يُتقيَّد في إعداد المخططات ووضعها موضع النفاذ بالأسس المبيَّنة أدناه.
a) المخططات الإقليمية: تُعِدّ هيئة التخطيط الحكومية، أو تُكلِّف بإعداد، في الحالات التي تراها ضرورية، المخططات الإقليمية التي تُعَدّ لتحديد اتجاهات التنمية الاجتماعية والاقتصادية، وإمكانات نمو أماكن الاستيطان، والأهداف القطاعية، وتوزيع الأنشطة والبنى التحتية.
b) المخططات التنظيمية: تتكوَّن من المخطط التنظيمي الرئيسي والمخطط التنظيمي التطبيقي. تُعِدّ البلديات المعنية، أو تُكلِّف بإعداد، المخططات التنظيمية الرئيسية والتطبيقية للأماكن الواقعة داخل حدود البلدية، مع ضمان توافقها مع قرارات المخطط الإقليمي ومخطط الترتيب البيئي إن وُجدا. جملة مضافة: 14/2/2020، القانون رقم 7221، المادة 6 يجب تحميل المخططات وتعديلات المخططات ومراجعاتها على البيئة الإلكترونية التي أنشأتها الوزارة بغرض تسجيلها وأرشفتها، والحصول على رقم معاملة المخطط عبر النظام نفسه. وتدخل المخططات حيز النفاذ بمصادقة المجلس البلدي عليها. الجملة الرابعة معاد تنظيمها: 12/7/2013، القانون رقم 6495، المادة 73 تُعلَن هذه المخططات اعتبارًا من تاريخ المصادقة عليها، بصورة متزامنة ولمدة شهر واحد، في أماكن الإعلان التي تحددها رئاسة البلدية وعلى المواقع الإلكترونية للإدارات المعنية. ويجوز الاعتراض على المخططات خلال مدة الإعلان البالغة شهرًا واحدًا. ويدرس المجلس البلدي الاعتراضات التي ترسلها إليه رئاسة البلدية والمخططات خلال خمسة عشر يومًا ويبتّ فيها بقرار نهائي.
تُعِدّ الولاية أو الجهة المعنية، أو تُكلِّف بإعداد، المخططات الخاصة بالأماكن الواقعة خارج البلديات والمناطق المجاورة لها. وتدخل حيز النفاذ بالمصادقة عليها إذا رأت الولاية ذلك مناسبًا. الجملة الثالثة معاد تنظيمها: 12/7/2013، القانون رقم 6495، المادة 73 وتُعلَن اعتبارًا من تاريخ المصادقة، بصورة متزامنة ولمدة شهر واحد، في مكان الإعلان الذي تحدده الولاية وعلى المواقع الإلكترونية للإدارات المعنية. ويجوز الاعتراض على المخططات خلال مدة الإعلان البالغة شهرًا واحدًا. وتُقدَّم الاعتراضات إلى الولاية، وتدرس الولاية الاعتراضات والمخططات خلال خمسة عشر يومًا وتبتّ فيها بقرار نهائي.
فقرة مضافة: 14/2/2020، القانون رقم 7221، المادة 6 يُعلَن إعلان إعلامي بشأن مكان تعليق المخططات التنظيمية وتعديلاتها على لوحة إعلانات المخاتير المعنيين، بالتزامن مع مدة التعليق. وفضلًا عن ذلك، يُعلَم بتعديل المخطط لمدة 30 يومًا بواسطة لوحتين على الأقل توضعان بشكل مرئي في المنطقة موضوع التعديل.
فقرة مضافة: 14/2/2020، القانون رقم 7221، المادة 6 يجوز إعداد مشاريع التصميم الحضري مع المخططات التنظيمية التطبيقية. وتحدد الوزارة الإجراءات والأسس المتعلقة بتنفيذ مشاريع التصميم الحضري هذه.
تخضع التعديلات التي تُجرى على المخططات المصادَق عليها كذلك للإجراءات المذكورة أعلاه.
تُرسِل الإدارة المعنية نسخة من المخططات التنظيمية التي اكتسبت الصفة النهائية إلى الوزارة لأرشفتها، عبر البنية التحتية الوطنية لنظام المعلومات الجغرافية في البيئة الإلكترونية التي أنشأتها الوزارة.
