(1) تُنظَّم المسائل الآتية والإجراءات والأسس المتعلقة بها بلوائح تصدرها الوزارة:
a) بعد أخذ رأي الوزارات المعنية، وبهدف ضمان الصحة والسلامة المهنية والمحافظة عليها وتحسين الوضع القائم: مباني مكان العمل وملحقاته، ومعدات العمل، والمواد المستخدمة والناشئة في كل مرحلة من مراحل العمل، وبيئة العمل وظروفه، ومعدات العمل والأعمال وأماكن العمل التي تنطوي على مخاطر خاصة، وتشغيل الفئات التي تتطلب سياسات خاصة، والعمل الليلي والعمل بنظام المناوبات بحسب طبيعة العمل، والأعمال التي يتعين فيها تقليل مدة العمل لاعتبارات القواعد الصحية، وظروف عمل النساء الحوامل والمرضعات، وإنشاء غرف الإرضاع ودور رعاية الأطفال أو الحصول على هذه الخدمات من الخارج، والمسائل المماثلة التي قد تتطلب تنظيمًا خاصًا، والإخطارات والأذونات المرتبطة بها، وسائر المسائل المتعلقة بتطبيق هذا القانون.
b) فيما يتعلق بخدمات الصحة والسلامة المهنية:
1) أماكن العمل التي تُنشأ فيها وحدة الصحة والسلامة في مكان العمل، مع مراعاة عدد العاملين وفئة الخطورة، والشروط المادية لهذه الوحدات، والمعدات الواجب توفرها فيها.
2) مؤهلات أطباء مكان العمل وأخصائيي السلامة المهنية والموظفين الصحيين الآخرين الذين يعملون في وحدة الصحة والسلامة في مكان العمل والوحدة المشتركة للصحة والسلامة، وتوظيفهم وتكليفهم، ومهامهم وصلاحياتهم ومسؤولياتهم، وكيفية أدائهم لمهامهم، والحد الأدنى لمدد عملهم مع مراعاة عدد العاملين في مكان العمل وفئة الخطورة المصنف فيها مكان العمل، وكيفية إبلاغهم عن الأمور الخطرة في أماكن العمل، وأماكن العمل التي يجوز لهم العمل فيها بحسب الشهادات التي يحملونها.
3) مهام الأشخاص والمؤسسات والهيئات التي ستقدم خدمات الصحة والسلامة المهنية وصلاحياتها والتزاماتها، وإصدار الشهادات لها وتخويلها، والمراقبة الصحية والتقارير الصحية الداخلة في نطاق الخدمات المقدمة، والشروط المادية للهيئات، والموظفون والمعدات الواجب توفرها فيها.
4) بحسب فئة خطورة مكان العمل وعدد العاملين: الشروط التي يُحصَل بموجبها على الخدمات من الأشخاص والمؤسسات والهيئات التي تقدم خدمات الصحة والسلامة المهنية، وعدد الأشخاص الذين يُكلَّفون أو يُوظَّفون، ومدة الخدمة التي تُقدَّم في مكان العمل، والحالات التي يجوز فيها لصاحب العمل أن يتولى بنفسه المهام المحددة.
5) تدريب أطباء مكان العمل وأخصائيي السلامة المهنية والموظفين الصحيين الآخرين وإصدار الشهادات لهم، ومن يجوز له الحصول على أي فئة من الشهادات بحسب لقبه المهني، وإصدار الشهادات للمؤسسات التي ستقدم التدريب لأطباء مكان العمل وأخصائيي السلامة المهنية والموظفين الصحيين الآخرين وتخويلها، وتحديد البرامج التدريبية ومؤهلات المدربين الذين يعملون في هذه البرامج وإصدار الشهادات لهم، والامتحانات التي تُعقَد والشهادات التي تُمنَح في نهاية التدريب.
