(1) لا يجوز تقييد حقوق وصلاحيات أطباء أماكن العمل وخبراء السلامة المهنية بسبب أدائهم لمهامهم. ويؤدي هؤلاء الأشخاص مهامهم وفق المبادئ الأخلاقية التي تقتضيها المهنة وفي إطار الاستقلال المهني.
(2) معدَّلة: 4/4/2015، القانون رقم 6645، المادة 1 يحدد طبيب مكان العمل وخبير السلامة المهنية المكلَّفان بتقديم الإرشاد والاستشارة لصاحب العمل في المسائل المتعلقة بالصحة والسلامة المهنيتين، مع مراعاة التشريعات والتطورات الفنية المتعلقة بمهامهما في مكان العمل الذي يعملان فيه، أوجه النقص والخلل والتدابير والتوصيات المتعلقة بالصحة والسلامة المهنيتين، ويبلّغان بها صاحب العمل كتابةً. ويكون صاحب العمل مسؤولًا عن تصحيح أوجه النقص والخلل وتنفيذ التدابير والتوصيات. وفي حال كانت أوجه النقص والخلل المبلَّغ عنها تستوجب الإيقاف العاجل أو تشكّل خطرًا عاجلًا وحيويًا مثل الحريق أو الانفجار أو الانهيار أو التسرب الكيميائي وما شابه ذلك، أو في حال عدم اتخاذ صاحب العمل التدابير اللازمة رغم وجود بيئات قد تسبب المرض المهني، يُبلَّغ بهذا الوضع من قِبل طبيب مكان العمل وخبير السلامة المهنية و/أو إدارة الوحدة المشتركة للصحة والسلامة إلى الوحدة المختصة في الوزارة، وإلى ممثل النقابة المخوَّل إن وُجد، وإلا فإلى ممثل العاملين. وتُعلَّق شهادة طبيب مكان العمل وخبير السلامة المهنية الذي يثبت عدم قيامه بالإبلاغ لمدة ثلاثة أشهر، ولمدة ستة أشهر في حالة التكرار؛ وتُعلَّق شهادة تخويل الوحدة المشتركة للصحة والسلامة لمدة ستة أشهر، ولمدة سنة في حالة التكرار. ولا يجوز لصاحب العمل إنهاء عقد عمل طبيب مكان العمل أو خبير السلامة المهنية بسبب هذا الإبلاغ، ولا يجوز تعريض هؤلاء الأشخاص لأي خسارة في الحقوق بأي شكل من الأشكال. وخلافًا لذلك، يُحكم على صاحب العمل بتعويض لا يقل عن مبلغ أجر العقد لمدة سنة واحدة. وتبقى محفوظةً حقوقُ طبيب مكان العمل أو خبير السلامة المهنية المقررة بموجب قوانين العمل والقوانين الأخرى. وتُعلَّق لمدة ستة أشهر شهادة الشخص الذي يثبت بحكم قضائي، في الدعوى المرفوعة، أنه قدّم بلاغًا غير صحيح بسوء نية.
(3) تكون الهيئات المقدِّمة للخدمات وأطباء أماكن العمل وخبراء السلامة المهنية مسؤولين تجاه صاحب العمل الذي يقدمون له الخدمة عن إهمالهم في تنفيذ خدمات الصحة والسلامة المهنيتين.
(4) تُعلَّق شهادة تخويل طبيب مكان العمل أو خبير السلامة المهنية الذي يثبت إهماله في وقوع حادث عمل أو مرض مهني أدى إلى الإخلال بالسلامة الجسدية على نحو أفضى إلى وفاة العامل أو عجزه.
