القانون التركي بالعربيةتركيا
قانون العقوبات التركي (القانون رقم 5237)

المادة 53: الحرمان من ممارسة حقوق معينة

القسم الثالث: الجزاءات › الفصل الثاني: تدابير الأمن

(1) يُحرم الشخص، بوصفه نتيجة قانونية للحكم عليه بعقوبة الحبس عن جريمة ارتكبها عمدًا، مما يأتي:

a) تولي وظيفة عامة دائمة أو مؤقتة المدة أو عارضة؛ ويشمل ذلك عضوية الجمعية الوطنية الكبرى التركية، أو التوظف في جميع الوظائف والخدمات الخاضعة للتعيين أو الانتخاب التي تمنحها الدولة أو الولاية أو البلدية أو القرية أو المؤسسات والهيئات الخاضعة لرقابتها وإشرافها،

b) أهلية الانتخاب والترشح (…)،

c) حق الولاية على النفس؛ وتولي أي مهمة متعلقة بالوصاية أو القوامة،

d) أن يكون مديرًا أو مراقبًا في الأشخاص الاعتبارية للأوقاف والجمعيات والنقابات والشركات والتعاونيات والأحزاب السياسية،

e) ممارسة مهنة أو حرفة خاضعة لإذن مؤسسة عامة أو منظمة مهنية ذات صفة المؤسسة العامة، تحت مسؤوليته الخاصة بوصفه من أصحاب المهن الحرة أو تاجرًا،

وذلك على سبيل الحرمان من هذه الحقوق.

(2) لا يجوز للشخص أن يمارس هذه الحقوق إلى أن يكتمل تنفيذ عقوبة الحبس المحكوم بها عليه عن الجريمة التي ارتكبها.

(3) لا تطبق أحكام الفقرات السابقة، فيما يتعلق بصلاحيات الولاية والوصاية والقوامة على فروعه، على المحكوم عليه الذي أوقف تنفيذ عقوبة الحبس المحكوم بها عليه، أو نُفذت عقوبته بتطبيق تدبير الإفراج تحت المراقبة، أو أُفرج عنه إفراجًا مشروطًا. ويجوز أن يُقرر عدم تطبيق الحرمان من الحق المشار إليه في البند (e) من الفقرة الأولى على المحكوم عليه الذي أوقف تنفيذ عقوبة الحبس المحكوم بها عليه، أو نُفذت عقوبته بتطبيق تدبير الإفراج تحت المراقبة، أو أُفرج عنه إفراجًا مشروطًا.

(4) لا يطبق حكم الفقرة الأولى على الأشخاص الذين أوقف تنفيذ عقوبة الحبس قصيرة المدة المحكوم بها عليهم، أو الذين لم يكونوا قد أتموا الثامنة عشرة من العمر وقت ارتكاب الفعل.

(5) في حالة الحكم بعقوبة الحبس عن جرائم ارتُكبت بإساءة استعمال أحد الحقوق والصلاحيات المعددة في الفقرة الأولى، يُقرر أيضًا حظر ممارسة هذا الحق وهذه الصلاحية لمدة تتراوح بين نصف العقوبة المحكوم بها ومثلها، على أن يسري الحظر بعد تنفيذ العقوبة. وفي حالة الحكم بالغرامة القضائية فقط عن جرائم ارتُكبت بإساءة استعمال أحد هذه الحقوق والصلاحيات، يُقرر حظر ممارسة هذا الحق وهذه الصلاحية لمدة تتراوح بين نصف عدد الأيام المبين في الحكم ومثله. وتبدأ المدة المتعلقة بالحظر، الذي يوضع موضع التنفيذ بصيرورة الحكم قطعيًا، في السريان من تاريخ تنفيذ الغرامة القضائية تنفيذًا كاملًا.