6) مضافة: 10/9/2014، القانون رقم 6552، المادة 18 المسائل المتعلقة بالبرامج التدريبية ومدة التدريب ومؤهلات المدربين والتكليف فيما يخص تولي خدمات الصحة والسلامة المهنية في أماكن العمل التي يقل عدد العاملين فيها عن 50 والمصنفة ضمن فئة الخطورة المنخفضة.
c) فيما يتعلق بتقييم المخاطر: أماكن العمل التي يُجرى فيها تقييم المخاطر وكيفية إجرائه، وتحديد مؤهلات الأشخاص والهيئات التي ستجري التقييم، ومنح الأذونات اللازمة وإلغاؤها.
ç) بعد أخذ رأي وزارة الصحة: الإجراءات والأسس المتعلقة بعمليات الرقابة والفحص والبحث اللازمة بشأن التعرض الشخصي وبيئة العمل، والقياسات والتحاليل المخبرية المتعلقة بالعوامل الفيزيائية والكيميائية والبيولوجية، التي يلتزم أصحاب العمل بإجرائها في أماكن عملهم في نطاق هذا القانون، وتحديد مؤهلات الأشخاص والهيئات التي ستجري هذه القياسات والتحاليل، ومنح التفويضات اللازمة وإلغاء التفويضات الممنوحة، ورسوم التخويل وإصدار الشهادات.
d) إعداد خطط الطوارئ، مع مراعاة أمور مثل طبيعة العمل المنجز وعدد العاملين وحجم مكان العمل والمواد المستخدمة والمخزنة والمنتجة ومعدات العمل وموقع مكان العمل، والوقاية والحماية والإخلاء والإسعافات الأولية والمسائل المماثلة، والأشخاص الذين يُكلَّفون بهذه المسائل.
e) التدريبات التي تُقدَّم للعاملين وممثليهم، وإصدار الشهادات عن هذه التدريبات، والمؤهلات المطلوبة في الأشخاص والهيئات التي ستقدم التدريب على الصحة والسلامة المهنية، والأعمال التي يكون فيها الحصول على التدريب المهني إلزاميًا.
f) تشكيل المجلس ومهامه وصلاحياته وإجراءات عمله وأسسه، والتنسيق والتعاون بين المجالس في حال وجود أكثر من مجلس.
g) معدَّلة: 4/4/2015، القانون رقم 6645، المادة 5 إيقاف العمل في أماكن العمل، والأعمال التي يُوقَف فيها العمل في حال عدم إجراء تقييم المخاطر، والرفع المؤقت للأختام لإزالة أسباب الإيقاف، وشروط الإذن باستئناف العمل، والأمور التي تستلزم الإيقاف العاجل في أماكن العمل المصنفة ضمن فئة الأعمال شديدة الخطورة، ولا سيما المناجم والبناء، وتطبيق التدابير الواجب اتخاذها في الحالات العاجلة خلال المدة التي تمضي إلى حين اتخاذ قرار إيقاف العمل.
ğ) معدَّلة: 28/11/2017، القانون رقم 7061، المادة 103 بالاشتراك مع وزارة البيئة والتطوير العمراني ورئاسة إدارة الكوارث والطوارئ: التدابير الواجب اتخاذها لمنع الحوادث الصناعية الكبرى والحد من آثارها، وتحديد أماكن العمل التي قد تقع فيها حوادث صناعية كبرى وتصنيفها، وإعداد وثيقة سياسة الوقاية من الحوادث الكبرى أو تقرير السلامة وفحصهما بالنسبة إلى أماكن العمل التي ستُنشأ حديثًا أو التي تمارس نشاطها حاليًا، وإيقاف العمل أو الإذن بمواصلته في حال عدم وجود تقرير السلامة، وسائر المسائل المتعلقة بمنع الحوادث الصناعية الكبرى والحد من آثارها.
(2) يُؤخَذ الرأي الموافق لوزارة الصحة في المسائل المتعلقة بالبرامج التدريبية لأطباء مكان العمل والموظفين الصحيين الآخرين ومدد عملهم ومهامهم وصلاحياتهم الواردة في اللائحة الصادرة بشأن أطباء مكان العمل والموظفين الصحيين الآخرين وفقًا للبند (b) من الفقرة الأولى.
(3) مضافة: 4/4/2015، القانون رقم 6645، المادة 5 تُنظَّم الإجراءات والأسس المتعلقة بتحديد أماكن عمل المناجم التي يجوز إنشاء غرف اللجوء فيها والمواصفات الفنية لهذه الغرف بلائحة تصدرها الوزارة خلال سنة واحدة. وتُحدَّد هذه المواصفات الفنية وفقًا للمعايير الوطنية والدولية.
النص التركي الأصلي
MADDE 30 · İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çeşitli yönetmelikler
(1) Aşağıdaki konular ile bunlara ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir:
a) İlgili bakanlıkların görüşü alınarak, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması, sürdürülmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi amacıyla; işyeri bina ve eklentileri, iş ekipmanı, işin her safhasında kullanılan ve ortaya çıkan maddeler, çalışma ortam ve şartları, özel risk taşıyan iş ekipmanı ve işler ile işyerleri, özel politika gerektiren grupların çalıştırılması, işin özelliğine göre gece çalışmaları ve postalar hâlinde çalışmalar, sağlık kuralları bakımından daha az çalışılması gereken işler, gebe ve emziren kadınların çalışma şartları, emzirme odaları ve çocuk bakım yurtlarının kurulması veya dışarıdan hizmet alınması ve benzeri özel düzenleme gerektirebilecek konular ve bunlara bağlı bildirim ve izinler ile bu Kanunun uygulanmasına yönelik diğer hususlar.
b) İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri ile ilgili olarak;
1) Çalışan sayısı ve tehlike sınıfı göz önünde bulundurularak hangi işyerlerinde işyeri sağlık ve güvenlik biriminin kurulacağı, bu birimlerin fiziki şartları ile birimlerde bulundurulacak donanım.
2) İşyeri sağlık ve güvenlik birimi ile ortak sağlık ve güvenlik biriminde görev alacak işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personelinin nitelikleri, işe alınmaları, görevlendirilmeleri, görev, yetki ve sorumlulukları, görevlerini nasıl yürütecekleri, işyerinde çalışan sayısı ve işyerinin yer aldığı tehlike sınıfı göz önünde bulundurularak asgari çalışma süreleri, işyerlerindeki tehlikeli hususları nasıl bildirecekleri, sahip oldukları belgelere göre hangi işyerlerinde görev alabilecekleri.
3) İş sağlığı ve güvenliği hizmeti sunacak kişi, kurum ve kuruluşların; görev, yetki ve yükümlülükleri, belgelendirilmeleri ve yetkilendirilmeleri ile sunulacak hizmetler kapsamında yer alan sağlık gözetimi ve sağlık raporları, kuruluşların fiziki şartları ile kuruluşlarda bulundurulacak personel ve donanım.
4) İş sağlığı ve güvenliği hizmeti sunan kişi, kurum ve kuruluşlardan işyeri tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre; hangi şartlarda hizmet alınacağı, görevlendirilecek veya istihdam edilecek kişilerin sayısı, işyerinde verilecek hizmet süresi ve belirlenen görevleri hangi hallerde işverenin kendisinin üstlenebileceği.
5) İşyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personelinin eğitimleri ve belgelendirilmeleri, unvanlarına göre kimlerin hangi sınıf belge alabilecekleri, işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personeli eğitimi verecek kurumların belgelendirilmeleri, yetkilendirilmeleri ile eğitim programlarının ve bu programlarda görev alacak eğiticilerin niteliklerinin belirlenmesi ve belgelendirilmeleri, eğitimlerin sonunda yapılacak sınavlar ve düzenlenecek belgeler.
6) (Ek: 10/9/2014-6552/18 md.) 50’den az çalışanı bulunan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerinde iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin üstlenilmesine ilişkin eğitim programları, eğitimin süresi ve eğiticilerin nitelikleri ile görevlendirmeye ilişkin hususlar.
c) Risk değerlendirmesi ile ilgili olarak; risk değerlendirmesinin hangi işyerlerinde ne şekilde yapılacağı, değerlendirme yapacak kişi ve kuruluşların niteliklerinin belirlenmesi, gerekli izinlerin verilmesi ve izinlerin iptal edilmesi.
ç) Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak, işverenlerin işyerlerinde bu Kanun kapsamında yapmakla yükümlü oldukları kişisel maruziyete ve çalışma ortamına yönelik gerekli kontrol, inceleme ve araştırmalar ile fiziksel, kimyasal ve biyolojik etmenlerle ilgili ölçüm ve laboratuvar analizlerinin usul ve esasları ile bu ölçüm ve analizleri yapacak kişi ve kuruluşların niteliklerinin belirlenmesi, gerekli yetkilerin verilmesi ve verilen yetkilerin iptali ile yetkilendirme ve belgelendirme bedelleri.
d) Yapılan işin niteliği, çalışan sayısı, işyerinin büyüklüğü, kullanılan, depolanan ve üretilen maddeler, iş ekipmanı ve işyerinin konumu gibi hususlar dikkate alınarak acil durum planlarının hazırlanması, önleme, koruma, tahliye, ilk yardım ve benzeri konular ile bu konularda görevlendirilecek kişiler.
e) Çalışanlara ve temsilcilerine verilecek eğitimler, bu eğitimlerin belgelendirilmesi, iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verecek kişi ve kuruluşlarda aranacak nitelikler ile mesleki eğitim alma zorunluluğu bulunan işler.
f) Kurulun oluşumu, görev ve yetkileri, çalışma usul ve esasları, birden çok kurul bulunması hâlinde bu kurullar arasındaki koordinasyon ve iş birliği.
g) (Değişik: 4/4/2015-6645/5 md.) İşyerlerinde işin durdurulması, hangi işlerde risk değerlendirmesi yapılmamış olması durumunda işin durdurulacağı, durdurma sebeplerini gidermek için mühürlerin geçici olarak kaldırılması, yeniden çalışmaya izin verilme şartları, çok tehlikeli işler sınıfında yer alan başta maden ve yapı olmak üzere işyerlerinde acil durdurmayı gerektiren hususlar, acil hâllerde işin durdurulmasına karar verilinceye kadar geçecek sürede alınacak tedbirlerin uygulanması.
ğ) (Değişik: 28/11/2017-7061/103 md.) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı ile müştereken, büyük endüstriyel kazaların önlenmesi ve etkilerinin azaltılması için alınacak tedbirler, büyük endüstriyel kaza oluşabilecek işyerlerinin belirlenmesi ve sınıflandırılması, yeni kurulacak veya halen faaliyette bulunan işyerleri için büyük kaza önleme politika belgesi veya güvenlik raporunun hazırlanması, incelenmesi, güvenlik raporu olmaması durumunda işin durdurulması veya işin devamına izin verilmesi ve büyük endüstriyel kazaların önlenmesi ve etkilerinin azaltılmasına ilişkin diğer hususlar.
(2) Birinci fıkranın (b) bendine göre işyeri hekimi ve diğer sağlık personeline dair çıkarılan yönetmelikte yer alan işyeri hekimi ve diğer sağlık personelinin eğitim programları, çalışma süreleri, görev ve yetkilerine ilişkin hususlarda Sağlık Bakanlığının uygun görüşü alınır.
(3) (Ek: 4/4/2015-6645/5 md.) Maden işyerlerinin hangilerinde sığınma odalarının kurulabileceği ve bu odaların teknik özelliklerine dair usul ve esaslar Bakanlıkça bir yıl içinde çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. Bu teknik özellikler, ulusal ve uluslararası standartlara uygun olarak belirlenir.