(5) يُشترط لتولّي خبراء السلامة المهنية مهامهم حيازتهم على شهادة خبير سلامة مهنية من الفئة (A) في أماكن العمل المصنفة ضمن فئة الخطورة الشديدة، ومن الفئة (B) على الأقل في أماكن العمل المصنفة ضمن فئة الخطورة، ومن الفئة (C) على الأقل في أماكن العمل المصنفة ضمن فئة الخطورة المنخفضة. ويجوز للوزارة وضع تنظيم خاص على الصعيد القطاعي بشأن تكليف خبراء السلامة المهنية وأطباء أماكن العمل. جملة مضافة: 4/4/2015، القانون رقم 6645، المادة 1 وتحدد الوزارة، في إطار التنظيم القطاعي، الإجراءات والمبادئ المتعلقة بتحديد خبراء السلامة المهنية الحائزين على أي لقب مهني الذين سيعملون بصفة أولوية في قطاعي التعدين والبناء والقطاعات الأخرى، وخبراء السلامة المهنية من المهن الأخرى الذين سيعملون إلى جانبهم.
(6) في الحالات التي يتعين فيها تكليف طبيب مكان العمل وخبير السلامة المهنية بدوام كامل بسبب مدة العمل المحددة، ينشئ صاحب العمل وحدة للصحة والسلامة في مكان العمل. وفي هذه الحالة، ومع عدم الإخلال بأحكام القوانين التي يخضع لها العاملون، تُراعى مدة العمل الأسبوعية المحددة وفقًا لقانون العمل رقم 4857 المؤرخ 22/5/2003.
(7) يجوز تكليف الموظفين العاملين في المؤسسات والهيئات العامة وفقًا للتشريعات ذات الصلة والمستوفين لصفة طبيب مكان العمل أو خبير السلامة المهنية، بشرط حيازتهم الشهادة اللازمة، إلى جانب مهامهم الأصلية ومع التقيد بمدة العمل المحددة، في المؤسسة التي يعملون فيها، أو في مؤسسات وهيئات عامة أخرى بموافقة الموظف المعني وإقرار الرئيس الإداري الأعلى. وتدفع المؤسسة المستفيدة من الخدمة للموظفين المكلَّفين على هذا النحو، عن كل ساعة عمل، مبلغًا إضافيًا يعادل حاصل ضرب الرقم الاستدلالي (200) في معامل الراتب الشهري للموظفين. ولا يُقتطع من هذا المبلغ أي استقطاع باستثناء ضريبة الدمغة. ولا تُحتسب، في المدفوعات الإضافية المتعلقة بالتكليف في هذه الحالة، التكليفات التي يزيد مجموعها الشهري على ثمانين ساعة، بشرط التقيد بساعات الدوام اليومية.
(8) مع عدم الإخلال بأحكام التشريعات المتعلقة بالعمل بدوام كامل في الخدمات الصحية العامة، لا تُطبَّق الأحكام التقييدية الواردة في القوانين الأخرى على تكليف أطباء أماكن العمل والموظفين الصحيين الآخرين في وحدات الصحة والسلامة في أماكن العمل والوحدات المشتركة للصحة والسلامة، ولا على أدائهم لمهامهم مقتصرةً على العاملين في أماكن العمل التي تُقدَّم لها الخدمة.
النص التركي الأصلي
MADDE 8 · İşyeri hekimleri ve iş güvenliği uzmanları
(1) İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanlarının hak ve yetkileri, görevlerini yerine getirmeleri nedeniyle kısıtlanamaz. Bu kişiler, görevlerini mesleğin gerektirdiği etik ilkeler ve mesleki bağımsızlık içerisinde yürütür.
(2) (Değişik: 4/4/2015-6645/1 md.) İşverene iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili konularda rehberlik ve danışmanlık yapmak üzere görevlendirilen işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı, görev aldığı işyerinde göreviyle ilgili mevzuat ve teknik gelişmeleri göz önünde bulundurarak iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili eksiklik ve aksaklıkları, tedbir ve tavsiyeleri belirler ve işverene yazılı olarak bildirir. Eksiklik ve aksaklıkların düzeltilmesinden, tedbir ve tavsiyelerin yerine getirilmesinden işveren sorumludur. Bildirilen eksiklik ve aksaklıkların acil durdurmayı gerektirmesi veya yangın, patlama, göçme, kimyasal sızıntı ve benzeri acil ve hayati tehlike arz etmesi, meslek hastalığına sebep olabilecek ortamların bulunmasına rağmen işveren tarafından gerekli tedbirlerin alınmaması hâlinde, bu durum işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve/veya ortak sağlık ve güvenlik birimi yönetimi tarafından Bakanlığın yetkili birimine, varsa yetkili sendika temsilcisine, yoksa çalışan temsilcisine bildirilir. Bildirim yapmadığı tespit edilen işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının belgesi üç ay, tekrarında ise altı ay süreyle; ortak sağlık ve güvenlik biriminin yetki belgesi altı ay, tekrarında ise bir yıl süreyle askıya alınır. Bu bildirimden dolayı işvereni tarafından işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanının iş sözleşmesine son verilemez ve bu kişiler hiçbir şekilde hak kaybına uğratılamaz. Aksi takdirde işveren hakkında bir yıllık sözleşme ücreti tutarından az olmamak üzere tazminata hükmedilir. İşyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanının iş kanunları ve diğer kanunlara göre sahip olduğu hakları saklıdır. Açılan davada, kötü niyetle gerçek dışı bildirimde bulunduğu mahkeme kararıyla tespit edilen kişinin belgesi altı ay süreyle askıya alınır.
(3) Hizmet sunan kuruluşlar ile işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanları, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesindeki ihmallerinden dolayı, hizmet sundukları işverene karşı sorumludur.
(4) Çalışanın ölümü veya maluliyetiyle sonuçlanacak şekilde vücut bütünlüğünün bozulmasına neden olan iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesinde ihmali tespit edilen işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanının yetki belgesi askıya alınır.
(5) İş güvenliği uzmanlarının görev alabilmeleri için; çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde (A) sınıfı, tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde en az (B) sınıfı, az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde ise en az (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olmaları şartı aranır. Bakanlık, iş güvenliği uzmanlarının ve işyeri hekimlerinin görevlendirilmesi konusunda sektörel alanda özel düzenleme yapabilir. (Ek cümle: 4/4/2015-6645/1 md.) Sektörel düzenleme çerçevesinde maden ve yapı ile diğer sektörlerde öncelikli olarak hangi meslekî unvana sahip iş güvenliği uzmanlarının görev yapacağının ve bunların yanında görev yapacak diğer mesleklere sahip iş güvenliği uzmanlarının belirlenmesine dair usul ve esaslar, Bakanlıkça belirlenir.
(6) Belirlenen çalışma süresi nedeniyle işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tam süreli görevlendirilmesi gereken durumlarda; işveren, işyeri sağlık ve güvenlik birimi kurar. Bu durumda, çalışanların tabi olduğu kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa göre belirlenen haftalık çalışma süresi dikkate alınır.
(7) Kamu kurum ve kuruluşlarında ilgili mevzuata göre çalıştırılan işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanı olma niteliğini haiz personel, gerekli belgeye sahip olmaları şartıyla asli görevlerinin yanında, belirlenen çalışma süresine riayet ederek çalışmakta oldukları kurumda veya ilgili personelin muvafakati ve üst yöneticinin onayı ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilebilir. Bu şekilde görevlendirilecek personele, görev yaptığı her saat için (200) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı tutarında ilave ödeme, hizmet alan kurum tarafından yapılır. Bu ödemeden damga vergisi hariç herhangi bir kesinti yapılmaz. Bu durumdaki görevlendirmeye ilişkin ilave ödemelerde, günlük mesai saatlerine bağlı kalmak kaydıyla, aylık toplam seksen saatten fazla olan görevlendirmeler dikkate alınmaz.
(8) Kamu sağlık hizmetlerinde tam süreli çalışmaya ilişkin mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, işyeri hekimlerinin ve diğer sağlık personelinin işyeri sağlık ve güvenlik birimi ile ortak sağlık ve güvenlik birimlerinde görevlendirilmelerinde ve hizmet verilen işyerlerinde çalışanlarla sınırlı olmak üzere görevlerini yerine getirmelerinde, diğer kanunların kısıtlayıcı hükümleri uygulanmaz.