(6) في حالة الإدانة بجريمة غير عمدية ارتُكبت بالمخالفة لواجب الانتباه والحرص الذي تقتضيه مهنة أو حرفة معينة أو نظام المرور، يجوز أن يُقرر حظر ممارسة هذه المهنة أو الحرفة أو سحب رخصة القيادة لمدة لا تقل عن ثلاثة أشهر ولا تزيد على ثلاث سنوات. ويسري الحظر والسحب بصيرورة الحكم قطعيًا، وتبدأ المدة في السريان من تاريخ تنفيذ العقوبة تنفيذًا كاملًا.

النص التركي الأصلي

MADDE 53 · Belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılma

(1) Kişi, kasten işlemiş olduğu suçtan dolayı hapis cezasına mahkûmiyetin kanuni sonucu olarak;

a) Sürekli, süreli veya geçici bir kamu görevinin üstlenilmesinden; bu kapsamda, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliğinden veya Devlet, il, belediye, köy veya bunların denetim ve gözetimi altında bulunan kurum ve kuruluşlarca verilen, atamaya veya seçime tabi bütün memuriyet ve hizmetlerde istihdam edilmekten,

b) Seçme ve seçilme ehliyetinden (…)15,

c) Velayet hakkından; vesayet veya kayyımlığa ait bir hizmette bulunmaktan,

d) Vakıf, dernek, sendika, şirket, kooperatif ve siyasi parti tüzel kişiliklerinin yöneticisi veya denetçisi olmaktan,

e) Bir kamu kurumunun veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşunun iznine tabi bir meslek veya sanatı, kendi sorumluluğu altında serbest meslek erbabı veya tacir olarak icra etmekten,

yoksun bırakılır.

(2) Kişi, işlemiş bulunduğu suç dolayısıyla mahkûm olduğu hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar bu hakları kullanamaz.

(3) Mahkûm olduğu hapis cezası ertelenen veya denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezası infaz edilen ya da koşullu salıverilen hükümlünün kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanmaz. Mahkûm olduğu hapis cezası ertelenen veya denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezası infaz edilen ya da koşullu salıverilen hükümlü hakkında birinci fıkranın (e) bendinde söz konusu edilen hak yoksunluğunun uygulanmamasına karar verilebilir.

(4) Kısa süreli hapis cezası ertelenmiş veya fiili işlediği sırada onsekiz yaşını doldurmamış olan kişiler hakkında birinci fıkra hükmü uygulanmaz.

(5) Birinci fıkrada sayılan hak ve yetkilerden birinin kötüye kullanılması suretiyle işlenen suçlar dolayısıyla hapis cezasına mahkûmiyet halinde, ayrıca, cezanın infazından sonra işlemek üzere, hükmolunan cezanın yarısından bir katına kadar bu hak ve yetkinin kullanılmasının yasaklanmasına karar verilir. Bu hak ve yetkilerden birinin kötüye kullanılması suretiyle işlenen suçlar dolayısıyla sadece adlî para cezasına mahkûmiyet halinde, hükümde belirtilen gün sayısının yarısından bir katına kadar bu hak ve yetkinin kullanılmasının yasaklanmasına karar verilir. Hükmün kesinleşmesiyle icraya konan yasaklama ile ilgili süre, adlî para cezasının tamamen infazından itibaren işlemeye başlar.

(6) Belli bir meslek veya sanatın ya da trafik düzeninin gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla işlenen taksirli suçtan mahkûmiyet halinde, üç aydan az ve üç yıldan fazla olmamak üzere, bu meslek veya sanatın icrasının yasaklanmasına ya da sürücü belgesinin geri alınmasına karar verilebilir. Yasaklama ve geri alma hükmün kesinleşmesiyle yürürlüğe girer ve süre, cezanın tümüyle infazından itibaren işlemeye başlar.

النص محدَّث حتى 1 أكتوبر 2026 · المصدر الرسمي (بالتركية): mevzuat.gov.tr ↗

ترجمة غير رسمية لأغراض المعلومات فقط. النص التركي المنشور في الجريدة الرسمية هو النسخة الوحيدة المعتمدة. لا تُعد هذه الصفحة استشارة قانونية.