المخططات التنظيمية علنية. وضمان هذه العلنية من واجب الإدارات المعنية. وتُقدِّم رئاسة البلدية والسلطات الإدارية المحلية نسخًا من المخطط التنظيمي كله أو جزء منه، أو كتيبات مستنسخة منه، لمن يطلبها مقابل رسم يُحدَّد.
فقرة مضافة: 14/2/2020، القانون رقم 7221، المادة 6 يجوز رفع دعوى ضد المخططات التنظيمية أو مخططات التقسيم إلى قطع التي اكتسبت الصفة النهائية، في جميع الأحوال، خلال خمس سنوات من تاريخ اكتسابها الصفة النهائية.
فقرة مضافة: 14/2/2020، القانون رقم 7221، المادة 6 باستثناء المناطق الصناعية ومحطات المعالجة المتقدمة لمياه الصرف ومناطق دور العبادة ومنشآت الصوامع لأغراض زراعية، لا يجوز تحديد ارتفاعات المباني في المخططات التنظيمية على أنها 'الحد الأقصى للارتفاع: حر' (yençok: serbest).
فقرة مضافة: 14/2/2020، القانون رقم 7221، المادة 6 باستثناء المناطق الصناعية ومناطق دور العبادة ومنشآت الصوامع لأغراض زراعية، تُحدَّد الارتفاعات المحددة على أنها 'الحد الأقصى للارتفاع: حر' في المخططات التنظيمية النافذة بقرار من مجلس الإدارة المعنية، عن طريق إجراء تعديلات ومراجعات على المخطط التنظيمي، دون تغيير معامل البناء ومع مراعاة التكوينات القائمة والخط الأفقي (السيلويت) في المحيط. والارتفاعات التي لا تحددها الإدارة المعنية على هذا النحو تحددها الوزارة، على أن تُغطّى تكاليفها من إيرادات مؤسسة الصندوق الدوّار. ويُحصَّل من الإدارة المعنية مبلغ يزيد بنسبة 100% على التكاليف المترتبة. وفي حال تعذُّر تحصيله على هذا النحو، يُحصَّل بالاقتطاع من الحصص المحوَّلة إلى الإدارة المعنية بموجب القانون رقم 5779 المؤرخ 2/7/2008 بشأن تخصيص حصص من إيرادات ضرائب الموازنة العامة للإدارات الخاصة للولايات والبلديات. وتُقيَّد المبالغ المحصَّلة إيرادًا في حساب مؤسسة الصندوق الدوّار التابعة للوزارة.
c) مضافة: 3/7/2005، القانون رقم 5403، المادة 25 معدَّلة: 4/7/2019، القانون رقم 7181، المادة 6
لا يجوز، دون الحصول على الأذونات المنصوص عليها في قانون حماية التربة واستخدام الأراضي رقم 5403 المؤرخ 3/7/2005، استخدام الأراضي الزراعية لغير الأغراض الزراعية، ولا تخطيطها، ولا تحديدها منطقةً مأهولة للقرى و/أو المزارع الصغيرة وما حولها أو منطقةً مأهولة.
ç) مضافة: 12/7/2013، القانون رقم 6495، المادة 73 معدَّلة: 14/2/2020، القانون رقم 7221، المادة 6 يكون إلزاميًّا أن تقوم الإدارات المعنية والمؤسسات والهيئات العامة بإنتاج المخططات وتعديلات المخططات ومراجعاتها، ومخططات التقسيم إلى قطع، ورخص البناء ووثائق إذن استخدام المبنى، والصور المتعامدة (أورثو) الخاضعة لتشريعات التنظيم العمراني، وغيرها من البيانات والمعلومات الجغرافية، المعدَّة والمصادَق عليها وفقًا للتعاريف والأسس التي تحددها الوزارة، بصورة رقمية ووفقًا للإجراءات والأسس والمعايير ذات الصلة التي يحددها رئيس الجمهورية، وإعلانها في البيئة الإلكترونية، وضمان تكاملها مع البنية التحتية الوطنية لنظام المعلومات الجغرافية، وإرسالها إلى الوزارة دون مقابل، ومشاركتها وأرشفتها وتحديثها عبر البيئة الإلكترونية التي ستنشئها الوزارة. وتُعتمَد هذه البيانات أساسًا في المعاملات المتعلقة برخصة البناء.
d) مضافة: 12/7/2013، القانون رقم 6495، المادة 73 لا يُتقيَّد في استخدام الأراضي والبناء إلا بقرارات مخططات الاستراتيجية المكانية ومخططات الترتيب البيئي والمخططات التنظيمية. ملغاة الجملة الثانية: 27/3/2015، القانون رقم 6637، المادة 23 (…) جملة مضافة: 18/6/2017، القانون رقم 7033، المادة 29 يخضع اتخاذ القرارات المتعلقة بالمناطق الصناعية المنظمة والمناطق الصناعية والمجمعات الصناعية الصغيرة ومناطق تطوير التكنولوجيا، وإجراء تعديلات على هذه القرارات، في مخططات الاستراتيجية المكانية ومخططات الترتيب البيئي والمخططات التنظيمية الرئيسية بمقياس 1/25.000، للرأي الموافق لوزارة العلوم والصناعة والتكنولوجيا. ويكون إلزاميًّا أن تجعل الإدارة المعنية مخططات المستوى الأدنى متوافقة مع مخططات المستوى الأعلى في غضون سنة واحدة على الأكثر من تاريخ اكتساب مخططات المستوى الأعلى الصفة النهائية. وإلا فإن المؤسسات والهيئات التي صادقت على مخططات المستوى الأعلى تجعل مخططات المستوى الأدنى متوافقة معها في غضون ستة أشهر على الأكثر وتصادق عليها من تلقاء نفسها. وخلال هذه المدة، تُجرى معاملات الترخيص وفقًا للمخطط التنظيمي التطبيقي النافذ. ويُتقيَّد في المعاملات التي تُجرى بموجب هذا البند بأحكام البند (c) من هذه المادة.
e) مضافة: 12/7/2013، القانون رقم 6495، المادة 73 تحصل المؤسسات والهيئات العامة أو واضعو المخططات على آراء المؤسسات والهيئات العامة المعنية بشأن المخطط. ويجب على المؤسسات والهيئات إبلاغ آرائها في غضون ثلاثين يومًا على الأكثر. وفي الحالات التي يتطلب فيها إبداء الرأي القيام بأعمال طويلة الأمد كالدراسات والتحليلات، تُمنح مدة إضافية لا تتجاوز ثلاثين يومًا بناءً على طلب المؤسسات والهيئات العامة المعنية. وإذا لم يُبلَّغ الرأي خلال هذه المدة، يُعتبَر أنه لا يوجد رأي سلبي بشأن المخطط.
f) مضافة: 12/7/2013، القانون رقم 6495، المادة 73 يجوز تحديد المعايير الحضرية الدنيا بمخطط الترتيب البيئي وفقًا للأسس التي تحددها الوزارة. وتُحدَّد القرارات المتعلقة بالتطبيق في المخطط التنظيمي التطبيقي، مع بيان مقاساتها، وفقًا للأسس التي تحددها الوزارة، مع مراعاة ظروف المنطقة والخصائص العامة للمنطقة التي تقع فيها القطعة وطبيعة المبنى واحتياجاته وإمكانية الوصول والاستدامة والأثر على البيئة.
g) مضافة: 12/7/2013، القانون رقم 6495، المادة 73 الوزارة مخوَّلة، فيما يتعلق بالأعمال والمعاملات المتصلة بالتخطيط المكاني، والخرائط والتقسيم إلى قطع، والدراسات وإعداد المشاريع، وإصدار رخص البناء وأذونات استخدام المبنى، وإعداد شهادات هوية الطاقة، التي تقوم بها الإدارات المعنية والمؤسسات والهيئات العامة والأشخاص الطبيعيون والاعتباريون، وفيما يتعلق بمواد البناء، بالتفتيش، واتخاذ الإجراءات بشأن المخالفات، وإجراء التعديلات الرامية إلى إزالة المخالفات وجعلها متوافقة مع التشريعات والمصادقة عليها، وتنظيم محضر إيقاف البناء، والختم بالشمع، واتخاذ قرار الهدم وتنفيذ الهدم، وإصدار قرارات الجزاءات الإدارية بحق المعنيين. ومن بين هذه المهام، يتولى إعداد التقارير المتعلقة بتنظيم محضر إيقاف البناء والختم بالشمع وقرار الهدم، والمهام المتعلقة بالتفتيش، موظفون حائزون على شهادة مفتش في التنظيم المركزي والإقليمي للوزارة. ويجب على المعنيين تقديم جميع المعلومات والوثائق التي يطلبها مفتشو الوزارة خلال المدة المطلوبة. وتحدد الوزارة اختيار مفتشي الوزارة وتدريبهم ومهامهم وصلاحياتهم ومسؤولياتهم وإجراءات عملهم وأسسه.
ğ) مضافة: 12/7/2013، القانون رقم 6495، المادة 73 جملة معدَّلة: 14/2/2020، القانون رقم 7221، المادة 6 يقرِّر مجلس بلدية المدينة الكبرى ما إذا كانت الأماكن التي تحوَّلت إلى أحياء بسبب كون حدود بلدية المدينة الكبرى هي حدود الولاية، والتي يقل عدد سكانها عن 5.000 نسمة، لا تزال تحتفظ بخصائص الاستيطان الريفي أم لا. جمل مضافة: 14/2/2020، القانون رقم 7221، المادة 6 ما لم يتخذ مجلس بلدية المدينة الكبرى قرارًا مخالفًا، تُنفَّذ التطبيقات في هذه المناطق وفقًا لأحكام المادة 27 إلى حين إعداد مخطط تنظيمي تطبيقي. وتصادق بلدية القضاء على المشاريع المنصوص عليها في المادة 27 وتُبلَّغ بها المختارية. وفي المناطق الريفية، يُمنح ترخيص فتح محل العمل وتشغيله على أساس شهادة المبنى الريفي بالنسبة للمباني القديمة منذ القدم أو المشيَّدة دون واجهة على طريق في إطار التشريعات النافذة في تاريخ إنشائها وللمباني الواقعة في المناطق المأهولة للقرى، وعلى أساس وثيقة إذن استخدام المبنى بالنسبة للمباني الأخرى الواقعة خارج حدود المنطقة المأهولة. ويجوز ممارسة نشاط النُّزُل المنزلي في المساكن الواقعة في القرى بعد الحصول على ترخيص فتح محل العمل وتشغيله. ولا يجوز تشييد مبنى ولا تكوين قطعة دون توفير واجهة على طريق عام للمشاة أو للمركبات. ويجوز للإدارات المعنية، بمشاركة المختارية، إعداد أدلة تصميم القرى في القرى ذات الأهمية من حيث خصائص الاستيطان والبناء والنسيج والطابع المعماري ومستوى التنمية وإمكاناتها، بهدف حماية هذه الخصائص وتطويرها وإبقائها. وتُصادَق أدلة تصميم القرى وتُطبَّق بقرار من مجلس الإدارة المعنية.
h) مضافة: 12/7/2013، القانون رقم 6495، المادة 73 يجوز أن يُعِدّ المعماريون والمهندسون التابعون للإدارة المعنية أو للتنظيم الإقليمي للوزارة الدراسات والمشاريع الخاصة بالمباني في القرى وأماكن الاستيطان الأخرى ذات الطابع الريفي. ويجوز للوزارة أن تُعِدّ، أو تُكلِّف بإعداد، مخططات ومشاريع موفِّرة للطاقة ومراعية للمناخ وذات خصائص بيئية تتعلق بأماكن الاستيطان الداخلة في نطاق هذا القانون، وأن تُشيِّد مباني بهذه المواصفات أو تدعمها عن طريق منح قروض طويلة الأجل.
ı) مضافة: 12/7/2013، القانون رقم 6495، المادة 73 لا يجوز إخضاع الخرائط والمخططات والدراسات والمشاريع، ولا طلب إخضاعها، لتأشيرة أو مصادقة أي مؤسسة أو هيئة أخرى، بما في ذلك الغرف المهنية، غير الإدارة والجهات المختصة المنصوص عليها صراحةً في القوانين ذات الصلة. ولا يجوز إلغاء تسجيلات مكاتب واضعي المخططات أو الهيئات التابعة لهم، ولا تأخير تجديدها بأي شكل من الأشكال، بسبب عدم الحصول على التأشيرة أو المصادقة أو لأسباب مماثلة. ولا يجوز مطالبة واضعي المخططات بتعهُّد على نحو يُبطل هذا الحكم.
i) مضافة: 12/7/2013، القانون رقم 6495، المادة 73 لا يُشترط رأي الواضع الأصلي أو إذنه في تعديلات ومراجعات الخرائط الراهنة التي تُبيِّن الوضع القائم، ومخططات التقسيم إلى قطع، والمخططات الداخلة في نطاق هذا القانون المتضمنة ترتيبات فنية وإدارية، المصادَق عليها من الإدارات.
j) مضافة: 12/7/2013، القانون رقم 6495، المادة 73 تُنشئ الإدارات المعنية لجنة للجماليات المعمارية وفقًا للأسس التي تحددها الوزارة. واللجنة مخوَّلة بأن تقرِّر ما إذا كانت المباني والمشاريع المعمارية المصادَق عليها تعبِّر عن فكرة أصيلة أم لا. ولا يُشترط رأي الواضع الأصلي في التعديلات التي تُجرى على ما لا يعبِّر عن فكرة أصيلة. وفي الأعمال والمشاريع المعمارية التي تعبِّر عن فكرة أصيلة، يجوز إجراء التعديلات التي يُقرَّر (…) أنها لا تُخِلّ بوحدة العمل، ولا تغيِّر مظهره الجمالي، وأنها ضرورية لأغراض فنية أو إدارية أو لغرض الاستخدام، دون الحصول على إذن واضعها. وفي هذه الحالة، لا يجوز أن تتجاوز أجرة حق المؤلف التي يجوز للواضع الأصلي المطالبة بها عشرين في المائة من الحد الأدنى لأجر خدمة المشروع المعماري الذي تحدده الغرفة المهنية المعنية في المباني المكتملة، وخمسة عشر في المائة في المباني التي لا يزال بناؤها جاريًا.
صلاحية الوزارة في المخططات التنظيمية:
النص التركي الأصلي
MADDE 8
Planların hazırlanmasında ve yürürlüğe konulmasında aşağıda belirtilen esaslara uyulur.
a) Bölge planları; sosyo - ekonomik gelişme eğilimlerini, yerleşmelerin gelişme potansiyelini, sektörel hedefleri, faaliyetlerin ve alt yapıların dağılımını belirlemek üzere hazırlanacak bölge planlarını, gerekli gördüğü hallerde Devlet Planlama Teşkilatı yapar veya yaptırır.
b) İmar Planları; Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır. (Ek cümle:14/2/2020-7221/6 md.) Planlar, plan değişiklikleri ve plan revizyonları; kayıt altına alınmak ve arşivlenmek üzere Bakanlıkça oluşturulan elektronik ortama yüklenmek ve aynı sistem üzerinden Plan İşlem Numarası almak zorundadır. Planlar, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. (Yeniden düzenleme dördüncü cümle: 12/7/2013-6495/73 md.) Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar.
Belediye ve mücavir alan dışında kalan yerlerde yapılacak planlar valilik veya ilgilisince yapılır veya yaptırılır. Valilikçe uygun görüldüğü takdirde onaylanarak yürürlüğe girer. (Yeniden düzenleme üçüncü cümle: 12/7/2013-6495/73 md.) Onay tarihinden itibaren valilikçe tespit edilen ilan yerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. İtirazlar valiliğe yapılır, valilik itirazları ve planları onbeş gün içerisinde inceleyerek kesin karara bağlar.
