idarenin 2/7/2008 tarihli ve 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun gereğince aktarılan paylarından kesilerek tahsil olunur. Tahsil olunan tutarlar, Bakanlığın döner sermaye işletmesi hesabına gelir olarak kaydedilir.
c) (Ek: 3/7/2005 - 5403/25 md.) (Değişik:4/7/2019-7181/6 md.)
Tarım arazileri, 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununda belirtilen izinler alınmadan; tarımsal amaç dışında kullanılamaz, planlanamaz, köy ve/veya mezraların yerleşik alanı ve civarı veya yerleşik alan olarak tespit edilemez.
ç) (Ek: 12/7/2013-6495/73 md.) (Değişik:14/2/2020-7221/6 md.) Bakanlıkça belirlenen tanım ve esaslara göre hazırlanıp onaylanan plan, plan değişikliği ve revizyonlarının, parselasyon planlarının, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgelerinin, imar mevzuatına konu edilen orto-görüntüler ile diğer coğrafi veri ve bilgilerin, ilgili idareler ile kurum ve kuruluşlarca; Cumhurbaşkanınca belirlenen usul, esas ve ilgili standartlara uygun şekilde ve sayısal olarak; üretilmesi, elektronik ortamda ilan edilmesi, Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi Altyapısı ile entegrasyonunun sağlanması ve bedelsiz olarak Bakanlığa gönderilmesi, Bakanlıkça tesis edilecek elektronik ortam üzerinden paylaşılması, arşivlenmesi ve güncellenmesi zorunludur. Yapı ruhsatına ilişkin işlemlerde bu veriler esas alınır.
d) (Ek: 12/7/2013-6495/73 md.) Arazi kullanımı ve yapılaşmada sadece mekânsal strateji planları, çevre düzeni planları ve imar planları kararlarına uyulur. (Mülga ikinci cümle: 27/3/2015-6637/23 md.) (…) (Ek cümle: 18/6/2017-7033/29 md.) Mekânsal strateji planları, çevre düzeni planları ve 1/25.000 ölçekli nazım imar planlarında; organize sanayi bölgesi, endüstri bölgesi, sanayi sitesi ve teknoloji geliştirme bölgesine ilişkin kararların alınması ve bu kararlarda değişiklik yapılması Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının uygun görüşüne tabidir. Alt kademe planların, üst kademe planların kesinleştiği tarihten itibaren en geç bir yıl içinde ilgili idarece üst kademe planlara uygun hale getirilmesi zorunludur. Aksi halde, üst kademe planları onaylayan kurum ve kuruluşlar alt kademe planları en geç altı ay içinde uygun hale getirir ve resen onaylar. Bu süre içinde ruhsat işlemleri, yürürlükte olan uygulama imar planına göre gerçekleştirilir. Bu bent uyarınca yapılacak işlemlerde bu maddenin (c) bendi hükümlerine uyulur.
e) (Ek: 12/7/2013-6495/73 md.) Kamu kurum ve kuruluşları veya plan müellifleri; ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından plana ilişkin görüşlerini alır. Kurum ve kuruluşlar, görüşlerini en geç otuz gün içerisinde bildirmek zorundadır. Görüş bildirilmesi için etüt ve analiz gibi uzun süreli çalışma yapılması gereken hallerde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının talebi üzerine otuz günü geçmemek üzere ilave süre verilir. Bu süre içerisinde görüş bildirilmediği takdirde plan hakkında olumsuz bir görüşün bulunmadığı kabul edilir.
f) (Ek: 12/7/2013-6495/73 md.) Kentsel asgari standartlar, Bakanlıkça belirlenen esaslar doğrultusunda çevre düzeni planı ile belirlenebilir. Uygulamaya ilişkin kararlar, yörenin koşulları, parselin bulunduğu bölgenin genel özellikleri, yapının niteliği ve ihtiyacı, erişilebilirlik, sürdürülebilirlik, çevreye etkisi dikkate alınarak ve ölçüleri verilerek Bakanlıkça belirlenen esaslara göre uygulama imar planında belirlenir.
g) (Ek: 12/7/2013-6495/73 md.) Bakanlık; ilgili idareler, kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılan mekansal planlamaya, harita ve parselasyona, etüt ve projelendirmeye, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni düzenlemeye, enerji kimlik belgesi hazırlanmasına ilişkin iş ve işlemler ile yapı malzemelerini; denetlemeye, aykırılıklar hakkında işlem tesis etmeye, aykırılıkları gidererek mevzuata uygun hale getirmeye yönelik değişiklik yapmaya ve onaylamaya, yapı tatil tutanağı tanzim etmeye, mühürlemeye, yıkım kararı almaya ve yıkımı gerçekleştirmeye, ilgililer hakkında idari yaptırım kararı vermeye yetkilidir. Bu görevlerden, yapı tatil tutanağı tanzim etmeye, mühürlemeye ve yıkım kararına ilişkin rapor düzenleme işi ile denetlemeye ilişkin görevler, Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatında, denetçi belgesini haiz personel tarafından gerçekleştirilir. İlgililer Bakanlık denetçileri tarafından istenilen her türlü bilgi ve belgeyi, istenilen süre içerisinde vermek zorundadırlar. Bakanlık denetçilerinin seçimi, eğitimleri, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esasları Bakanlıkça belirlenir.
ğ) (Ek: 12/7/2013-6495/73 md.) (Değişik cümle:14/2/2020-7221/6 md.) Büyükşehir belediyesi sınırının il sınırı olması nedeniyle mahalleye dönüşen ve nüfusu 5.000’in altında kalan yerlerin, kırsal yerleşim özelliğinin devam edip etmediğine büyükşehir belediye meclisince karar verilir. (Ek cümleler:14/2/2020-7221/6 md.) Büyükşehir belediye meclisince aksine bir karar alınmadıkça, uygulama imar planı yapılıncaya kadar bu alanlardaki uygulamalar 27 nci madde hükümlerine göre yürütülür. 27 nci maddede belirtilen projeler, ilçe belediyesince onaylanır ve muhtarlığa bildirilir. Kırsal alanlarda iş yeri açma ve çalışma izni; kadimden kalan veya yapıldığı tarihteki mevzuat kapsamında yola cephesi olmaksızın inşa edilen yapılar ile köy yerleşik alanlarda kalan yapılara kırsal yapı belgesine, yerleşik alan sınırı dışındaki diğer yapılara ise yapı kullanma izin belgesine göre verilir. Köylerde bulunan konutlarda, iş yeri açma ve çalışma izni alınarak ev pansiyonculuğu yapılabilir. Kamuya ait bir yaya veya taşıt yoluna cephe sağlanmadan yapı inşa edilemez, parsel oluşturulamaz. Yerleşme ve yapılaşma özellikleri, mimari doku ve karakteri, gelişme düzey ve potansiyeli açısından önem arz eden köylerde bu özellikleri korumak, geliştirmek ve yaşatmak amacıyla muhtarlık katılımı ile ilgili idarelerce köy tasarım rehberleri hazırlanabilir. Köy tasarım rehberleri ilgili idare meclisi kararı ile onaylanır ve uygulanır.
h) (Ek: 12/7/2013-6495/73 md.) Köylerde ve kırsal özellik gösteren diğer yerleşmelerde yapıların etüt ve projeleri ilgili idarenin veya Bakanlığın taşra teşkilatının mimar ve mühendisleri tarafından hazırlanabilir. Bakanlıkça; bu Kanun kapsamındaki yerleşmelere ilişkin enerji verimli, iklim duyarlı ve ekolojik özellikli plan ve projeler hazırlanabilir veya hazırlattırılabilir, bu nitelikli yapılar inşa edilebilir veya uzun vadeli kredilendirilmek suretiyle desteklenebilir.
ı) (Ek: 12/7/2013-6495/73 md.) Harita, plan, etüt ve projeler; idare ve ilgili kanunlarında açıkça belirtilen yetkili kuruluşlar dışında meslek odaları dahil başka bir kurum veya kuruluşun vize veya onayına tabi tutulamaz, tutulması istenemez. Vize veya onay yaptırılmaması ve benzeri nedenlerle müellifler veya bunlara ait kuruluşların büro tescilleri iptal edilemez veya yenilenmesi hiçbir şekilde geciktirilemez. Müelliflerden bu hükmü ortadan kaldıracak şekilde taahhütname talep edilemez.
i) (Ek: 12/7/2013-6495/73 md.) İdarelerce onaylanmış; mevcut durumu gösteren halihazır haritalar, parselasyon planları ile teknik ve idari düzenlemeleri içeren bu Kanun kapsamındaki planların değişiklik ve revizyonlarında ilk müellifin görüşü veya izni aranmaz.
j) (Ek: 12/7/2013-6495/73 md.) İlgili idareler, Bakanlıkça belirlenen esaslara göre mimari estetik komisyonu kurar. Komisyon, yapıların ve onaylı mimari projelerinin özgün fikir ifade edip etmediğine karar vermeye yetkilidir. Özgün fikir ifade etmeyenlerde yapılacak değişikliklerde ilk müellifin görüşü aranmaz. Özgün fikir ifade eden mimarlık eser ve projelerinde; (…) eserin bütünlüğünü bozmadığına, estetik görünümünü değiştirmediğine, teknik, yönetsel amaçlar ve kullanım amacı nedeniyle zorunlu olduğuna karar verilen değişiklikler müellifinin izni alınmaksızın yapılabilir. Bu durumda ilk müellif tarafından talep edilebilecek telif ücreti; ilgili meslek odasınca belirlenen mimari proje asgari hizmet bedelinin, tamamlanan yapılarda yüzde yirmisini, inşaatı süren yapılarda yüzde on beşini geçemez.
İmar planlarında Bakanlığın yetkisi: