القانون التركي بالعربيةتركيا
قانون التنظيم العمراني (القانون رقم 3194)

المادة 13

الفصل الأول: الأحكام العامة

معدَّلة مع عنوانها: 4/7/2019، القانون رقم 7181، المادة 7

العقارات المملوكة لأشخاص القانون الخاص والواقعة في الاستعمالات الخاضعة لحصة المشاركة في التنظيم (düzenleme ortaklık payı) في مخطط الإعمار التطبيقي؛

a) بالنسبة إلى المساحات المخصصة للخدمات العامة من هذه الاستعمالات، بإجراء تنظيم الأراضي والقطع وفقًا للمادة 18 في المقام الأول،

b) مضافة: 5/12/2024، القانون رقم 7534، المادة 5 بتأمينها من المساحات غير المسجلة والمساحات المملوكة للبلدية، أو من العقارات العائدة للقطاع العام شريطة الحصول على الموافقة، أو من المساحات المملوكة للخزينة،

c) مضافة: 5/12/2024، القانون رقم 7534، المادة 5 بنقل حقوق البناء،

ç) في إطار قانون نزع الملكية رقم 2942 المؤرخ 4/11/1983، على الترتيب، بالمقايضة مع العقارات المملوكة للخزينة أو للإدارات المعنية بحسب الحال، أو بالشراء،

تُنقل إلى الملكية العامة.

فقرة مضافة: 5/12/2024، القانون رقم 7534، المادة 5 عند نقل حقوق البناء، يجوز زيادة مساحة البناء المعتمدة أساسًا لمعامل البناء في القطعة المستقبِلة بما لا يتجاوز النسب المحددة في مخطط الإعمار، وفي جميع الأحوال بما لا يتجاوز 30% من القطعة المستقبِلة.

فقرة مضافة: 5/12/2024، القانون رقم 7534، المادة 5 تحدد الإدارة المعنية حقوق البناء المعتمدة أساسًا للنقل في القطعة أو القطع المانحة، شريطة ألا تتجاوز حق البناء المعتمد أساسًا لمعامل البناء في قطعة الإعمار أو البلوك الأقرب مجاورةً. وتُجرى عملية النقل على أساس تقديرات قيمة القطعتين المستقبِلة والمانحة.

فقرة مضافة: 5/12/2024، القانون رقم 7534، المادة 5 تحدد قيمةَ حقوق البناء التي ستكون محل النقل في القطعتين المستقبِلة والمانحة لجنةُ تقدير القيمة التي تشكلها الإدارة، وفقًا لأسس تحديد الثمن الواردة في المادة 11 من القانون رقم 2942، شريطة ألا تقل عن متوسط القيم التي تحددها مؤسستان مرخصتان على الأقل لتقييم العقارات مخولتان وفقًا للقانون رقم 6362. وفي حال نشوء فرق بين قيم حقوق البناء محل النقل في القطعتين المستقبِلة والمانحة، يجوز إجراء المقاصة المتبادلة.

فقرة مضافة: 5/12/2024، القانون رقم 7534، المادة 5 تُنفَّذ عملية نقل حقوق البناء للقطعة المانحة شريطة أن تكون داخل نطاق صلاحية الإدارة أو المؤسسة على مستوى الولاية التي تقع فيها، وأن تُحدَّد القطعة المستقبِلة بقرار مخطط الإعمار، وألا تكون قيمة المتر المربع الواحد في القطعة المستقبِلة أعلى منها في القطعة المانحة، وذلك بنقل ملكية القطعة المانحة دون مقابل لصالح الإدارة أو المؤسسة المعنية.

في المساحات الأخرى التي يجوز البناء عليها من الاستعمالات الخاضعة لحصة المشاركة في التنظيم، باستثناء الطرق والساحات وأماكن العبادة والحدائق وحدائق الأطفال، يجوز، إلى حين تأمين انتقال المساحات إلى القطاع العام، إنشاء منشأة خاصة مطابقة لغرض الاستعمال في المخطط بناءً على طلب مالكيها وبعد أخذ الرأي الموافق للمؤسسة العامة المعنية.

لا يُؤذن بالبناء، ولو مؤقتًا، في المساحات التي لا يجوز البناء فيها بأي حال وفقًا للتشريعات ذات الصلة. ويجوز الإبقاء على المباني القائمة إلى حين نزع ملكيتها. ويجب في هذه المساحات نقل القطعة إلى الملكية العامة خلال مدة برنامج الإعمار الخمسي بإجراء المعاملات وفقًا لأحكام هذه المادة. ويجوز تمديد هذه المدة سنة واحدة على الأكثر.

في حال تبرع مالكي القطعة بحصصهم للإدارة أو نقلها إليها دون مقابل، تلتزم الإدارة بإتمام معاملات النقل دون تقاضي أي مقابل. ولا تُستوفى من مالكي القطعة أي ضريبة أو جباية أو رسم أو أجر صندوق دوار أو أي مقابل تحت أي مسمى كان عن هذه المعاملات.

في حال مقايضة مساحات البنية التحتية الاجتماعية والثقافية والتقنية المخصصة للاستعمال العام بمساحات مملوكة للخزينة أو للقطاع العام، لا تُستوفى من الأفراد أو أشخاص القانون الخاص أي ضريبة أو جباية أو رسم أو أجر أو أجر صندوق دوار أو أي مقابل تحت أي مسمى كان.

تُحدَّد الإجراءات والأسس المتعلقة بتطبيق هذه المادة بلائحة تُعِدها الوزارة.

حقوق الارتفاق:

النص التركي الأصلي

MADDE 13

(Başlığı ile Birlikte Değişik:4/7/2019-7181/7 md.)

Özel hukuk kişilerinin mülkiyetinde olup uygulama imar planında düzenleme ortaklık payına konu kullanımlarda yer alan taşınmazlar;

a) Bu kullanımlardan umumi hizmetlere ayrılan alanlar öncelikle 18 inci maddeye göre arazi ve arsa düzenlemesi yapılarak,

b) (Ek:5/12/2024-7534/5 md.) Tescil harici ve belediye mülkiyetindeki alanlardan veya muvafakat alınmak kaydıyla kamuya ait taşınmazlardan ya da Hazine mülkiyetindeki alanlardan karşılanarak,

c) (Ek:5/12/2024-7534/5 md.) İmar hakkı aktarımı yapılarak,

ç) 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu kapsamında sırasıyla, ilgisine göre Hazine veya ilgili idarelerin mülkiyetindeki taşınmazlar ile trampa yapılmak veya satın alınmak suretiyle,

kamu mülkiyetine geçirilir.

(Ek fıkra:5/12/2024-7534/5 md.) İmar hakkı aktarımı yapılırken, alıcı parselin emsale esas inşaat alanı en fazla imar planı ile belirlenmiş oranlar kadar ve her halde alıcı parselin %30’unu geçmemek üzere arttırılabilir.

(Ek fıkra:5/12/2024-7534/5 md.) Verici parselin/parsellerin aktarıma esas inşaat hakları, en yakın komşuluğundaki imar parselinin/adasının emsale esas inşaat hakkını aşmamak kaydıyla ilgili idarece belirlenir. Aktarma işlemi, alıcı ve verici parselin değer tespitleri üzerinden yapılır.

(Ek fıkra:5/12/2024-7534/5 md.) Alıcı ve verici parselin aktarıma konu olacak imar haklarının değeri, 6362 sayılı Kanuna göre yetkilendirilmiş lisanslı en az iki gayrimenkul değerleme kuruluşu tarafından belirlenen değerlerin ortalamasından az olmamak kaydıyla idarece oluşturulan kıymet takdir komisyonu tarafından 2942 sayılı Kanunun 11 inci maddesindeki bedel tespit esaslarına göre belirlenir. Alıcı ve verici parsellerin aktarıma konu imar haklarının değerleri arasında fark oluşması durumunda karşılıklı mahsuplaşılabilir.

(Ek fıkra:5/12/2024-7534/5 md.) Verici parselin imar hakkı aktarım işlemi bulunduğu il bazında olmak üzere idare veya kurumun yetki alanı içerisinde olması, alıcı parselin imar planı kararı ile belirlenmesi, alıcı parselin metrekare birim değerinin verici parselden daha fazla olmaması kaydıyla ve verici parselin ilgili idare veya kurum lehine bedelsiz devredilmesi suretiyle gerçekleştirilir.

Düzenleme ortaklık payına konu kullanımlardan yol, meydan, ibadet yerleri, park ve çocuk bahçeleri hariç olmak üzere yapı yapılabilecek diğer alanlarda; alanların kamuya geçişi sağlanıncaya kadar maliklerinin talebi hâlinde ilgili kamu kuruluşunun uygun görüşü alınarak plandaki kullanım amacına uygun özel tesis yapılabilir.

İlgili mevzuat uyarınca hiçbir şekilde yapı yapılamayacak alanlarda muvakkat da olsa yapı yapılmasına izin verilmez. Mevcut yapılar kamulaştırılıncaya kadar korunabilir. Bu alanlarda beş yıllık imar programı süresi içinde, bu madde hükümlerine göre işlem tesis edilerek parsel, kamu mülkiyetine geçirilmek zorundadır. Bu süre en fazla bir yıl uzatılabilir.

Parsel maliklerinin hisselerini idareye hibe etmeleri veya bedelsiz devretmeleri durumunda, idare devir işlemlerini bedel almaksızın gerçekleştirmekle yükümlüdür. Bu işlemler için parsel maliklerinden hiçbir vergi, resim, harç, döner sermaye ücreti ve herhangi bir ad altında bedel alınmaz.

Kamu kullanımına ait sosyal, kültürel ve teknik altyapı alanlarının, Hazine veya kamu mülkiyetindeki alanlarla trampa yapılması hâlinde, şahıs veya özel hukuk kişilerinden hiçbir vergi, resim, harç, ücret, döner sermaye ücreti ve herhangi bir ad altında bedel alınmaz.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça hazırlanan yönetmelikle belirlenir.

İrtifak hakları:

النص محدَّث حتى 1 أكتوبر 2026 · المصدر الرسمي (بالتركية): mevzuat.gov.tr ↗

ترجمة غير رسمية لأغراض المعلومات فقط. النص التركي المنشور في الجريدة الرسمية هو النسخة الوحيدة المعتمدة. لا تُعد هذه الصفحة استشارة قانونية.