(Ek paragraf:14/2/2020-7221/6 md.) İmar planları ve bu planlardaki değişikliklerin nerede askıya çıktığına dair bilgilendirme ilanı, askı süresi ile eş zamanlı olarak ilgili muhtarlıkların panosunda duyurulur. Ayrıca plan değişikliği hakkında, değişikliğe konu alanda görülebilir bir şekilde en az 2 adet tabela ile 30 gün süreyle bilgilendirme yapılır.
(Ek paragraf:14/2/2020-7221/6 md.) Kentsel tasarım projeleri uygulama imar planlarıyla birlikte hazırlanabilir. Bu kentsel tasarım projelerinin uygulamasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.
Onaylanmış planlarda yapılacak değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir.
Kesinleşen imar planlarının bir kopyası, Bakanlıkça oluşturulan elektronik ortamdaki Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi Altyapısı üzerinden, ilgili idaresi tarafından, arşivlenmek üzere Bakanlığa gönderilir.
İmar planları alenidir. Bu aleniyeti sağlamak ilgili idarelerin görevidir. Belediye Başkanlığı ve mülki amirlikler, imar planının tamamını veya bir kısmını kopyalar veya kitapçıklar haline getirip çoğaltarak tespit edilecek ücret karşılığında isteyenlere verir.
(Ek paragraf:14/2/2020-7221/6 md.) Kesinleşen imar planları veya parselasyon planlarına karşı kesinleşme tarihinden itibaren her halde beş yıl içinde dava açılabilir.
(Ek paragraf:14/2/2020-7221/6 md.) Sanayi alanları, ileri atıksu arıtma tesisleri, ibadethane alanları ve tarımsal amaçlı silo yapıları hariç olmak üzere imar planlarında bina yükseklikleri yençok: serbest olarak belirlenemez.
(Ek paragraf:14/2/2020-7221/6 md.) Sanayi alanları, ibadethane alanları ve tarımsal amaçlı silo yapıları hariç olmak üzere mer’i imar planlarında yençok: serbest olarak belirlenmiş yükseklikler; emsal değerde değişiklik yapılmaksızın çevredeki mevcut teşekküller ve siluet dikkate alınarak, imar planı değişiklikleri ve revizyonları yapılmak suretiyle ilgili idare meclis kararı ile belirlenir. Bu şekilde ilgili idare tarafından belirlenmeyen yükseklikler, maliyetleri döner sermaye işletmesi gelirlerinden karşılanmak üzere Bakanlıkça belirlenir. Oluşacak maliyetlerin %100 fazlası ilgili idaresinden tahsil edilir. Bu şekilde tahsil edilememesi halinde ilgili idarenin 2/7/2008 tarihli ve 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun gereğince aktarılan paylarından kesilerek tahsil olunur. Tahsil olunan tutarlar, Bakanlığın döner sermaye işletmesi hesabına gelir olarak kaydedilir.
c) (Ek: 3/7/2005 - 5403/25 md.) (Değişik:4/7/2019-7181/6 md.)
Tarım arazileri, 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununda belirtilen izinler alınmadan; tarımsal amaç dışında kullanılamaz, planlanamaz, köy ve/veya mezraların yerleşik alanı ve civarı veya yerleşik alan olarak tespit edilemez.
ç) (Ek: 12/7/2013-6495/73 md.) (Değişik:14/2/2020-7221/6 md.) Bakanlıkça belirlenen tanım ve esaslara göre hazırlanıp onaylanan plan, plan değişikliği ve revizyonlarının, parselasyon planlarının, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgelerinin, imar mevzuatına konu edilen orto-görüntüler ile diğer coğrafi veri ve bilgilerin, ilgili idareler ile kurum ve kuruluşlarca; Cumhurbaşkanınca belirlenen usul, esas ve ilgili standartlara uygun şekilde ve sayısal olarak; üretilmesi, elektronik ortamda ilan edilmesi, Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi Altyapısı ile entegrasyonunun sağlanması ve bedelsiz olarak Bakanlığa gönderilmesi, Bakanlıkça tesis edilecek elektronik ortam üzerinden paylaşılması, arşivlenmesi ve güncellenmesi zorunludur. Yapı ruhsatına ilişkin işlemlerde bu veriler esas alınır.
d) (Ek: 12/7/2013-6495/73 md.) Arazi kullanımı ve yapılaşmada sadece mekânsal strateji planları, çevre düzeni planları ve imar planları kararlarına uyulur. (Mülga ikinci cümle: 27/3/2015-6637/23 md.) (…) (Ek cümle: 18/6/2017-7033/29 md.) Mekânsal strateji planları, çevre düzeni planları ve 1/25.000 ölçekli nazım imar planlarında; organize sanayi bölgesi, endüstri bölgesi, sanayi sitesi ve teknoloji geliştirme bölgesine ilişkin kararların alınması ve bu kararlarda değişiklik yapılması Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının uygun görüşüne tabidir. Alt kademe planların, üst kademe planların kesinleştiği tarihten itibaren en geç bir yıl içinde ilgili idarece üst kademe planlara uygun hale getirilmesi zorunludur. Aksi halde, üst kademe planları onaylayan kurum ve kuruluşlar alt kademe planları en geç altı ay içinde uygun hale getirir ve resen onaylar. Bu süre içinde ruhsat işlemleri, yürürlükte olan uygulama imar planına göre gerçekleştirilir. Bu bent uyarınca yapılacak işlemlerde bu maddenin (c) bendi hükümlerine uyulur.
e) (Ek: 12/7/2013-6495/73 md.) Kamu kurum ve kuruluşları veya plan müellifleri; ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından plana ilişkin görüşlerini alır. Kurum ve kuruluşlar, görüşlerini en geç otuz gün içerisinde bildirmek zorundadır. Görüş bildirilmesi için etüt ve analiz gibi uzun süreli çalışma yapılması gereken hallerde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının talebi üzerine otuz günü geçmemek üzere ilave süre verilir. Bu süre içerisinde görüş bildirilmediği takdirde plan hakkında olumsuz bir görüşün bulunmadığı kabul edilir.
f) (Ek: 12/7/2013-6495/73 md.) Kentsel asgari standartlar, Bakanlıkça belirlenen esaslar doğrultusunda çevre düzeni planı ile belirlenebilir. Uygulamaya ilişkin kararlar, yörenin koşulları, parselin bulunduğu bölgenin genel özellikleri, yapının niteliği ve ihtiyacı, erişilebilirlik, sürdürülebilirlik, çevreye etkisi dikkate alınarak ve ölçüleri verilerek Bakanlıkça belirlenen esaslara göre uygulama imar planında belirlenir.
g) (Ek: 12/7/2013-6495/73 md.) Bakanlık; ilgili idareler, kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılan mekansal planlamaya, harita ve parselasyona, etüt ve projelendirmeye, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni düzenlemeye, enerji kimlik belgesi hazırlanmasına ilişkin iş ve işlemler ile yapı malzemelerini; denetlemeye, aykırılıklar hakkında işlem tesis etmeye, aykırılıkları gidererek mevzuata uygun hale getirmeye yönelik değişiklik yapmaya ve onaylamaya, yapı tatil tutanağı tanzim etmeye, mühürlemeye, yıkım kararı almaya ve yıkımı gerçekleştirmeye, ilgililer hakkında idari yaptırım kararı vermeye yetkilidir. Bu görevlerden, yapı tatil tutanağı tanzim etmeye, mühürlemeye ve yıkım kararına ilişkin rapor düzenleme işi ile denetlemeye ilişkin görevler, Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatında, denetçi belgesini haiz personel tarafından gerçekleştirilir. İlgililer Bakanlık denetçileri tarafından istenilen her türlü bilgi ve belgeyi, istenilen süre içerisinde vermek zorundadırlar. Bakanlık denetçilerinin seçimi, eğitimleri, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esasları Bakanlıkça belirlenir.
ğ) (Ek: 12/7/2013-6495/73 md.) (Değişik cümle:14/2/2020-7221/6 md.) Büyükşehir belediyesi sınırının il sınırı olması nedeniyle mahalleye dönüşen ve nüfusu 5.000’in altında kalan yerlerin, kırsal yerleşim özelliğinin devam edip etmediğine büyükşehir belediye meclisince karar verilir. (Ek cümleler:14/2/2020-7221/6 md.) Büyükşehir belediye meclisince aksine bir karar alınmadıkça, uygulama imar planı yapılıncaya kadar bu alanlardaki uygulamalar 27 nci madde hükümlerine göre yürütülür. 27 nci maddede belirtilen projeler, ilçe belediyesince onaylanır ve muhtarlığa bildirilir. Kırsal alanlarda iş yeri açma ve çalışma izni; kadimden kalan veya yapıldığı tarihteki mevzuat kapsamında yola cephesi olmaksızın inşa edilen yapılar ile köy yerleşik alanlarda kalan yapılara kırsal yapı belgesine, yerleşik alan sınırı dışındaki diğer yapılara ise yapı kullanma izin belgesine göre verilir. Köylerde bulunan konutlarda, iş yeri açma ve çalışma izni alınarak ev pansiyonculuğu yapılabilir. Kamuya ait bir yaya veya taşıt yoluna cephe sağlanmadan yapı inşa edilemez, parsel oluşturulamaz. Yerleşme ve yapılaşma özellikleri, mimari doku ve karakteri, gelişme düzey ve potansiyeli açısından önem arz eden köylerde bu özellikleri korumak, geliştirmek ve yaşatmak amacıyla muhtarlık katılımı ile ilgili idarelerce köy tasarım rehberleri hazırlanabilir. Köy tasarım rehberleri ilgili idare meclisi kararı ile onaylanır ve uygulanır.
h) (Ek: 12/7/2013-6495/73 md.) Köylerde ve kırsal özellik gösteren diğer yerleşmelerde yapıların etüt ve projeleri ilgili idarenin veya Bakanlığın taşra teşkilatının mimar ve mühendisleri tarafından hazırlanabilir. Bakanlıkça; bu Kanun kapsamındaki yerleşmelere ilişkin enerji verimli, iklim duyarlı ve ekolojik özellikli plan ve projeler hazırlanabilir veya hazırlattırılabilir, bu nitelikli yapılar inşa edilebilir veya uzun vadeli kredilendirilmek suretiyle desteklenebilir.
ı) (Ek: 12/7/2013-6495/73 md.) Harita, plan, etüt ve projeler; idare ve ilgili kanunlarında açıkça belirtilen yetkili kuruluşlar dışında meslek odaları dahil başka bir kurum veya kuruluşun vize veya onayına tabi tutulamaz, tutulması istenemez. Vize veya onay yaptırılmaması ve benzeri nedenlerle müellifler veya bunlara ait kuruluşların büro tescilleri iptal edilemez veya yenilenmesi hiçbir şekilde geciktirilemez. Müelliflerden bu hükmü ortadan kaldıracak şekilde taahhütname talep edilemez.
i) (Ek: 12/7/2013-6495/73 md.) İdarelerce onaylanmış; mevcut durumu gösteren halihazır haritalar, parselasyon planları ile teknik ve idari düzenlemeleri içeren bu Kanun kapsamındaki planların değişiklik ve revizyonlarında ilk müellifin görüşü veya izni aranmaz.
j) (Ek: 12/7/2013-6495/73 md.) İlgili idareler, Bakanlıkça belirlenen esaslara göre mimari estetik komisyonu kurar. Komisyon, yapıların ve onaylı mimari projelerinin özgün fikir ifade edip etmediğine karar vermeye yetkilidir. Özgün fikir ifade etmeyenlerde yapılacak değişikliklerde ilk müellifin görüşü aranmaz. Özgün fikir ifade eden mimarlık eser ve projelerinde; (…) eserin bütünlüğünü bozmadığına, estetik görünümünü değiştirmediğine, teknik, yönetsel amaçlar ve kullanım amacı nedeniyle zorunlu olduğuna karar verilen değişiklikler müellifinin izni alınmaksızın yapılabilir. Bu durumda ilk müellif tarafından talep edilebilecek telif ücreti; ilgili meslek odasınca belirlenen mimari proje asgari hizmet bedelinin, tamamlanan yapılarda yüzde yirmisini, inşaatı süren yapılarda yüzde on beşini geçemez.
İmar planlarında Bakanlığın yetkisi: